سندس ﷺ وفات ۽ رحلت
سندس ﷺ آخري بيماري
نبي ڪريم ﷺ جي بيماري هجرت جي يارهين سال صفر مهيني جي آخر ۾ شروع ٿي. پاڻ ﷺ پنهنجي بيماريءَ ۾ فرمائيندا هئا: ”اي عائشه، مون کي اڃا تائين ان کاڌي جو درد محسوس ٿئي ٿو جيڪو مون خيبر ۾ کاڌو هو، ۽ هاڻي اهو وقت آهي جو ان زهر جي ڪري منهنجي شهه رڳ ڪٽجي رهي آهي.“ پاڻ ﷺ بيماريءَ جي شروعات ۾ ماڻهن کي نماز پڙهائيندا رهيا، پر جڏهن بيماري وڌي وئي ته پاڻ ﷺ حضرت ابوبڪر صديق رضي الله عنه کي حڪم ڏنو ته هو ماڻهن کي نماز پڙهائي.
- بيماري صفر مهيني جي آخر ۾ 11 هجري ۾ شروع ٿي.
- پاڻ ﷺ پنهنجي مٿي مبارڪ تي پاڻي وجهي درد کي گهٽائيندا هئا.
- جڏهن بيماري وڌي وئي ته حضرت ابوبڪر صديق کي ماڻهن کي نماز پڙهائڻ جو حڪم ڏنائون.
سندس ﷺ آخري لمحات
رسول الله ﷺ هجرت جي يارهين سال، ربيع الاول مهيني جي ٻارهين تاريخ، سومر جي ڏينهن وفات ڪئي، ان وقت پاڻ ﷺ پنهنجي گهر واري حضرت عائشه رضي الله عنها جي گود ۾ هئا. سندن آخري لفظ، جڏهن پاڻ ﷺ پنهنجا هٿ آسمان ڏانهن کڻي رهيا هئا، هي هئا: ”اللهم الرفيق الأعلى“ (اي الله! مون کي بهترين دوست سان ملائي ڇڏ)، ٽي ڀيرا. پوءِ سندن ﷺ هٿ مبارڪ جهڪي ويو ۽ سندن پاڪ روح پنهنجي رب ڏانهن روانو ٿي ويو.
- سومر 12 ربيع الاول 11 هجري تي وفات ڪيائون.
- وفات وقت سندن ﷺ عمر مبارڪ: صحيح قول موجب 63 سال هئي.
- پاڻ ﷺ حضرت عائشه رضي الله عنها جي گهر ۾ ۽ سندن هنج ۾ وفات ڪئي.
- سندن آخري لفظ: ”اللهم الرفيق الأعلى“ هئا.
- پاڻ ﷺ پنهنجي بيماريءَ ۾ اڪثر فرمائيندا هئا: ”الله يهودين ۽ عيسائين تي لعنت ڪري، جن پنهنجن نبين جي قبرن کي سجدگاهون بڻائي ڇڏيو.“
سندن ﷺ جنازي جي نماز ۽ تدفين
نبي ڪريم ﷺ جي جنازي جي نماز بغير ڪنهن امام جي پڙهي وئي جيڪو ماڻهن جي امامت ڪري. ماڻهو ٽولين جي صورت ۾ ايندا هئا ۽ اڪيلي سر سندن جنازي جي نماز پڙهندا هئا. پاڻ ﷺ ان ئي جاءِ تي دفن ڪيا ويا جتي سندن روح قبص ڪيو ويو هو - يعني حضرت عائشه رضي الله عنها جي حجري ۾ - ۽ پاڻ ﷺ فرمايو هو: ”ڪو به نبي وفات نه ڪندو آهي مگر ان کي اتي ئي دفن ڪيو ويندو آهي جتي سندس روح قبص ڪيو وڃي ٿو.“
- پاڻ ﷺ حضرت عائشه رضي الله عنها جي حجري ۾ دفن ڪيا ويا، جتي سندن روح قبص ٿيو هو.
- سندن جنازي جي نماز ٽولين جي صورت ۾ بغير امام جي پڙهي وئي - پهرين مردن، پوءِ عورتن ۽ پوءِ ٻارن نماز پڙهي.
- سندن تجھيز ۽ تڪفين جو ڪم حضرت علي بن ابي طالب، حضرت عباس ۽ حضرت صهيب رضي الله عنهم سنڀاليو.
- سندن وفات تي سڀ کان وڌيڪ ڏکويل شخص حضرت ابوبڪر صديق رضي الله عنه هئا، جن چيو: ”يا رسول الله، منهنجا ماءُ ۽ پيءُ اوهان تان قربان هجن.“