بادشاهن ڏانهن سندن ﷺ جا قاصد ۽ ڪاتب

بادشاهن ۽ حاڪمن ڏانهن سندن ﷺ جا قاصد

نبي ﷺ جن پنهنجا قاصد زمين جي بادشاهن ۽ حاڪمن ڏانهن اسلام جي دعوت ڏيڻ لاءِ موڪليا، الله تعاليٰ جي هن فرمان جي تصديق ۾: ﴿۽ (اي نبي) اسان توکي ساري جڳ جهان لاءِ رحمت بڻائي موڪليو آهي﴾. اهو هجرت جي ڇهين سال ۾ ٿيو.

عمرو بن اميه ضمري رضي الله عنه ← نجاشي، حبشه جو بادشاهه (سندن ﷺ جو پهريون قاصد)
دحيه بن خليفه ڪلبي ← هرقل، روم جو بادشاهه
عبدالله بن حذافه سهمي ← ڪسريٰ، فارس جو بادشاهه
حاطب بن ابي بلتعه ← مقوقس، مصر جو بادشاهه
عمرو بن العاص رضي الله عنه ← جيفر ۽ عبد، عمان جا بادشاهه (ٻنهي اسلام قبول ڪيو)
شجاع بن وهب اسدي ← حارث بن ابي شمر غساني، شام جو بادشاهه
علاء بن حضرمي ← منذر بن ساوي، بحرين جو بادشاهه
ابو موسيٰ اشعري ۽ معاذ بن جبل ← يمن ڏانهن

وحي ۽ خطن لاءِ سندن ﷺ جا ڪاتب

نبي ﷺ جن جا معزز ڪاتب هئا جيڪي وحي لکندا هئا ۽ سندن پيغام پهچائيندا هئا. سندن ڪاتبن جو تعداد تقريباً ٽيهن جليل القدر صحابن تائين پهتو. انهن مان معاويه بن ابي سفيان ۽ زيد بن ثابت هن ڪم لاءِ سڀ کان وڌيڪ پابند ۽ خاص هئا.

چارئي خليفا: ابو بڪر، عمر، عثمان ۽ علي رضي الله عنهم
زيد بن ثابت — ڪاتبن ۾ سڀ کان وڌيڪ علم وارا ۽ خاص، عبراني ۽ سرياني ٻوليون سکيل هئا
معاويه بن ابي سفيان — هن ڪم جا سڀ کان وڌيڪ پابند ۽ گهڻو وقت گڏ رهندڙ
ابي بن ڪعب — انصارن مان قارين جا سردار
عبدالله بن ارقم — سندن ﷺ جي اجازت سان خط لکندو هو ۽ انهن جا جواب ڏيندو هو

بادشاهن ڏانهن لکيل سندن ﷺ جي خطن جا ڪجهه نمونا

پاڻ ﷺ جن هرقل ڏانهن لکيو: ”بسم الله الرحمن الرحيم، الله جي رسول محمد ﷺ جي طرفان روم جي عظيم حاڪم هرقل ڏانهن؛ سلام هجي ان تي جيڪو هدايت جي پيروي ڪري. ان کانپوءِ، مان توکي اسلام جي دعوت ڏيان ٿو، اسلام قبول ڪر، سلامت رهندين، ﴿(اي نبي) چئو ته اي ڪتاب وارؤ! اچو ان ڳالهه ڏانهن جيڪا اسان ۽ اوهان جي وچ ۾ هڪجهڙي آهي﴾ (آيت)“. هرقل خط کي چميو ۽ پنهنجي اکين تي رکيو. پر ڪسريٰ خط کي ڦاڙي ڇڏيو، ته پاڻ ﷺ جن فرمايو: ”الله سندس بادشاهت کي ٽڪرا ٽڪرا ڪري.“

هرقل ڏانهن سندن خط — هن ان کي چميو ۽ اکين تي رکيو ۽ چيو: ”سندس بادشاهت قائم رهي“
نجاشي ڏانهن سندن خط — هن پنهنجي اسلام جو اعلان ڪندي جوابي خط لکيو ۽ پنهنجي پٽ کي نبي ﷺ جن ڏانهن موڪليو
ڪسريٰ ڏانهن سندن خط — هن خط ڦاڙي ڇڏيو، پوءِ پاڻ ﷺ جن فرمايو: ”الله سندس بادشاهت کي ٽڪرا ٽڪرا ڪري“ ۽ ائين ئي ٿيو
مقوقس، مصر جي بادشاهه ڏانهن سندن خط — هن ماريه قبطيه ۽ ٻيا خاص تحفا پيش ڪيا