Ubusozi
Ubusozi ni inkingi ya kane. Bugizwe no kwifata ku biribwa, ibinyobwa n'ibindi byose bitemewe mu gihe cyo kwiyiriza ubusa, kuva umuseke utambitse kugeza izuba rirenze, mu kwezi gutagatifu kwa Ramadhan. Ubusozi ni ishuri ryigisha ubwitonzi (gutinya Allah), kwihangana n'impuhwe ku bakene.
Ubusozi muri Isilamu bufatwa nk'ishuri ryihariye ryo kurera, kuko atari ukwiyima ibiribwa n'ibinyobwa gusa, ahubwo ni imyitozo ngiro yo kwifata no kugandukisha irari ry'umuntu ku itegeko rya Allah. Kumva umwizerwa ashonje kandi anyotewe mu minsi y'ubushyuhe bimwongerera imbaraga zo kwihangana, bikamuha n'ubumenyi bwo gutsinda irari rye, yifashishije kwihangana mu bigoye by'ubusilamu, agamije gushimisha Allah Usumbabyose.
Mu bwenge buhambaye bw'ubusozi harimo no guteza imbere kumva abandi, kuko umukire iyo ashonje, yumva neza ibibazo by'umukene utishoboye, ibyo bigatuma mu mutima we havuka icyifuzo cyo gutanga no guhumuriza. Ni isomo ry'impuhwe n'ubutabera mu muryango, aho itandukaniro hagati y'abantu rishira, kandi umutima ugashaka gufasha abanyamage, bityo ubusilamu buhinduka kuva ku gikorwa cy'umuntu ku giti cye, bikaba imyitozo ihuza imitima kandi igashimangira umuryango.
Ubusozi kandi butera umwizerwa kugenzura imyitwarire ye ubwe buri gihe; kuko yifata ku bitemewe mu gihe cyo kwiyiriza ubusa, haba mu bwihisho cyangwa mu ruhame, kandi ibi bigashimangira muri we ubwitonzi (gutinya Allah) ari bwo shingiro ry'idini. Binyuze mu gusubiramo iyi nyigisho buri mwaka, Umuyisilamu amenyera kuzirikana kumvira Allah mu byose by'ubuzima bwe, bityo akaba ashobora kureka ibimurakariza Umuremyi we, no gukurikiza inzira ye kabone n'iyo ibishuko n'ibibazo byo mu mutima byaba byinshi gute.
الصيام هو الركن الرابع، ويكون بالامتناع عن الطعام والشراب وسائر المفطرات من طلوع الفجر إلى غروب الشمس في شهر رمضان المبارك. الصيام مدرسة للتقوى والصبر والرحمة بالفقراء.
يُعد الصوم في الإسلام مدرسةً تربويةً فريدة، فهو ليس مجرد امتناع عن الطعام والشراب، بل هو تمرينٌ عمليٌّ على ضبط النفس وإخضاع رغباتها لأمر الله. إن شعور المؤمن بالجوع والعطش في الأيام الحارة يجعله يختبر قوة الإرادة، ويُعلمه كيف ينتصر على شهواته، مستعينًا بالصبر على مشقة العبادة ابتغاءً لمرضاة الله تعالى.
ومن أسمى حكم الصوم تنميةُ الشعور بالآخرين، فعندما يجوع الغني، يدرك بحسه حقيقة ما يعانيه الفقير المعدم، مما يبعث في قلبه الرغبة في العطاء والمواساة. إنه درسٌ في التراحم الاجتماعي والعدل، حيث تذوب الفوارق بين الناس، وتتوق النفس لمساعدة المحرومين، فتتحول العبادة من شأنٍ فرديٍّ إلى ممارسةٍ تؤلف بين القلوب وتشد أزر المجتمع.
كما يورث الصوم في قلب المؤمن رقابةً ذاتيةً مستمرة؛ إذ يمتنع عن المفطرات في الخلوة والجلوة، وهذا يعزز في نفسه التقوى التي هي جوهر الدين. ومن خلال تكرار هذه العبادة كل عام، يتعود المسلم على استحضار طاعة الله في كل شؤون حياته، فيصبح قادراً على ترك ما يغضب ربه، والالتزام بمنهجه مهما بلغت المغريات والضغوطات النفسية.