هڪ الهي حڪم: الله ۽ ان جا ملائڪ نبي ﷺ تي درود موڪلين ٿا

﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾

﴿بيشڪ الله ۽ ان جا ملائڪ نبي ﷺ تي درود موڪلين ٿا. اي ايمان وارؤ! اوهين به مٿس درود ۽ سلام موڪليو، جيئن سلام موڪلڻ جو حق آهي.﴾

نبي ڪريم ﷺ تي درود موڪلڻ ڪا سماجي رسم ناهي، بلڪ ان جو اصل قرآن ڪريم ۾ هڪ سڌو سئون الهي حڪم آهي. هن آيت ۾ الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته هو پاڻ ۽ ان جا ملائڪ نبي ﷺ تي درود موڪلين ٿا، ۽ مؤمنن کي هن آسماني عمل ۾ شريڪ ٿيڻ جي دعوت ڏئي ٿو.

شيخ عبدالله سراج الدين بيان ڪري ٿو ته هن آيت ۾ حڪم کان اڳ ٻه خبرون شامل آهن: پهرين ته الله تعاليٰ پنهنجي نبي تي درود موڪلي ٿو - يعني ملأ اعليٰ (بلند جماعت) ۾ ان تي پنهنجي رحمت ۽ تعريف ڪري ٿو - ۽ ٻيو ته سڀ ملائڪ بغير ڪنهن استثنا جي ان تي درود موڪلين ٿا - يعني ان لاءِ دعا ۽ استغفار ڪن ٿا. ۽ فعل ”يُصَلُّون“ (درود موڪلين ٿا) مضارع جي صيغي ۾ آيو آهي، جيڪو هميشگي ۽ تسلسل تي دلالت ڪري ٿو، پوءِ هي هڪ اهڙو درود آهي جيڪو هميشه جاري رهي ٿو ۽ ڪڏهن به ختم نٿو ٿئي.

عالمن ان ڳالهه ڏانهن ڌيان ڇڪايو آهي ته هي قرآن جي انهن نادر موقعن مان هڪ آهي، جنهن ۾ الله تعاليٰ پنهنجي ڪنهن اهڙي عمل جي خبر ڏئي ٿو جيڪو هو پاڻ ڪري ٿو ۽ پوءِ پنهنجن ٻانهن کي ان ۾ شريڪ ٿيڻ جي دعوت ڏئي ٿو - ۽ هي هڪ اهڙو شرف آهي جيڪو هن طريقي سان ڪنهن ٻي عبادت کي نه ڏنو ويو آهي.

• الله جي طرفان: پنهنجي نبي تي سندس درود، ملأ اعليٰ (بلند جماعت) ۾ رحمت، رضوان ۽ تعريف آهي.
• ملائڪن جي طرفان: انهن جو درود پاڻ ﷺ لاءِ هميشه واري دعا ۽ استغفار آهي.
• مؤمنن جي طرفان: انهن جو درود الله کان اها دعا آهي ته هو پنهنجي نبي تي برڪت نازل فرمائي ۽ سندس مقام بلند ڪري.
• هي حڪم هر زماني ۽ هر هنڌ جي سڀني مؤمنن لاءِ آهي - پوءِ هي هڪ عام ۽ هميشه وارو فرض آهي.