القسم الخامس: نظام الحياة الاجتماعية في الإسلام

Igice cya Gatanu: Uburyo bw'Imibereho Myiza muri Isilamu

الباب الأول: اللباس والزينة والسكن

Umuryango wa Mbere: Imyambaro, Imitako n'Aho Gutura

قال رسول الله ﷺ «لا تَتْرُكُوا النَّارَ فِي بُيُوتِكُمْ حِينَ تَنَامُونَ».

Intumwa y'Imana ﷺ yaravuze ati: «Ntimugasige umuriro mu ngo zanyu igihe muryamye.»

قال رسول الله ﷺ «لا يَنْظُرُ اللهُ إِلَى مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاءَ».

Intumwa y'Imana ﷺ yaravuze ati: «Allah ntabwo areba umuntu ukurura imyenda ye kubera ubwibone.»

قال رسول الله ﷺ «يَا عَائِشَةُ، أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا عِنْدَ الله يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُضَاهُونَ بِخَلْقِ الله».

Intumwa y'Imana ﷺ yaravuze ati: «Yewe Aisha, abantu bazahanwa bikomeye cyane na Allah ku munsi w'imperuka ni abagerageza kwigana ibyo Allah yaremye.»

الباب الثاني: الطعام والشراب

Umutwe wa kabiri: Ifunguro n'Ikinyobwa

قال رسول الله ﷺ «اجْتَمِعُوا عَلَى طَعَامِكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللهِ عَلَيْهِ يُبَارَكْ لَكُمْ فِيهِ».

Intumwa y'Imana ﷺ yaravuze iti: «Nimukoranire ku ifunguro ryanyu, kandi murye mvuze izina rya Allah, muzahabwa umugisha muri ryo.»

قال رسول الله ﷺ «بَيْتٌ لا تَمْرَ فِيهِ جِيَاعٌ أَهْلُهُ».

Intumwa y'Imana ﷺ yaravuze iti: «Inzu itarimo imbuto z'imitende, abayirimo baba bashonje.»

قال رسول الله ﷺ «غَطُّوا الإِنَاءَ، وأَوْكُوا السِّقَاءَ، وَأَغْلِقُوا الأَبْوَابَ، وَأَطْفِئُوا السِّرَاجَ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَحُلُّ سِقَاءً، وَلَا يَفْتَحُ بَابًا، وَلَا يَكْشِفُ إِنَاءً، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ أَحَدُكُمْ إِلَّا أَنْ يَعْرُضَ عَلَى إِنَائِهِ عُودًا وَيَذْكُرَ اسْمَ اللهِ فَلْيَفْعَلْ، فَإِنَّ الْفُوَيْسِقَةَ تُضْرِمُ عَلَى أَهْلِ الْبَيْتِ بَيْتَهُمْ».

Intumwa y'Imana ﷺ yaravuze iti: «Nimupfukire ibikoresho, mupfunyike imifuko y'amazi, mufunge inzugi, kandi muzimye amatara, kuko Shaytwan adashobora gupfunyura umufuko, cyangwa gufungura urugi, cyangwa gupfundura igikoresho. Niba umwe muri mwe nta kindi afite cyo gupfukirisha igikoresho cye uretse agati, kandi akavuga izina rya Allah, agomba kubikora. Kuko imbeba ishobora gutwika inzu ku bayirimo.»

قال رسول الله ﷺ «مَا مَلأَ آدَمِيٌّ وِعَاءً شَرًّا مِنْ بَطْنِهِ بِحَسْبِ ابْنِ آدَمَ أُكُلاتٌ يُقِمْنَ صُلْبَهُ فَإِنْ كَانَ لا مَحَالَةَ، فَثُلُثٌ لِطَعَامِهِ، وَثُلُثٌ لِشَرَابِهِ، وَثُلُثٌ لِنَفَسِهِ».

Intumwa y'Imana ﷺ yaravuze iti: «Umuntu ntiyigeze yuzuza ikintu kibi kurusha igifu cye. Umwana wa Adamu ahagije ibyo kurya bike bimukomeza umugongo. Niba bidashoboka (kuryarya bike), noneho kimwe cya gatatu kibe icy'ibiryo bye, kimwe cya gatatu kibe icy'ibinyobwa bye, na kimwe cya gatatu kibe icy'umwuka we.»

قال رسول الله ﷺ «يَا عَائِشَةُ، أَكْرِمِي كَرِيمَكِ، فَإِنَّهَا مَا نَفَرَتْ عَنْ قَوْمٍ قَطُّ فَعَادَتْ إِلَيْهِمْ».

Intumwa y'Imana ﷺ yaravuze iti: «Yewe Aisha, uhe agaciro umushyitsi wawe w'icyubahiro, kuko nta na rimwe yigeze ahunga abantu ngo yongere kubagarukira.»

«نَهَى النَّبِيُّ ﷺ أَنْ يُتَنَفَّسَ فِي الإِنَاءِ، أَوْ يُنْفَخَ فِيهِ».

«Intumwa y'Imana ﷺ yabujije guhumekera mu gikombe cyangwa kugihuheramo.»

الباب الثالث: الصيد والذبائح والأضاحي

Igice cya Gatatu: Guhiga, Inyamaswa Zibazwe n'Ibitambo

«نَهَى النَّبِيُّ ﷺ أَنْ يُقْتَلَ شَيْءٌ مِنَ الدَّوَابِ صَبْرًا».

Intumwa y’Imana ﷺ yarahagaritse kwica inyamaswa iyo ari yo yose mu buryo bwo kuyihambira no kuyigira intego (kuyica buhoro buhoro kandi nabi).