Kubva mubhuku ra«Hayaat Al-Sahabah»
Ziva Vatsigiri veMutumwa wako
Allah ngavave vanofara navo vose
﴿وَالَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَٰئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ﴾
Nzira Yekuverenga
Nhoroondo seSarudzo
Tinoverenga chiitiko kuti tinzwisise sarudzo yakaitwa neSahabi, uye kuti sarudzo iyoyo yakaratidza sei kutenda netsika.
Mashoko seKuvimba
Nhoroondo dzinoratidzwa dzichitaura kwadzakabva uye chiyero chadzo chekunyora, uye panosiyaniswa pakati penhoroondo nekutaura patsva kwakareruka.
Ruzivo seMuenzaniso
Chinangwa ndechekuti nhoroondo iunze zvinoreva kutendeseka, kushivirira, netsitsi pedyo nehupenyu hwemuverengi, kwete kuti igare iri nhoroondo iri kure.
Kuziva Sahabah, Allah ngavave vanofara navo, hakusi kungounganidza mazita nemazuva chete; asi kuswedera pedyo nechizvarwa chakagamuchira chizaruro kubva kuMutumwa waAllah ﷺ, uye chakashandura kutenda kuita hupenyu hunoonekwa mukutendeseka, kupa, kusimba, uye tsitsi.
Bhuku ra«Hayaat Al-Sahabah» rinoratidza nhau dzavo muzvikamu zvaro zvitatu: kubva pakudanwa, kuvimbisa, kutama, kutsigira, uye jihad, kusvika pakuungana kweshoko, kupa, kurwisa zvishuwo nemaitiro, ipapo kutenda, kunamata, ruzivo, kurangarira, munamato, hurukuro, yambiro, uye zvisimbiso. Kubva pane iyi nzira peji rino rinotanga: tinosangana nevarume nevakadzi kuburikidza nemamiriro akavaka nhoroondo dzavo.
Inhoroondo yevarume vakagamuchira kudanwa kweIslam vakaitenda, vakaitsigira nemoyo yavo, uye shoko ravo pavakadanwa kuna Allah neMutumwa wake rakanga risiri rimwe kunze kwekuti: ﴿RABBANAA INNANAA SAMI'NAA MUNAADIYAN YUNAADEE LIL-IIMAANI AN AAMINOO BIRABBIKUM FA-AAMANNAA﴾.
Nyaya Dzakasarudzwa uye Mamiriro
Nyaya 35 dzakatorwa kubva muzvikamu zvitatu, dzakadzokororwa nenzira iri nyore nemareferensi uye chiyero chenyaya zvichiripo munyaya yega yega.
Kuzvipira
Zviitiko apo Sahabi anokoshesa zvido zvevamwe kupfuura zvake, achiita kuti kuita zvakanaka kuve sarudzo inoshanda.
Nyaya 13 — Chikamu Chekutanga — Kuzvipira
Hafu yepfuma haifanire kutorwa
Abd al-Rahman ibn Awf naSa'd ibn al-Rabi' ﷺ
Apo Prophet ﷺ akaita hukama pakati peMuhajirun neAnsar, akaita hukama pakati paAbd al-Rahman ibn Awf naSa'd ibn al-Rabi'. Sa'd akapa hama yake Muhajir kuti vagovane pfuma yake, uye akamuudza kuti aive mumwe weAnsar vaive nepfuma yakawanda, uye akapa kuti arambe mumwe wevakadzi vake vaviri kuitira kuti Abd al-Rahman amuroore mushure mekunge nguva yake yekumirira yapera. Chipiro ichi chaive uchapupu hwekuzvipira kwechokwadi kwete kungoita tsika; nekuti aida kubvisa kunzwa kwekutorwa kure nekushaya kwekutama kubva kuhama yake. Asi Abd al-Rahman akamutenda uye akamunamatira kuti mhuri yake nepfuma yake zvikomborerwe, ndokubvunza nezvemusika kuti ashande uye awane mari, saka akaudzwa nezvemusika weBanu Qaynuqa. Nyaya iyi inobatanidza rupo rwemugamuchiri nekuzvikudza kwemuenzi: MuAnsar akapa zvaanoda, uye Muhajir haana kuita rupo rwehama yake kutsiva kuedza kwake.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kuzvipira kunovhura musuwo werubatsiro, uye chiremera chinoshandisa izvi kuvaka kugona kwakazvimirira panzvimbo yekuchengetedza kushaya.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abd al-Rahman ibn Awf, Allah vamuropafadze
Mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradiso uye mumwe wevaMuhajirun vekutanga. Akazivikanwa nekutengeserana nekupa, uye aive mumwe wevanhu vatanhatu veShura.
- Saad ibn Al-Rabi, Allah vamuropafadze
Mumwe wevatungamiri veAnsar kubva kuKhazraj. Muporofita ﷺ akaita kuti ave hama naAbd al-Rahman ibn Awf. Akapupurira kufa pazuva reUhud.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayat al-Sahaba, Chikamu Chekutanga, peji 459, Chitsauko cheHukama
Kupihwa: Sahih al-Bukhari kubva kuna Abd al-Rahman ibn Awf ﷺ
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 17 — Chikamu Chechipiri — Kupa vamwe zvinokukunda
Kupa muenzi chikafu mumba mushoma
Murume wekuAnsar nemukadzi wake, Allah vafadze navo
Mumwe murume akauya kuna Prophet ﷺ achinyunyuta nezve nzara. Prophet ﷺ havana kuwana chekumupa mudzimba dzavo, saka vakati: “Ndiani achagamuchira uyu manheru ano, Allah vachamunzwira tsitsi?” Mumwe murume wekuAnsar akasimuka akamuendesa kumba kwake. Vakawana chikafu chaisakwanira vana chete, saka murume nemukadzi vakabvumirana kuradzika vana vopa muenzi chikafu chavo. Mukadzi akadzima rambi sekunge arikurigadzirisa kuitira kuti muenzi afunge kuti vari kudya naye. Vakarara nenzara vachimuita kuti agute. Mangwanani, Prophet ﷺ akavaudza kuti Allah vakashamiswa nezvavakaita, uye vhesi yakaburuka pamusoro pechiito chakadai: ﴿Uye vanokupa iwe zvinokukunda, kunyangwe vaine kushomeka.﴾ Nhau yechokwadi haitauri zita, saka nyaya yacho haifaniri kunzi ndeyemunhu chaiye.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kupa vamwe zvinokukunda hazvidi kuwanda; kunoonekwa patinochengetedza chiremera chemunhu anoshaya kunyangwe isu tichiziva zvinorehwa nekushaya.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Murume nemukadzi weAnsar, Allah vavafarire
Mumwe Sahabi weAnsar nemukadzi wake vakagamuchira muenzi waMuporofita ﷺ uye vakamupa chikafu chevana vavo, vachirara nenzara. Nhau dzakavimbika hadzina kuvadoma, saka zvinokwana kuvatsanangura nemamiriro avo pasina kuvapa zita chairo.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayaat as-Sahabah, Chikamu Chechipiri, mapeji 412–413, Chitsauko cheKupa Vamwe Zvinokukunda
Kupihwa: Sahih al-Bukhari naMuslim kubva kuna Abu Hurairah, Allah vafadze naye
Chiyero Chekunyora: Yechokwadi
Yambiro: Nhau yechokwadi haina kutaura zita remugamuchiri nemukadzi wake; saka takadzivisa kuibatanidza naAbu Talhah kana Ummu Sulaim, kunyangwe mazita akataurwa mune dzimwe nzira.
Nyaya 22 — Chikamu Chechitatu — Kuzvipira
Hatigoni kuva pamusoro peMutumwa waAllah ﷺ
Abu Ayyub naUmm Ayyub Al-Ansari, Allah vafadze navo
Pakanzwa Mutumwa ﷺ kusvika kuMadina, akagara pamba paAbu Ayyub Al-Ansari. Pakutanga, akasarudza pasi repasi kuti zvive nyore kune avo vaimushanyira. Asi Abu Ayyub naUmm Ayyub pavakarara pasi repamusoro, vakanzwa kusagadzikana kuva pamusoro peMutumwa waAllah ﷺ. Saka vakagara parutivi rwekamuri, uye ipapo mudziyo wemvura wakadonha kubva kwavari, uye vakakurumidza kuuomesa nekutya kuti chimwe chinhu chingasvika panzvimbo yake. Vakamukumbira kuti aende pasi repamusoro, uye akazoenda apo vanhu vaimushanyira vakawanda. Nhoroondo dzinoratidza kukosha kwehunhu hwekugamuchira vaenzi, izvo zvinoita kuti kunyaradza kwevaenzi uye kodzero dzavo zvive pamberi pekunyaradza kwevaridzi vemba.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kuremekedza muenzi haisi tsika yemunharaunda chete; iko kutarisisa kunoshanda kune kunyaradza kwake uye kodzero yake, kunyangwe mumamiriro ezvinhu akaoma kwazvo.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abu Ayyub al-Ansari, Allah vamupe rugare
Khalid ibn Zayd al-Ansari, Muporofita ﷺ akagara pamba pake paakasvika kuMadinah. Akapupura hondo uye akaramba achirwa kusvika afa muhondo yeConstantinople.
- Umm Ayyub al-Ansariyah, Allah vamupe rugare
Mukadzi waAbu Ayyub al-Ansari uye mumwe wevakadzi vatsvene, akagoverana imba yake kugamuchira Muporofita ﷺ panguva yeHijra. Anorondedzerwa munhau dzekutanga dzekugamuchira Muporofita ﷺ muMadinah.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayaat As-Sahabah, Chikamu chechitatu, mapeji 29–31, Chitsauko chekuda Mutumwa ﷺ
Kupihwa: Yakanyorwa naAt-Tabarani, uye chokwadi chekugara kwake pamba paAbu Ayyub chakatsigirwa muSahih
Chiyero Chekunyora: Chokwadi chakatsigirwa uye ruzivo rwakasiyana
Yambiro: Kugara kwake ﷺ pamba paAbu Ayyub kwakatsigirwa muSahih, asi ruzivo rwekugara parutivi rwekamuri uye mudziyo wemvura zvinotaurwa mumabhuku enhoroondo uye maduramazwi ane chenjedzo inodiwa.
Nyaya 27 — Chikamu Chekutanga — Ushingi
Ruoko Runodzivirira Mutumwa waAllah ﷺ
Talha ibn Ubaydullah, Allah vamuropafadze
Hondo yakapisa zvikuru pazuva reUhud, uye nzvimbo yeMutumwa waAllah ﷺ yakaratidzwa. Talha ibn Ubaydullah, Allah vamuropafadze, akagara pedyo naye, achimudzivirira kubva kunjodzi kusvikira akakuvara. Zvakanyorwa muSahih al-Bukhari kuti ruoko rwake rwakaremara kana kukuvadzwa paakanga achidzivirira Nabi ﷺ, uye Sahaba vakamurumbidza nekuda kwezvaakaita zuva iroro. Nhamba yekukuvara kwake uye kutevedzana kwechiito chimwe nechimwe munhandare zvinotaurwa nenhau nemashoko akasiyana; asi chokwadi chinoramba chiri chekuti akazvipa iye neruoko rwake sechidziviriro panguva yakaoma.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Ushingi hausi kutsvaga kukuvara, asi kupa zvatiri kugona kuchengetedza hupenyu hwatinovimba nahwo kana sarudzo dzashoma.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Talha ibn Ubayd Allah, Mwari vafadze naye
Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam uye mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradhiso. Akapupura Uhud uye akadzivirira Muporofita ﷺ ipapo, uye aive mumwe wevanhu vatanhatu veShura.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hupenyu hweSahaba, Chikamu Chekutanga, Chitsauko cheHondo yeUhud uye Kudzivirira Mutumwa waAllah ﷺ
Kupihwa: Sahih al-Bukhari kubva kuna Qays ibn Abi Hazim pamusoro pekukuvara kweruoko rwaTalha pazuva reUhud
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Yambiro: Kudzivirira kwake Nabi ﷺ uye kukuvara kweruoko rwake zvakanyorwa muBukhari; asi nhamba yekukuvara uye zvimwe zvakadzama zvekutakura kwake Nabi ﷺ zvinosiyana munhoroondo dzeSirah, saka hazvina kuitwa chiitiko chimwe chete chisingapikiswe.
Nyaya 29 — Chikamu Chechipiri — Kuzvininipisa
Nditakurire mutoro wangu pazuva reKumuka
Umar ibn Al-Khattab, Mwari ngavamufadze
Nhoroondo dzinotaura kuti Umar ibn Al-Khattab, Mwari ngavamufadze, akabuda usiku achiongorora vanhu. Akaona moto uye mukadzi nevana vachichema nenzara. Akanga aisa hari ine mvura kuti avanyaradze kusvika varara. Akamhanyira kudura rezvokudya, akatakura hupfu nemafuta pamusana pake, uye akaramba kuti mushandi wake amutakurire. Akabva abikira vana kusvika vadya vose vachiseka. Haana kuona chinzvimbo chake sechipingamupinyi pakutakura zvokudya nekugadzira kudya; asi, akaona nzara yemhuri semutoro waida kuti avepo uye aite basa.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kuzvininipisa mumutoro haisi chimiro chekunze; ndiko kutakura iwe pachako zvinobvisa kukuvara kana kuraira kusina kukwana.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Umar ibn al-Khattab, Mwari vafadze naye
Wechipiri weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakuru vevadzidzi vaMuporofita ﷺ. Akapupurira hondo dzose, uye nyika yakawedzera panguva yeCaliphate yake nekutarisira kwakajeka kwekururamisira uye kushandira pamwe.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hupenyu hweVatsvene, Chikamu Chechipiri, Chitsauko cheKunyara kweVarombo uye Kuongorora Vanhu
Kupihwa: Nhoroondo dzaUmar naIbn Sa'd, Abu Nu'aym, naAl-Bayhaqi muDala'il al-Nubuwwah nezvinyorwa zvakasiyana-siyana nemashoko
Chiyero Chekunyora: Chain of narration in dispute
Yambiro: Nyaya iyi inozivikanwa munhoroondo dzekare, asi nzira dzayo nemashoko ayo akadzama ari pasi pekutsvakurudza uye haisi hadith yakasimudzwa muSahihayn; yakanyorwa zvichienderana neyakajairika nhoroondo yekushanyira kwaUmar nekutakura zvokudya.
Kubatana
Mifananidzo yekubatana kwevaSahaba mukutsvaga ruzivo, kushandira nharaunda, uye kutakura mutoro wakagovaniswa.
Nyaya 8 — Chikamu Chechipiri — Basa Rakagovaniswa
Hapana Sarudzo Pasina Kubvunzana
Umar ibn al-Khattab nevamwe veShura, Allah vafadze navo
Umar ibn al-Khattab, Allah vafadze naye, paakarohwa uye akaziva kuti ronda rake ringamuuraya, akabvunza vanhu nezvehumambo, asi haana kuita kuti nyaya iyi ive nhaka kana kumanikidza zita rimwe chete. Akadoma vatanhatu vevakuru veSahaba, uye akati Muporofita ﷺ akafa achifadzwa navo, uye akaita kuti sarudzo ive pakati pavo. Akabatanidza mwanakomana wake Abdullah mukubvunzana kuti vawane pfungwa dzake, asi akabva ataura pachena kuti haana simba kana mugove munyaya iyi, kuitira kuti hukama hwemutungamiri husave nzira yekutonga. Mushure mekufa kwake, Abd al-Rahman ibn Awf akatora basa rekubvunzana, akabvunza vanhu uye akanyatsoongorora nyaya yacho kusvikira sarudzo yaguma kuna Uthman, Allah vafadze navo vese. Kukosha kwemamiriro ezvinhu kwakanga kusiri pamazita evatanhatu chete, asi pakuti murume aive nesimba rekuita shanduko akasiya nzira yekuchinja yakakura kupfuura kuda kwake, uye akasiya basa resarudzo kune vanhu veShura.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Mutungamiri ane mutoro anovaka shanduko yemutoro nenzira yekuti isavimbe naye ega.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Umar ibn al-Khattab, Mwari vafadze naye
Wechipiri weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakuru vevadzidzi vaMuporofita ﷺ. Akapupurira hondo dzose, uye nyika yakawedzera panguva yeCaliphate yake nekutarisira kwakajeka kwekururamisira uye kushandira pamwe.
- Vanhu vatanhatu veShura, Allah vavafarire
Ivo ndiUthman, Ali, Talha, Al-Zubayr, Saad ibn Abi Waqqas, naAbd al-Rahman ibn Awf. Umar akaita kuti sarudzo yeCaliphate ive pakati pavo. Vaive pakati pevakuru veSahaba avo Muporofita ﷺ akafa achivafarira, maererano nemashoko aUmar.
- Abdullah ibn Umar, Mwari vafadze navo
Sahaba mukuru uye mwanakomana waUmar ibn al-Khattab, Mwari vafadze naye. Akazivikanwa nekutevera kwakasimba kweSunnah uye nenhamba huru yenhoroondo, uye akapinda mukubvunzana kwevanhu veShura asina kodzero yekuva Caliph.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayat al-Sahaba, Chikamu Chechipiri, mapeji 38–41, Chitsauko cheKubvunzana
Kupihwa: Sahih al-Bukhari kubva kuna Amr ibn Maymun munyaya yekuurayiwa kwaUmar neShura
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 12 — Chikamu Chechitatu — Kutsvaga Ruzivo
Zuva rake uye zuva remuvakidzani wake
Umar ibn al-Khattab nemuvakidzani wake kubva kuAnsar, Allah vafadze navo
Umar ibn al-Khattab, Allah vafadze naye, aigara muAwali yeMadinah, uye aive nemuvakidzani kubva kuAnsar kubva kuBanu Umayyah ibn Zayd, uye vaichinjana kuenda kuna Mutumwa waAllah ﷺ. Mumwe wavo aiburuka rimwe zuva achipinda musangano uye achigamuchira zvakabva mukufemerwa, ruzivo, uye nhau dzeMuporofita ﷺ, ipapo odzoka achiudza shamwari yake zvaakanzwa, uye mumwe wacho oburuka zuva rinotevera, kuitira kuti mabasa avo nemararamiro avo asavanyime kubva pakunamatira kune manyuko ehutungamiri. Mumwe nemumwe wavo haana kumirira rusununguko rwakakwana rwaisazouya, asi vakaronga nguva nemabasa pakati pavo, saka ruzivo rwakava chivimbo chavaichinjana pakati pevavakidzani. Munyaya iyi, Umar anotsanangura nzira inoshanda yekudzidza nekutevera: kupinda kwakananga kana zvichibvira, ipapo kutumira kwakaringana kune asipo, nekuenderera mberi kwekubatana nekanzuru yeMuporofita.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kutsvaga ruzivo hakugari kuchiida rusununguko rwakakwana; runogona kugadzirwa nekubatana kwakanaka uko vanhu vanogovana nguva neruzivo.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Umar ibn al-Khattab, Mwari vafadze naye
Wechipiri weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakuru vevadzidzi vaMuporofita ﷺ. Akapupurira hondo dzose, uye nyika yakawedzera panguva yeCaliphate yake nekutarisira kwakajeka kwekururamisira uye kushandira pamwe.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayaat as-Sahabah, Chikamu chechitatu, mapeji 502–503, nezve kuchinjana kwaUmar nemuvakidzani wake weAnsar
Kupihwa: Sahih al-Bukhari kubva kuna Umar ibn al-Khattab, Allah vafadze naye
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 14 — Chikamu Chekutanga — Kubatana
Zviwanikwa zveHijrah nemabhandi maviri
Asma (Allah vafare naye) naAbu Bakr As-Siddiq (Allah vafare naye)
Apo Mutumwa waAllah ﷺ naAbu Bakr As-Siddiq (Allah vafare naye) vakagadzirira Hijrah, imba yaAbu Bakr As-Siddiq (Allah vafare naye) yakanga iri chikamu chebasa rakarongeka kwete kungova nzvimbo yekuonekana. Asma bint Abu Bakr akavagadzirira chikafu chekufamba, uye paakashaya chekusungira nacho chikafu, akabvarura bhandi rake nepakati: akasungira chikafu nechimwe chikamu uye akashandisa chimwe chikamu sebhandi rake, saka akadanwa kuti 'Muridzi wemabhandi maviri'. Kugadzirira kwake kwakanga kusiri chiito chechiratidzo chisingaperi; akaita basa rinobatsira panguva yekuvanda nekugadzirira, uye basa remhuri rakabatsira mukugadzirira rwendo pasina ruzha kana kutsvaga kukurumbira.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Basa guru rinoda mabasa madiki akaitwa zvakanaka; uye zvinogona kuitwa nemunhu pamba pake zvinogona kuva chikamu chakakosha chekubudirira kweboka.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Asma bint Abi Bakr, Allah vamuropafadze
Dhat an-Nitaqayn, mumwe wevakadzi vekutanga kutendeukira kuIslam uye mwanasikana waAbu Bakr As-Siddiq, Allah vamuropafadze. Akaita basa rinozivikanwa mukugadzirira Hijra, uye akataura hadith nenhau kubva kuSirah.
- Abu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye
Abdullah ibn Abi Quhafah, wekutanga weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Shamwari yaMuporofita ﷺ panguva yekutama, uye akatora Caliphate mushure mekufa kwake.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: حياة الصحابة, Volume One, pp. 410–411, Chapter on Hijrah
Kupihwa: صحيح البخاري from Asma (Allah be pleased with her), with details in books of Seerah
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Yambiro: Kugadzirira kwechikafu uye zita rekuti 'Muridzi wemabhandi maviri' zvakasimbiswa muBukhari; uye ruzivo rwezvimwe zviitiko zvekudzingirira nekushanya zvinotaurwa muSeerah nezvinyorwa zvakasiyana.
Nyaya 16 — Chikamu Chekutanga — Kubatana
Mashoko evaHijra pamberi paNegus
Ja'far ibn Abi Talib naUmm Salama, Allah vamuropafadze
Apo nhume dzeQuraish dzakasvika kune vaHijra kuAbyssinia kuti dzivakumbire kuti vadzoke, Negus akaunganidza vaHijra ndokuvabvunza nezvechitendero chavakasiya nacho vanhu vavo. VaHijra vakasarudza Ja'far ibn Abi Talib kuti ataure pachavo, akatsanangura mamiriro avo vasati vava maMuslim uye zvakavakokwa naMuprofita ﷺ kubva pakutendeseka, kuvimbika, uye kubatana kwehukama, ipapo akadzokorora chikamu cheSurah Maryam. Negus nevakamukomberedza vakabatwa mwoyo, ndokuramba kuvapa. Zuva rakatevera, nhume mbiri dzakaedza kumutsa nyaya yaJesu, rugare ngaruve naye, ipapo Ja'far akatsanangura zvakauya naMuprofita ﷺ nezvake, izvo zvakaita kuti Negus abate zvakasimba pakuvadzivirira. Umm Salama, mumwe wevakadzi veHijra, anorondedzera chiitiko ichi chenyaya sechinangwa cheboka umo vanhu vakasarudza zvakanaka mutauri uye vakachengetedza kutendeseka kwemamiriro avo.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kubatana munguva dzenhamo hazvirevi kuti munhu wese ataure; asi kuti vasarudze uyo anovamiririra nekutendeseka uye ruzivo.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Ja'far ibn Abi Talib, Allah vamuropafadze
Muzukuru waMuporofita ﷺ uye mukoma waAli, uye mumwe wevaMuhajirun vekutanga kuAbyssinia. Akapupurira kufa semutungamiri muMu'tah, uye Muporofita ﷺ akamupa zita rekuti Dhul-Janahayn (Ane Mapapiro Maviri).
- Umm Salamah, Mwari vafadze naye
Hind bint Abi Umayyah, mumwe wevadzimai vaMuporofita ﷺ uye mumwe wevakadzi vekutanga vakatama. Akataura hadith dzakawanda, uye aizivikanwa nehungwaru hwake uye ruzivo rwezvechitendero.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hupenyu hweSahaba, Chikamu Chekutanga, peji 423–427, Chitsauko cheHijra kuAbyssinia
Kupihwa: Ibn Ishaq kubva munyaya yaUmm Salama, Allah vamuropafadze
Chiyero Chekunyora: Nyaya yehupenyu
Yambiro: Nyaya yehupenyu yakakurumbira inorondedzerwa kubva kuna Umm Salama muna Ibn Ishaq; haifaniri kutorwa semashoko akatendeseka.
Nyaya 21 — Chikamu Chechitatu — Kubatana
Kuunganidza Qur'an: Sarudzo, Ongororo, uye Kuvimbika
Abu Bakr As-Siddiq (Allah vamuropafadze) naUmar ibn Al-Khattab (Allah vamuropafadze) naZayd ibn Thabit (Allah vamuropafadze)
Mushure mekufa kwevaverengi veQur'an vakati wandei muYamamah, Umar ibn Al-Khattab (Allah vamuropafadze) akatya kuti chimwe chikamu cheQur'an chingarasika nekufa kwevanhu vayo, saka akakurudzira Abu Bakr As-Siddiq (Allah vamuropafadze) kuti aunganidze Qur'an. Abu Bakr As-Siddiq (Allah vamuropafadze) akatanga kunonoka nekuti waive basa risina kuitwa neMuporofita ﷺ nenzira iyi, asi Allah vakazovhura moyo wake mushure mekuongorora. Akadaidza Zayd ibn Thabit, uyo aive mumwe wevanyori vechizaruro, uyo akatanga kuona basa racho rakakura asi akazorigamuchira, ndokuunganidza Qur'an kubva pamapepa, mapazi emichindwe, uye kubva mumoyo yevarume, achiita nechokwadi. Nyaya iyi inoratidza kuti kuchengetedza rugwaro kwakanga kusiri kungoita kwemunhu oga: Umar akakurudzira, Abu Bakr As-Siddiq (Allah vamuropafadze) akabvumirana, uye Zayd akazviita nenzira yakanyatsoongororwa.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kuvimbika kwakagovaniswa kunoda kutanga, ipapo kubvunzana, ipapo basa rine hurongwa husingangovimbi nechinangwa chakanaka.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye
Abdullah ibn Abi Quhafah, wekutanga weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Shamwari yaMuporofita ﷺ panguva yekutama, uye akatora Caliphate mushure mekufa kwake.
- Umar ibn al-Khattab, Mwari vafadze naye
Wechipiri weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakuru vevadzidzi vaMuporofita ﷺ. Akapupurira hondo dzose, uye nyika yakawedzera panguva yeCaliphate yake nekutarisira kwakajeka kwekururamisira uye kushandira pamwe.
- Zayd ibn Thabit, Allah vamupe rugare
Munyori wezviratidzo kubva kuAnsar, akapupura Hondo yeDitch nezvakatevera. Abu Bakr al-Siddiq, Allah vamupe rugare, vakamuraira kuti aunganidze Qur'an, uye akazova nebasa mukuunganidza kwaUthman kweMushaf.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayat As-Sahabah, Chikamu chechitatu, mapeji 81–82, Chitsauko cheKuchengetedza Qur'an
Kupihwa: Sahih Al-Bukhari kubva kuna Zayd ibn Thabit (Allah vamuropafadze)
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 24 — Chikamu Chechitatu — Basa
Ndibatsirei pamusoro penyu nekukotama kwakawanda
Rabia bin Ka'b Al-Aslami, Allah vafadze naye
Rabia bin Ka'b Al-Aslami, Allah vafadze naye, aishandira Prophet ﷺ uye aimuunzira mvura yekugeza nezvimwe zvaaida. Rimwe zuva Prophet ﷺ vakamuti: Kumbira. Rabia akasarudza chikumbiro chaipfuura kubatsirwa nekukurumidza, akati: Ndinokukumbirai kuti ndive nemi muParadhiso. Prophet ﷺ vakamubvunza kana aine chimwe chinhu kunze kweizvozvo, uye paakasimbisa chikumbiro chake, vakati: «Saka ndibatsirei pamusoro penyu nekukotama kwakawanda.» Nyaya iyi haipe basa senzira yekunyengerera kana ropafadzo yemahara, asi inoratidza hukama hwedzidzo: basa rekuvimbika, ipapo chikumbiro chepamusoro, ipapo kutungamirirwa kune kunamata nebasa zvinobatsira munhu kuzadzisa chinangwa chake.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Mudzidzisi wechokwadi haangopi tariro chete; anobatanidza chishuwo nebasa rinogadzirira munhu pachiri.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Rabi'a ibn Ka'b al-Aslami, Allah vamupe rugare
Mutsvene kubva kuAshab al-Suffah, akashandira Muporofita ﷺ uye akagara naye. Akataura Hadith yekukumbira kwake kuperekedza Muporofita ﷺ muParadhiso.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hupenyu hweSahaba, Chikamu chechitatu, mapeji 398–399, Chitsauko chebasa reProphet ﷺ
Kupihwa: Sahih Muslim kubva kuna Rabia bin Ka'b Al-Aslami, Allah vafadze naye
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 25 — Chikamu Chekutanga — Ushingi
Mungauraya murume nekuti ati Tenzi wangu ndiMwari?
Abu Bakr As-Siddiq, Mwari ngavamufadze
Apo Mutumwa waMwari ﷺ ainyengetera paKaaba, Uqbah bin Abi Mu'ayt akauya ndokuisa nguo yake pamutsipa weMuporofita ﷺ ndokumudzipa zvakanyanya. Abu Bakr As-Siddiq, Mwari ngavamufadze, akakurumidza kumusundira kure neMutumwa waMwari ﷺ achiti: “Mungauraya murume nekuti ati Tenzi wangu ndiMwari, uye akauya kwamuri nezviratidzo kubva kuna Tenzi wenyu?” Abu Bakr As-Siddiq, Mwari ngavamufadze, haana kumirira kuti njodzi ipere kana kuti vatsigiri vawande; akaona hutsinye huchitora nzvimbo, saka akapfuurira nemuviri wake nemashoko ake kuti adzivirire Muporofita ﷺ, muchimiro chakachengetedzwa nenyaya yechokwadi seuchapupu hweushingi hwake hwekutanga.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Ushingi hwetsika ndehwekuenderera mberi nekudzivirira hutsinye kana kupindira kuchidhura, kwete kungogutsikana nekuhushora mushure mekunge njodzi yapera.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye
Abdullah ibn Abi Quhafah, wekutanga weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Shamwari yaMuporofita ﷺ panguva yekutama, uye akatora Caliphate mushure mekufa kwake.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayaat As-Sahabah, Chikamu Chekutanga, Chitsauko Chekutakura Matambudziko Nekudzivirira Mutumwa waMwari ﷺ
Kupihwa: Sahih Al-Bukhari kubva kuna Urwah bin Az-Zubayr mukubvunza kwaAbdullah bin Amr, Mwari ngavaviri vafadzwe
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 26 — Chikamu Chekutanga — Ushingi
Husiku hweHijrah uye Kudzoserwa kweZvivimbiso
Ali ibn Abi Talib, Mwari ngavamufadze
Mabhuku enhoroondo anotaura kuti apo maQuraysh akakomba imba yeMuporofita ﷺ husiku hweHijrah, Ali ibn Abi Talib, Mwari ngavamufadze, akarara pamubhedha wake ndokuzvifukidza nejasi rake, apo Mutumwa waMwari ﷺ akaenda kuMedina. Ipapo Ali akagara muMecca kwemazuva achidzosera zvivimbiso zvaive neMuporofita ﷺ kune varidzi vazvo, kunyangwe vamwe vevaridzi vacho vaive pakati peavo vaimuvenga nekumukuvadza. Nyaya iyi inobatanidza ushingi hwemurume wechidiki akazviisa panjodzi nekuvimbika kusingaperi nekuda kwekukakavadzana kwevaridzi vezvinhu.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kuvimbika hakuparadzani zvichienderana nemafungiro evanhu kwatiri; uye kuvimbika kunoonekwa kana tikachengetedza kodzero yeavo vatisina kubvumirana navo tichikwanisa kuvasiya.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Ali ibn Abi Talib, Mwari vafadze naye
Muzukuru weMuporofita ﷺ uye murume waFatima, Mwari vafadze naye. Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam uye wechina weCaliphs vakarurama. Akapupura hondo dzose kunze kweTabuk apo Muporofita ﷺ akamusiya achitungamira Medina.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayaat As-Sahabah, Chikamu Chekutanga, Chitsauko CheHijrah
Kupihwa: Sirat Ibn Ishaq uye nhoroondo dzeSirah munyaya yehusiku hweHijrah
Chiyero Chekunyora: Nyaya yenhoroondo
Yambiro: Kugara kwaAli, Mwari ngavamufadze, pamubhedha uye kudzoserwa kwezvivimbiso kwakakurumbira mumabhuku enhoroondo, asi ruzivo rwechiitiko uye nhoroondo dzacho hazvisi padanho reHadith dzeSahihayn; saka inoratidzwa senyaya yenhoroondo.
Nyaya 28 — Chikamu Chekutanga — Ushingi
Ndiani Achauya kuna Bani Qurayza?
Az-Zubayr ibn al-Awwam, Allah vamuropafadze
Pazuva reAl-Ahzab, Nabi ﷺ vaida mumwe munhu kuti avauyire nhau dzeBani Qurayza, saka vakakoka shamwari dzavo vachiti: "Ndiani achauya kuna Bani Qurayza?" Az-Zubayr ibn al-Awwam, Allah vamuropafadze, akazvipira kuita basa racho. Nabi ﷺ vakadzokorora kukoka kechipiri uye kechitatu, uye nguva dzose Az-Zubayr ndiye aiti: "Ini." Ipapo Nabi ﷺ vakati: "Nabi mumwe nemumwe ane muapostora, uye muapostora wangu ndiAz-Zubayr." Mhinduro inodzokororwa inoratidza kutanga kwakasimba, kwete chido chinopfuura pakukoka kwekutanga.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kuvimbika hakuratidzwi nekugamuchira basa kamwe chete, asi nekugadzirira kutsva kana chido chikaramba chiripo.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Al-Zubayr ibn Al-Awwam, Allah vamuropafadze
Mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradiso uye mumwe wevaMuslim vekutanga, uye muzukuru waMuporofita ﷺ. Akapupura zviitiko zvakakosha uye aive mumwe wevanhu vatanhatu veShura.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hupenyu hweSahaba, Chikamu Chekutanga, Chitsauko cheJihad neKutsvaga
Kupihwa: Sahih al-Bukhari naMuslim kubva kuna Jabir ibn Abdullah, Allah vamuropafadze vose
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 32 — Chikamu Chechipiri — Kuzvininipisa
Ndichakutumirai munhu akatendeka, akatendeka chaizvo
Abu Ubayda Amir ibn al-Jarrah, Allah vafadze naye
Vanhu veNajran vakakumbira Muporofita ﷺ kuti avatumire murume akatendeka kuti avadzidzise uye agadzirise zvavainge vasingawirirani. Akavavimbisa kuti aizotumira murume akatendeka, akatendeka chaizvo. Vatsvene vakatarisira humbowo uhu, kwete nekuda kwehutungamiri asi vachitarisira kuti mumwe wavo angave ndiye muridzi wacho. Muporofita ﷺ akasarudza Abu Ubayda ibn al-Jarrah, Allah vafadze naye, ndokuti: «Uyu ndiye akatendeka weUmmah iyi». Abu Ubayda akagamuchira basa racho ndokuenderera mberi nekuriita asingashanduri rumbidzo kuita kuzvirumbidza kana ropafadzo yega.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kuzvininipisa kunochengetedza munhu akavimbika kubva pakunyengerwa nazvo; anoona rumbidzo sebasa rinoda kushanda, kwete chinzvimbo chinomusunungura kubva pabasa.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abu Ubayda Amir ibn al-Jarrah, Mwari vafadze naye
Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam uye mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradhiso, uye Muporofita ﷺ akamutumidza kuti mutariri werudzi urwu. Akatungamira mauto muSham uye akafira muDenda reAmwas.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hupenyu hweSahaba, Chikamu Chechipiri, Chitsauko cheKutumira Vaparidzi neVatungamiriri
Kupihwa: Sahih al-Bukhari naMuslim kubva kuna Anas ibn Malik naHudhayfah, Allah vafadze navo
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 35 — Chikamu Chechitatu — Uchenjeri
Munondo waAllah paMutah
Khalid ibn al-Walid, Allah vafadze naye
Muporofita ﷺ akaudza shamwari dzake muMadinah zvakaitika paMutah: Zayd ibn Harithah akatora mureza ndokufira shahada, ipapo Ja'far ibn Abi Talib ndokufira shahada, ipapo Abdullah ibn Rawahah ndokufira shahada, uye maziso ake ﷺ aibuda misodzi. Ipapo Khalid ibn al-Walid, Allah vafadze naye, akatora mureza pasina murairo wakapfuura, uye Muporofita ﷺ akamutsanangura semunondo wemimwe minondo yaAllah, uye Allah vakaita kuti kukunda kana ruponeso kuve kuburikidza naye. Kana iri tsanangudzo yakajairika yekuchinja nzvimbo dzehondo uye hurongwa hwekubuda, inotaurwa mumabhuku e sirah asi haisi yese inotsigirwa nemashoko e hadith chaiyo.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Panguva yekuparara kwehurongwa hwakajairika, nharaunda inoda mumwe munhu anogona kutora sarudzo uye kuchengetedza vanhu neruzivo rwake uye ushingi.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Khalid ibn al-Walid, Mwari vafadze naye
Mutungamiriri weSahaba akatendeukira kuIslam asati kwakundwa Mecca, uye Muporofita ﷺ akamutumidza kuti munondo weminondo yaMwari mushure meMu'tah. Akapinda muhondo dzeRidda uye kukunda kweIraq neSham.
- Zayd ibn Harithah, Mwari vafadze naye
Anodiwa weMuporofita ﷺ uye muranda wake akasunungurwa, uye mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Muporofita ﷺ akamugadza kuti atungamire mauto eMu'tah, saka akatakura mureza kusvikira afa semufiri.
- Ja'far ibn Abi Talib, Allah vamuropafadze
Muzukuru waMuporofita ﷺ uye mukoma waAli, uye mumwe wevaMuhajirun vekutanga kuAbyssinia. Akapupurira kufa semutungamiri muMu'tah, uye Muporofita ﷺ akamupa zita rekuti Dhul-Janahayn (Ane Mapapiro Maviri).
- Abdullah ibn Rawaha (Allah vamuropafadze)
Mumwe weSahaba veAnsar, mudetembi waMuporofita ﷺ uye mumwe wevatungamiri veAqabah. Akatora mureza wevaMuslim kuMu'tah mushure mekunge Zayd naJa'far vafa semagamba, uye iye pachake akafa semugamba (Allah vamuropafadze).
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayat al-Sahabah, Chikamu Chechitatu, Chitsauko cheHondo yeMutah uye Hutungamiriri
Kupihwa: Sahih al-Bukhari kubva kuna Anas ibn Malik, Allah vafadze naye, nezve nhau yeMutah
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Yambiro: Zvinotsigirwa muBukhari kuti Khalid akatora mureza mushure mekufira shahada kwevatungamiriri uye akatumidzwa zita rekuti munondo wemimwe minondo yaAllah; asi nezve mafambiro akadzama uye nhamba yekuchinja kwemitsara, izvi zvinobva munhoroondo dzakasiyana dze sirah.
Kupa
Nyaya dzekupa kubva pane zvinodiwa zvikuru nemunhu, zvichisvika kuvanhu nehuchenjeri netsitsi.
Nyaya 6 — Chikamu Chechipiri — Kupa
Pfuma Yake Yaakanyanya Kuda
Abu Talha Al-Ansari (Allah vafadze naye)
Abu Talha (Allah vafadze naye) aive nemunda muMadinah wainzi Bir Ha, uye waiva imwe yepfuma yake yaakanyanya kuda, pedyo nemusque, ainwa mvura yaro yakanaka uye Mutumwa waAllah ﷺ aipinda mauri. Apo mashoko aAllah akaburuka: ﴿Hamungasviki pakururama kusvikira mupa kubva pane zvamunoda.﴾ Abu Talha haana kutsvaga mari yakawandisa yaasina hanya nayo, asi akaenda kuna Mutumwa ﷺ ndokuti pfuma yake yaakanyanya kuda yaiva Bir Ha, uye kuti aiiita sadaqa achitarisira makomborero ayo uye kuchengetedzwa kwayo kuna Allah. Mutumwa ﷺ akafara nekupa uku, uye akamurayira kuti aipe kuhama dzake. Abu Talha akateerera, saka mari yakachinja kubva pakuva chinhu chaidiwa zvakanyanya kuenda kubatsira kunosvika kuhama uye kubatsira vanhu. Nyaya iyi inotaura kuti sadaqa haisi kungobvisa zvakawandisa chete, asi kuti munhu asarudze chaanokoshesa, obva achipa nehungwaru kune anokodzera.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kukosha kwekupa hakuyerwi nehukuru hwacho chete, asi nekukosha kwechatinosiya uye nehungwaru hwekusvika kwayo kuvanhu.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abu Talha Al-Ansari, Allah vamuropafadze
Zayd ibn Sahl Al-Ansari kubva kuBanu Najjar, mumwe wevanhu veBadr neUhud. Akazivikanwa nekupa uye jihad, uye Anas ibn Malik akataura kubva kwaari.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayat As-Sahaba, Chikamu Chechipiri, mapeji 407–408, Chitsauko Chekupa
Kupihwa: Sahih Al-Bukhari naMuslim kubva kuna Anas (Allah vafadze naye)
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 15 — Chikamu Chekutanga — Kupa
Wawana kutengesa, iwe Abu Yahya
Suhayb Ar-Rumi, Allah vamuropafadze
Suhayb Ar-Rumi, Allah vamuropafadze, aida kutamira kuMadina. Asi maQuraish akamumisa ndokuti akauya kuMecca ari murombo, ipapo pfuma yake yakawanda. Vakati havamuregi achienda ega nemari yake. Akavapa mukana wekuvapa nzvimbo yemari yake kuti vamurege aende, vakabvuma. Akavaratidza nzvimbo yacho ndokuenda achitamira kuMuprofita ﷺ. Mabhuku ehupenyu hwake anotaura kuti Muprofita ﷺ akamugamuchira achiti: «Wawana kutengesa, iwe Abu Yahya», uye izvi zvakaburitswa zvichireva kupa hupenyu nemari kuti uwane kugutsikana kwaAllah. Chinangwa chenyaya iyi hachisi chekurumbidza urombo, asi kuratidza kuti Suhayb akaisa rusununguko rwekutamira nekutenda pamberi pemari inogona kutsiviwa.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kupa hakusi nguva dzose zvatinopa kubva pane zvakawandisa kwatiri; kunogona kuva sarudzo yakasarudzwa yezvatinorega mari ichititadzisa.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Suhayb Al-Rumi, Allah vamuropafadze
Mumwe wevakutanga kutendeukira kuIslam uye mumwe wevaMuhajirun kuMadinah. Akazivikanwa nekusimba nekupa, uye Umar akamugadza kuti atungamire vanhu mumunyengetero mushure mekukuvara kwake.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hupenyu hweSahaba, Chikamu Chekutanga, peji 436, Chitsauko cheHijra
Kupihwa: Al-Bayhaqi nemabhuku ehupenyu hweMuprofita nezve nyaya yeHijra yaSuhayb
Chiyero Chekunyora: Nyaya yehupenyu
Yambiro: Maitiro ekutaura kwenyaya uye chikonzero chekuburitswa kwakasiyana; asi zvinoreva kusiya kwaSuhayb mari yake nekuda kweHijra zvakakurumbira mumabhuku ehupenyu hweMuprofita uye ekukurudzira.
Nyaya 18 — Chikamu Chechipiri — Kupa
Muti wemuchindwe muParadhiso uye bindu munyika
Abu ad-Dahdah naUmmu ad-Dahdah, Allah vafadze navo
Nhau dzekukurudzira dzinotaura kuti mumwe murume aiva nemuti wemuchindwe waikanganisa muvakidzani wake. Prophet ﷺ vakamupa muti wemuchindwe muParadhiso achichinjana nawo, asi haana kubvuma. Apo nhau iyi yakasvika kuna Abu ad-Dahdah, akatenga muti wemuchindwe kubva kumuridzi wawo nebindu rake, ndokubva auipa kumunhu aishaya. Akadzokera kumba kwake achishevedza mukadzi wake kuti vabude mubindu nekuti akanga aripa kuna Allah. Dzimwe nhau dzinoratidza mhinduro yaUmmu ad-Dahdah ichifara uye ichibvumirana. Chinangwa chenhau iyi kuratidza kukurumidza kwaAbu ad-Dahdah kupindura, uye kuti imba iyo nhengo dzayo dzinogovana pfungwa yekupa inogona kushandura pfuma inodiwa kuita rubatsiro netsitsi.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Apo nhengo dzemhuri dzinobvumirana pachinangwa, kupa hakusi kurasikirwa kwemunhu oga asi chisarudzo chinovaka zvinorehwa zvakafanana.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abu al-Dahdah al-Ansari, Allah vamupe rugare
Mutsvene wechiAnsar anozivikanwa nekupa kwake uye kushandisa kwake munzira yaAllah. Nyaya yebindu rake inotaurwa munhoroondo dzekukurudzira nemashoko akasiyana uye ruzivo.
- Umm al-Dahdah, Allah vamupe rugare
Mutsvene wechiAnsar, anorondedzerwa mune dzimwe nhoroondo dzenyaya yebindu raAbu al-Dahdah uye kubvumirana kwake nekupa. Zita rake harisimbiswi munzira dzese dzenhau.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayaat as-Sahabah, Chikamu Chechipiri, mapeji 413–414, Chitsauko cheKupa
Kupihwa: Musnad Ahmad naAl-Mustadrak naAl-Hakim munyaya yaAbu ad-Dahdah
Chiyero Chekunyora: Hwaro hwakasimba uye ruzivo rwakasiyana
Yambiro: Nyaya yacho yakataurwa nemashoko akasiyana uye ruzivo rwakasiyana, uye pane kusiyana mukutaura zita remukadzi nemashoko ake; saka yakanyorwa pano zvinoenderana nezvinorehwa zvakakurumbira.
Nyaya 19 — Chikamu Chechipiri — Kupa
Kugadzirira Hondo yeKutambudzika
Uthman ibn Affan, Allah vafadze naye
Panguva yehondo yeTabuk, vanhu vachitambura nemari nezvekudya, Muporofita ﷺ akakoka vanhu kuti vagadzirire hondo. Uthman ibn Affan, Allah vafadze naye, akapa zvakawanda kuti agadzirire hondo yeKutambudzika. Nhau dzakasiyana-siyana dzakataura nhamba dzakasiyana dzengamera nemadhinari, asi dzose dzinobvumirana pakukura kwechipo chake uye kurumbidzwa kwaMuporofita ﷺ kwaari. Chipo ichi chakanga chisiri mari yakaparadzana kubva kune zvaiitika kuvanhu; asi chaiva chivharo chekushaya chehondo yaigadzirira rwendo rurefu munguva yakaoma. Naizvozvo, nyaya iyi yakaramba iri muenzaniso wekuti munhu ane hupfumi anogona kushandura kugona kwake kuita basa reruzhinji kana zvichidikanwa.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Hupfumi hunowana zvarinoreva zvetsika kana hwashandurwa, munguva yekutambudzika, kuita kugona kunobatsira kubvisa mutoro kubva munharaunda.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Uthman ibn Affan, Allah vamuropafadze
Wechitatu weCaliphs Vakarurama uye mumwe wevakutanga kutendeukira kuIslam, uye akapihwa zita rekuti Dhun-Nurayn nekuda kwekuwanana kwake nevanasikana vaviri vaMuporofita ﷺ. Akagadzirira hondo yeUsra uye akaunganidza vanhu paMushaf imwechete panguva yeCaliphate yake.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayat as-Sahabah, Chikamu Chechipiri, peji 418, Chitsauko cheKupa
Kupihwa: At-Tirmidhi, Ahmad, naAl-Hakim muna Manaqib Uthman naTajhiz Jaish al-Usrah
Chiyero Chekunyora: Zvakanaka
Yambiro: Nhau dzinosiyana pahuwandu hwezvakagadzirirwa naUthman uye mumashoko ekurumbidza; asi chokwadi chiri mukupa kwake kukuru mukugadzirira hondo yeKutambudzika.
Nyaya 20 — Chikamu Chechipiri — Kupa
Pakati pehafu yemari neyose
Abu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye, naUmar ibn Al-Khattab, Allah vafadze naye
Umar, Allah vafadze naye, anotaura kuti rimwe zuva akarairwa kupa zvipo, uye izvi zvakawirirana nemari yaaiva nayo, saka akazviti achapfuura Abu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye, kana akambomupfuura. Akauya nehafu yemari yake, uye Muporofita ﷺ akamubvunza: Wasiiyirei mhuri yako? Akati: Zvakafanana. Ipapo Abu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye, akauya nezvose zvaaiva nazvo, uye paakabvunzwa kuti chii chaakasiyira mhuri yake, akati: Ndakavasiyira Allah neMuporofita Wavo. Umar akati akaziva panguva iyoyo kuti haazombopfuuri Abu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye, pane chero chinhu. Nyaya iyi inoratidza kukwikwidzana mukunaka kusina ruvengo, asi haiiite mutemo wekuverenga wese; nekuti munhu wese ane zvaanofanira kupa kune avo vaanofanira kutarisira uye basa rake risingafaniri kuregererwa.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kukwikwidzana kunorumbidzwa kunokurudzira kunaka, asi kunoramba kuchida kunzwisisa basa kwete kuenzanisa kusina maturo.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye
Abdullah ibn Abi Quhafah, wekutanga weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Shamwari yaMuporofita ﷺ panguva yekutama, uye akatora Caliphate mushure mekufa kwake.
- Umar ibn al-Khattab, Mwari vafadze naye
Wechipiri weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakuru vevadzidzi vaMuporofita ﷺ. Akapupurira hondo dzose, uye nyika yakawedzera panguva yeCaliphate yake nekutarisira kwakajeka kwekururamisira uye kushandira pamwe.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayat as-Sahabah, Chikamu Chechipiri, peji 398, Chitsauko cheKupa
Kupihwa: Sunan Abi Dawud naJami' At-Tirmidhi kubva kuna Umar, Allah vafadze naye
Chiyero Chekunyora: Zvakanaka
Yambiro: At-Tirmidhi akavandudza nhau yacho, uye vamwe nyanzvi dzakakurukura dzimwe nzira dzayo; inotaurwa mukurumbira waAs-Siddiq pasina kuiita mutemo wese wekuburitsa mari yose.
Nyaya 31 — Chikamu Chechipiri — Unyoro
Rwendo rwakashandurwa kuita rubatsiro
Abd al-Rahman ibn Awf, Allah vafadze naye
Abd al-Rahman ibn Awf, Allah vafadze naye, aive mumwe wevatengesi vakabudirira muMadinah. Nhoroondo dzinotaura kuti rwendo rwake rukuru rwakauya ruzere nechikafu nezvinhu, uye akazvipa munzira yaAllah paakaona kushaya kwevanhu. Nhoroondo dzinotaurawo dzimwe nzira dzekupa kwake kukuru uye kubatsira kwake kune vakatama, vanhu veBadr, uye madzimai aMuporofita. Nhoroondo dzinosiyana pahuwandu hwengamera nemari yegoridhe, saka hapana nhamba imwe chete inogona kusimbiswa; asi kuunganidzwa kwenhau kunoratidza kuti haana kuita kubudirira kwebhizinesi chinangwa chakavharwa, asi akashandura chikamu chikuru chacho kuita rubatsiro rwunopfuura kwaari kuenda kune vamwe.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Unyoro husingaperi haumiriri zvakawandisa zvisina maturo; asi hunoita kuti kubudirira pachako kuve sosi inoitirwa kushandira vanhu.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abd al-Rahman ibn Awf, Allah vamuropafadze
Mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradiso uye mumwe wevaMuhajirun vekutanga. Akazivikanwa nekutengeserana nekupa, uye aive mumwe wevanhu vatanhatu veShura.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hupenyu hweSahaba, Chikamu Chechipiri, Chitsauko cheKupa Munzira yaAllah uye Rubatsiro rwaAbd al-Rahman ibn Awf
Kupihwa: Musnad Ahmad, al-Tabaqat al-Kubra naIbn Sa'd, uye mabhuku enhoroondo pamusoro pekubatsira kwaAbd al-Rahman ibn Awf, Allah vafadze naye
Chiyero Chekunyora: Chokwadi chakasimbiswa asi ruzivo rwakasiyana
Yambiro: Kupa kukuru kwaAbd al-Rahman, Allah vafadze naye, kunozivikanwa munhoroondo, asi huwandu hwerwendo, huwandu hwerubatsiro, uye mazwi edzimwe nhoroondo zvinosiyana; saka nhoroondo haina kuvakwa panhamba chaiyo.
Mamwe Maitiro
Zviitiko zvakasiyana-siyana zvinosanganisira maitiro ekutsungirira, hutungamiri, mwoyo murefu, kunamata, uye hunhu muhupenyu hwevaSahaba, Allah vafadze navo.
Nyaya 1 — Chikamu Chekutanga — Hurukuro
Gara Uteerere Kutanga
Mus'ab ibn 'Umair, Usaid ibn Hudair, Sa'd ibn Mu'adh
Mus'ab ibn 'Umair, Allah vafadze naye, akanga agara muMadinah naAs'ad ibn Zurarah, achidana vanhu kuIslam uye achidzidzisa Qur'an kune avo vakanga vatendeuka. Izvi zvakasvika kuna Usaid ibn Hudair, uyo panguva iyoyo aive mumwe wevatungamiri vevanhu vake. Akauya akatsamwa, akabata pfumo rake, kuti adzivise musangano uyu. Mus'ab haana kumutsamwisa kana kumupindura nekutyisidzira, asi akati kwaari murunyararo: Gara uteerere, kana ukagutsikana nechinhu uchachigamuchira, uye kana ukachivenga tichakuregera. Usaid akaisa pfumo rake pasi ndokugara, Mus'ab akamuravira Qur'an ndokumutsanangurira Islam. Chiso chake chakachinja, akabvunza nezve nzira yekupinda muchitendero, ndokuenda kuvanhu vake ndokuratidza Sa'd ibn Mu'adh musangano; Sa'd akauyawo, uye musangano wakapera nekutendeuka kwavo uye kuvhura musuwo wakakura weDa'wah muBanu 'Abd al-Ashhal.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kugutsikana hakutangi nekunyararidza anopikisa, asi nekumupa kuchengetedzwa kwakakwana kuti ateerere uye ateerereke.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Mus'ab ibn Umayr, Mwari vafadze naye
Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Muporofita ﷺ akamutuma kuMadina asati atama, semudzidzisi uye mudhikoni. Kutendeuka kwevatungamiri vakati wandei veAnsar kuburikidza naye kwakave nemhedzisiro yakatanhamara mukugadzirira Madina.
- As'ad ibn Zurarah, Mwari vafadze naye
Mumwe wevakatanga veAnsar kutendeukira kuIslam uye mumwe wevatungamiri veChibvumirano cheAqabah. Mus'ab ibn Umayr akagara mumba make muMadina asati atama, uye akafa mugore rekutanga reHijrah asati hondo yeBadr.
- Usayd ibn Hudayr, Mwari vafadze naye
Mumwe wevatungamiri veAws uye kubva kuBanu Abd al-Ashhal. Akatendeukira kuIslam kuburikidza naMus'ab ibn Umayr. Akapupurira hondo dzose naMuporofita ﷺ, uye aizivikanwa nekunaka kwake uye kuverenga kwakanaka kweQur'an.
- Sa'd ibn Mu'adh, Mwari vafadze naye
Mutungamiri weAws uye mutungamiri weBanu Abd al-Ashhal. Akatendeukira kuIslam, uye vanhu vake vakamutevera munguva yekutanga. Akapupurira Badr, Uhud, neKhandaq, uye akafa nekuda kwekukuvara kwake mushure meKhandaq.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayat al-Sahabah, Chikamu Chekutanga, mapeji 219–220, Chitsauko cheDa'wah
Kupihwa: Sirat Ibn Ishaq kubva kuna 'Abdullah ibn Abi Bakr nevamwe
Chiyero Chekunyora: Nhoroondo yeSirah
Yambiro: Nhoroondo yeSirah inozivikanwa; inoratidzwa senhoroondo yeSirah kwete Hadith inosimbiswa.
Nyaya 2 — Chikamu Chekutanga — Kusimba
Rwendo Mushure Megore Rekuparadzana
Umm Salamah, Allah vafadze naye
Abu Salamah, Allah vafadze naye, paakasarudza kuenda kuMadinah, Umm Salamah akabuda naye, asi mhuri yake yakamudzivisa kuenda ndokumudzosera kuMecca. Ipapo mhuri yaAbu Salamah yakauya ndokumutorera mwana wake, saka akasangana nekuparadzana kwemurume, mwana, nenyika. Aibuda mangwanani ega ega kuenda kuAl-Abtah, achigara uye achichema kusvika manheru, asina chaaigona kuita kunze kwekusimudzira kunyunyuta kwake kuna Allah. Mushure megore rimwe chete, mumwe murume kubva kumhuri yake akamunzwira tsitsi, ndokugutsikana vanhu vake kuti vamurege, ipapo mhuri yaAbu Salamah yakamunzwira tsitsi ndokumudzosera mwana wake. Mushure mezvo akabuda ega nemwana wake, ndokusangana na'Uthman ibn Talhah, uyo akamuperekedza zvakachengeteka kusvika asvika kumurume wake muMadinah. Saka kusimba kwake kwakanga kusiri shoko rinopfuura, asi kushivirira kwenguva refu kwakateverwa nebasa kusvika Hijrah yapera.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Mukurasikirwa nekumanikidzwa kwekumbomira, munhu anochengetedza nzira yake nekushivirira, basa, uye kugamuchira rubatsiro rwakachengeteka.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Umm Salamah, Mwari vafadze naye
Hind bint Abi Umayyah, mumwe wevadzimai vaMuporofita ﷺ uye mumwe wevakadzi vekutanga vakatama. Akataura hadith dzakawanda, uye aizivikanwa nehungwaru hwake uye ruzivo rwezvechitendero.
- Abu Salamah ibn Abd al-Asad, Mwari vafadze naye
Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam uye murume waUmm Salamah asati aroorwa naMuporofita ﷺ. Akatama kuenda kuAbyssinia, ipapo kuMadina, uye akafa nekuda kwekukuvara kwaakawana paUhud.
- Uthman ibn Talhah, Mwari vafadze naye
Akanga ari kubva kuBanu Abd al-Dar, uye akatendeukira kuIslam asati hondo yeMakkah uye akatama kuenda kuMadina. Muporofita ﷺ akamusiira kuchengetedza Kaaba pazuva rekukunda muBanu Shaybah.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayat al-Sahabah, Chikamu Chekutanga, mapeji 434–435, Chitsauko cheHijrah
Kupihwa: Ibn Ishaq kubva kuna Umm Salamah, Allah vafadze naye
Chiyero Chekunyora: Nhoroondo yeSirah
Nyaya 3 — Chikamu Chekutanga — Rusununguko rwehana
Mumwe chete, Mumwe chete
Bilal ibn Rabah, Allah vafadze naye, naAbu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye
Bilal, Allah vafadze naye, aive asina simba muMecca, achitambudzwa naUmayyah ibn Khalaf mukupisa kukuru, achikandwa pajecha rinopisa uye dombo guru richiiswa pachipfuva chake, vachimukumbira kuti arege Islam. Akanga asina simba rekurwisa kutambudzwa, asi aive neshoko ravaigona kusabvisa: «Mumwe chete, Mumwe chete». Abu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye, akapfuura naye, akaona munhu achitambudzwa nekuda kwekutenda kwake, saka akatengesa naUmayyah kuti amutenge. Abu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye, haana kungomira pakushora, asi akabhadhara mari uye akasunungura Bilal ndokumusunungura nekuda kwaAllah. Bilal akazova muadhini waMutumwa waAllah ﷺ, uye shoko raakataura pasi pedombo rakaramba richipupura kuti kushaya simba kwemuviri hakurevi kudonha kwehana.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Rusununguko rwekutenda runochengetedzwa nekumira zvakasimba pakumanikidzwa uye nerutsigiro rwevanokwanisa kune vanotambudzwa.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Bilal ibn Rabah, Mwari vafadze naye
Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Akatambudzwa muMakkah ipapo akasunungurwa naAbu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye. Muporofita ﷺ akamusarudza semu'adhdhin, uye akapupurira hondo dzose naye.
- Abu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye
Abdullah ibn Abi Quhafah, wekutanga weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Shamwari yaMuporofita ﷺ panguva yekutama, uye akatora Caliphate mushure mekufa kwake.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: حياة الصحابة، الجزء الأول، ص ٣٤٧–٣٤٨، باب تحمل الشدائد
Kupihwa: روايات ابن إسحاق وأبي نعيم في الحلية
Chiyero Chekunyora: Nhoroondo yeupenyu
Yambiro: Nzira dzedzimwe tsanangudzo dzenyaya dzinosiyana; uye hwaro hwekutambudzwa kwaBilal, kusimba kwake, uye kusunungurwa kwake naAbu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye, hwakakurumbira uye hwakasimbiswa.
Nyaya 4 — Chikamu Chekutanga — Basa reVeruzhinji
Murume asingafaniri kudzingwa
Abu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye, naIbn Ad-Daghinnah
Pakawedzera kutambudzwa kubva kuQuraysh, Abu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye, akabuda achida kuenda kuAbyssinia, akasvika kuBirak Al-Ghimad, ndokusangana naIbn Ad-Daghinnah uyo akamubvunza kwaaienda. Paakaziva kuti akanga adzingwa munyika yake, akamuudza kuti murume akaita saiye haafaniri kubuda kana kudzingwa; nekuti anowana vasina, anosanganisa hama, anotakura mutoro wose, anogamuchira vaenzi, uye anobatsira pamatambudziko echokwadi. Akamudzosera kuMecca pasi pehutsigiro hwake, uye akamupupurira nezvehunhu uhu pamberi peQuraysh, saka vakabvuma kuti Abu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye, agare pasi pehutsigiro hwake. Asi vakaisa mamiriro ekuti asasimudze izwi rake pakuverenga nekuita minamato nekutya kuti vanhu vangakanganiswa, ipapo vakamanikidzwa kunyange nehutsigiro hwake, saka Abu Bakr As-Siddiq, Allah vafadze naye, akasarudza kuramba hutsigiro hwaIbn Ad-Daghinnah uye kuenderera mberi nekunamata Tenzi wake pasi pehutsigiro hwaAllah chete. Nyaya iyi inoratidza kuti nhoroondo yeruzhinji ingave sei uchapupu kumunhu, uye kuti musimboti unogara uri unokosha kupfuura kuchengetedzwa kwemamiriro ezvinhu.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kudzivirirwa kwakasimba kwemunhu kunogona kunge kuri simba raakasiya muhupenyu hwevavakidzani vake asati ada kudzivirirwa kwavo.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye
Abdullah ibn Abi Quhafah, wekutanga weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Shamwari yaMuporofita ﷺ panguva yekutama, uye akatora Caliphate mushure mekufa kwake.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: حياة الصحابة، الجزء الأول، ص ٣٣٩–٣٤٠، باب تحمل الشدائد
Kupihwa: صحيح البخاري عن عائشة رضي الله عنها
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 5 — Chikamu Chechipiri — Hutungamiri Panguva Yedambudziko
Apo Kushungurudzika Kwakadzosera Vanhu Kuchokwadi
Abu Bakr As-Siddiq (Allah vafadze naye) naUmar ibn Al-Khattab (Allah vafadze naye)
Apo Mutumwa waAllah ﷺ akafa, nhau iyi yakawira paSahaba zvakanyanya, zvekuti Umar (Allah vafadze naye) haana kutenda kuti Mutumwa akafa, uye akasimuka achitaura nevanhu nemanzwiro ekurasikirwa. Abu Bakr As-Siddiq (Allah vafadze naye) akapinda kuna Mutumwa waAllah ﷺ, akamutsvoda pakati pemaziso ndokuti: “Wakararama zvakanaka uye wakafa zvakanaka.” Ipapo akabuda kuvanhu uye haana kuramba kushungurudzika kwavo, asi akavadzosera kune hwaro hwekutenda. Akadzokorora mashoko aAllah: ﴿Uye Muhammad haasi mumwe kunze kweMutumwa; vatumwa vakapfuura pamberi pake.﴾ Ipapo akati: “Ani nani aive achinamata Muhammad, zvirokwazvo Muhammad afa. Uye ani nani aive achinamata Allah, zvirokwazvo Allah Mupenyu, Havazofi.” Simba rekushamisika rakadonha pamberi pekunyatsojeka kwevhesi, uye Umar akati tsoka dzake hadzina kumubata paakaizwa. Kutaura kwaAbu Bakr As-Siddiq (Allah vafadze naye) kwakanga kusiri kuramba rudo, asi kuchengetedza monotheism uye kugona kwevanhu kuita basa ravo mushure mekurashikirwa kukuru.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Hutungamiri panguva yekurasikirwa hahurambi kushungurudzika; asi hunodzivirira kushungurudzika kubva pakukanganisa chokwadi nebasa.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye
Abdullah ibn Abi Quhafah, wekutanga weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Shamwari yaMuporofita ﷺ panguva yekutama, uye akatora Caliphate mushure mekufa kwake.
- Umar ibn al-Khattab, Mwari vafadze naye
Wechipiri weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakuru vevadzidzi vaMuporofita ﷺ. Akapupurira hondo dzose, uye nyika yakawedzera panguva yeCaliphate yake nekutarisira kwakajeka kwekururamisira uye kushandira pamwe.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayat As-Sahaba, Chikamu Chechipiri, mapeji 44–45, Chitsauko Chekubatana Kweshoko
Kupihwa: Sahih Al-Bukhari, uye kune humbowo hwakavimbika kubva kuna Aisha naIbn Abbas
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 7 — Chikamu Chechipiri — Basa uye Chiremerera
Kutakura Mbeu Pamusoro Pake
Asma bint Abi Bakr (Allah vafadze naye)
Asma bint Abi Bakr (Allah vafadze naye) anotaura nezvematangiro emba yake naAz-Zubair (Allah vafadze naye); panguva iyoyo, akanga asina mari kana muranda kunze kwebhiza rake. Akadyisa bhiza, akaripa mvura, akasona bhaketi raro, akakanya hupfu, uye akapwanya mbeu yemvura yavo, ipapo akatakura mbeu kubva kunyika yaAz-Zubair iri kure pamusoro pake. Rimwe zuva, paakanga achidzoka, Mutumwa waAllah ﷺ akasangana naye aine vamwe vake, akamuratidza kuti akwire kumashure kwake, asi akanyara kufamba nevarume uye akarangarira godo raAz-Zubair, saka akaenderera mberi achitakura zvaakanga akatakura. Asma haana kutaura nyaya iyi kuti agadzire mufananidzo wakanaka usina kuneta, asi akatsanangura basa sezvarakanga riri: kuedza kwezuva nezuva mumba musina zvinhu zvakawanda, nehunyoro, chiremerera, uye kugona kutakura mutoro. Naizvozvo, nyaya iyi inotipa chiso chenhoroondo yemhuri chisingaonekwi chete munhau dzehondo nemasarudzo.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Nhoroondo haigadzirwi chete nevarume vepachikuva; inogadzirwawo nemabasa ezuva nezuva akanyarara anovaka dzimba.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Asma bint Abi Bakr, Allah vamuropafadze
Dhat an-Nitaqayn, mumwe wevakadzi vekutanga kutendeukira kuIslam uye mwanasikana waAbu Bakr As-Siddiq, Allah vamuropafadze. Akaita basa rinozivikanwa mukugadzirira Hijra, uye akataura hadith nenhau kubva kuSirah.
- Al-Zubayr ibn Al-Awwam, Allah vamuropafadze
Mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradiso uye mumwe wevaMuslim vekutanga, uye muzukuru waMuporofita ﷺ. Akapupura zviitiko zvakakosha uye aive mumwe wevanhu vatanhatu veShura.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayat As-Sahabah, Chikamu Chechipiri, mapeji 517–518, Chitsauko cheMaitiro uye Kudyidzana
Kupihwa: Sahih Al-Bukhari naMuslim kubva kuna Asma (Allah vafadze naye)
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 9 — Chikamu Chechitatu — Kuzvininipisa Pamberi Pekuongorora
Kwete kunonoka kwese kukundwa
Umar ibn al-Khattab (Allah vafadze naye) naAbu Bakr as-Siddiq (Allah vafadze naye)
PaHudaybiyah, Umar ibn al-Khattab (Allah vafadze naye) akaona mamiriro erunyararo achiremera kumaMuslim, saka kuda kwake chitendero kwakamukurira uye akabvunza Prophet ﷺ zvakajeka: Hatisi isu here vari pachokwadi? Havasi ivo here vari panhema? Saka sei tichigamuchira kunyadziswa muchitendero chedu? Mubvunzo wake wakanga usiri kupokana nekuratidzwa, asi aida kunzwisisa kuti vimbiso yekukunda yaizosangana sei nekuregererwa kwaiita sekuri pachena. Akabva aenda kuna Abu Bakr as-Siddiq (Allah vafadze naye) akamubvunza mibvunzo imwe chete, uye Abu Bakr as-Siddiq (Allah vafadze naye) akati kwaari: Ramba wakamira naye, nekuti iye ari pachokwadi. Umar akazodzoka akazviongorora, zvekuti akati akaita mabasa nekuda kweizvozvo achitya mhedzisiro yemashoko ake. Ipapo Allah vakaratidza kuti runyararo rwakanga rwuri kukunda, uye maMuslim akapinda Mecca mushure mezvo akachengeteka. Nyaya iyi inochengetedza kodzero yemutendi yekubvunza, uye panguva imwe chete inomudzidzisa tsika yekudzokera shure kana huchenjeri hwajeka.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Ushingi hausi hwekuti tisabvunze; asi hwekuti tibvunze netsika, tobva taongorora kutonga kwedu kana mufananidzo wakakura wajeka kwatiri.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Umar ibn al-Khattab, Mwari vafadze naye
Wechipiri weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakuru vevadzidzi vaMuporofita ﷺ. Akapupurira hondo dzose, uye nyika yakawedzera panguva yeCaliphate yake nekutarisira kwakajeka kwekururamisira uye kushandira pamwe.
- Abu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye
Abdullah ibn Abi Quhafah, wekutanga weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Shamwari yaMuporofita ﷺ panguva yekutama, uye akatora Caliphate mushure mekufa kwake.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hupenyu hweSahaba, Chikamu Chetatu, mapeji 19–20, Chitsauko cheKutenda muZvisingaonekwi
Kupihwa: Sahih al-Bukhari munyaya yerunyararo rweHudaybiyah
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 10 — Chikamu Chechitatu — Kushivirira Kunobudirira
Zvinopfuura nguva yakaoma
Khabbab ibn al-Aratt (Allah vafadze naye)
Khabbab ibn al-Aratt (Allah vafadze naye) aive pakati pekutanga kuravira kutambudzwa muMecca, uye apo kutambudzwa kwakawedzera, akauya kuna Prophet ﷺ akatsamira pakanzwa kake mumumvuri weKaaba, achikumbira minamato nerubatsiro, uye achibvunza: Hamutikumbirire rubatsiro here? Hamunamatire Allah isu here? Prophet ﷺ haana kumutuka nekuda kwekurwadziwa kwake, asi akamuyeuchidza kuti vatendi vakamutangira vaicherechedzwa nemakombi esimbi pasi pemapfupa avo, uye vaichekwa nepakati, uye izvozvo hazvina kuvadzivisa kubva muchitendero chavo. Akabva amuzivisa kuti Allah vaizopedzisa nyaya iyi kusvika mutasvi achifamba kubva kuSana'a kuenda kuHadramawt asingatyi chero chinhu kunze kwaAllah nemhumhi pamakwai ake, uye akati vaive vachimhanyisa. Mhinduro yacho yaive vimbiso uye maonero, kwete kuramba kutambudzwa kana kururamisa kusaruramisira; saka kumirira pano kushivirira munzira uchichengetedza chokwadi nebasa, kwete kuzvipira kune chokwadi.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Tariro hairegi kurwadziwa kwenguva pfupi, asi inodzivirira kutya kubva pakutonga ramangwana.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Khabbab ibn al-Aratt, Allah vamupe rugare
Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam uye mumwe wevanhu vasina simba vakatambudzwa muMecca. Akapupura Hondo yeBadr nezvakatevera uye akataura Hadith.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hupenyu hweSahaba, Chikamu Chetatu, mapeji 11–12, Chitsauko cheHukuru hweKutenda
Kupihwa: Sahih al-Bukhari kubva kuna Khabbab (Allah vafadze naye)
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 11 — Chikamu Chechitatu — Kunamata
Ipa kodzero kune wese ane kodzero yake
Salman al-Farisi naAbu al-Darda, Allah vafadze navo
Muporofita ﷺ akaita Salman al-Farisi naAbu al-Darda hama, Allah vafadze navo. Rimwe zuva Salman akashanyira Abu al-Darda, akawana Umm al-Darda akapfeka zvipfeko zvisina kuchena. Akamubvunza nezvemamiriro ake, akati Abu al-Darda haana chido munyika ino. Abu al-Darda akagadzirira muenzi wake chikafu ndokuti akanga achitsanya, asi Salman akaramba kudya kusvikira adya naye, saka akatyora kutsanya kwake. Ipapo, usiku hwakati hwasvika, Abu al-Darda akasimuka kunamata, Salman akati kwaari: Rara, saka akarara. Akaedza kusimuka zvakare, asi akamuraira kuti arara, kusvikira pakupedzisira kweusiku akati kwaari: Simuka zvino, saka vakanamata. Ipapo Salman akati kwaari: Zvirokwazvo, Ishe wako ane kodzero pauri, uye mweya wako une kodzero pauri, uye mhuri yako ine kodzero pauri; saka ipa kodzero kune wese ane kodzero yake. Izvi zvakati zvataurwa kuMuporofita ﷺ, akati: «Salman ataura chokwadi.» Nyaya iyi haideredzi kukosha kwekunamata usiku, asi inoisa kunamata muchiyero chinodzivirira kushingaira kuti kusashanduke kuita kuregeredza kodzero dzemuviri nemhuri.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kunamata hakuvakwi pakuregeredza muviri kana mhuri; kukwana kwayo kuri muchiyero chinounganidza kodzero yaAllah nekodzero dzevanhu.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Salman al-Farisi, Allah vamupe rugare
Mutsvene akabva kuPersia achitsvaga chokwadi kusvikira asangana naMuporofita ﷺ. Akakurudzira kuchera mugero, uye akazivikanwa neruzivo rwake uye kuzvininipisa.
- Abu al-Darda, Allah vamupe rugare
Uwaymir al-Ansari, mumwe wevatsvene vaMuporofita ﷺ uye mumwe wevanhu veruzivo uye kunamata. Akagara muSham panguva yekutonga kwaUmar naUthman uye akadzidzisa vanhu vayo.
- Umm al-Darda Khayra bint Abi Hadrad, Mwari vafadze naye
Mwanasikana weSahaba uye mudzimai waAbu al-Darda. Akapinda panguva yeMuporofita ﷺ uye akataura kubva kwaari. Ndiye Umm al-Darda Mukuru, kwete Umm al-Darda Mudiki, uyo anozivikanwa zvikuru nekuziva.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hayaat as-Sahabah, Chikamu chechitatu, mapeji 516–517, nezve zvakaitika pakati paSalman naAbu al-Darda
Kupihwa: Sahih al-Bukhari kubva kuna Abu Juhaifah, Allah vafadze naye
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 23 — Chikamu Chechitatu — Moyo Wakachena
Basa Rakavanzika: Moyo Usina Hunyengeri
Abdullah ibn Amr ibn al-Aas (Allah vafare naye) nemurume wekuAnsar
Zvinonzi Muprofita ﷺ akaudza shamwari dzake kwemazuva matatu kuti murume wekuAnsar aizovabudira uye kuti aive mumwe wevanhu vekuDenga. Abdullah ibn Amr aida kuziva basa rake, saka akakumbira mvumo yekugara naye kwemazuva matatu, asi haana kuona kubva kwaari kunamata kwakawanda kupfuura zvakajairwa, kunze kwekuti haana kurara kusvika arangarira Allah. Paakamuudza chikonzero chekugara kwake, murume uyu akati haana hunyengeri mumoyo make kune chero muMuslim uye haana godo kune chero munhu pane zvakamupa Allah. Abdullah akati: Izvi ndizvo zvakakusvitsa pano. Nyaya iyi inotarisa kubasa remoyo rakavanzika risingawanzoonekwa nevanhu, ukuwo chinzvimbo chayo chehadith chichiramba chiri nyaya yekuchenjerera.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Hunhu husingaonekwe nevanhu, sekusiya godo nehunyengeri, hunogona kuve hunorema mukuvaka munhu kupfuura mabasa anopihwa maoko nevanhu.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Abdullah ibn Amr ibn al-Aas, Allah vamupe rugare
Mutsvene ainyanya kutaura nhoroondo, anozivikanwa nekunamata kwake uye kunyora Hadith nemvumo yaMuporofita ﷺ. Akanga ari mumwe wevadzidzi vemutemo pakati pevatsvene uye vanhu veruzivo.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: حياة الصحابة، الجزء الثالث، ص ١٥٩–١٦٠، باب سلامة الصدر
Kupihwa: مسند أحمد والسنن الكبرى للنسائي عن أنس رضي الله عنه
Chiyero Chekunyora: Kune kusawirirana pamusoro peketani yevatauri
Yambiro: Vamwe nyanzvi dzakagadzirisa kana kuti dzakavandudza dzimwe nzira dzayo, uye kune kutaura pamusoro peketani yevatauri; naizvozvo inotaurwa muzvakanaka zvemabasa nekuchenjerera, uye murume wekuAnsar haana kutaurwa nezita munyaya.
Nyaya 30 — Chikamu Chechipiri — Kuzvininipisa
Handifaniri kunyara nemurume uyo ngirozi dzinonyara naye here?
Uthman ibn Affan, Mwari ngavamufadze
Muporofita ﷺ akanga akarara pamba pake, chimwe chikamu chemakumbo ake kana zvidya zvake chichionekwa. Abu Bakr naUmar, Mwari ngavaviri vafadzwe, vakakumbira mvumo yekupinda, uye akavapa mvumo achiri muchimiro chake. Asi Uthman, Mwari ngavamufadze, paakakumbira mvumo, Mutumwa waAllah ﷺ akagara pasi ndokugadzirisa nguo dzake. Aisha, Mwari ngavamufadze, akabvunza nezvekusiyana kwekumugamuchira, uye iye akati: «Handifaniri kunyara nemurume uyo ngirozi dzinonyara naye here?» Nhoroondo iyi haiongorori kunyara sekudzikira kana kusasimba; asi, inosimbisa hunhu hwakanaka hwaUthman hwakatariswa neMuporofita ﷺ.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Kufunga nezvehunhu hwakanaka hwevanhu imhando yehushamwari hwakanaka; kuremekedza kunoona kunzwa kwemumwe uye hakumuseki.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Uthman ibn Affan, Allah vamuropafadze
Wechitatu weCaliphs Vakarurama uye mumwe wevakutanga kutendeukira kuIslam, uye akapihwa zita rekuti Dhun-Nurayn nekuda kwekuwanana kwake nevanasikana vaviri vaMuporofita ﷺ. Akagadzirira hondo yeUsra uye akaunganidza vanhu paMushaf imwechete panguva yeCaliphate yake.
- Abu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye
Abdullah ibn Abi Quhafah, wekutanga weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Shamwari yaMuporofita ﷺ panguva yekutama, uye akatora Caliphate mushure mekufa kwake.
- Umar ibn al-Khattab, Mwari vafadze naye
Wechipiri weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakuru vevadzidzi vaMuporofita ﷺ. Akapupurira hondo dzose, uye nyika yakawedzera panguva yeCaliphate yake nekutarisira kwakajeka kwekururamisira uye kushandira pamwe.
- Aisha bint Abi Bakr, Mwari vafadze naye
Amai veVatendi uye mudzimai weMuporofita ﷺ uye mwanasikana waAbu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye. Aive mumwe weSahaba vane ruzivo rwakanyanya, uye akataura hadith yekunyara kwaUthman nedzimwe nhoroondo dzeMuporofita ﷺ.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: Hupenyu hweVatsvene, Chikamu Chechipiri, Chitsauko cheZvakanaka zvaUthman neKunyara Kwake
Kupihwa: Sahih Muslim kubva kuna Aisha, Mwari ngavamufadze
Chiyero Chekunyora: Chokwadi
Nyaya 33 — Chikamu Chechitatu — Ushingi
Mupfuri wekutanga uye kukurudzira kweMuporofita
Sa'd ibn Abi Waqqas, Mwari ngavamufarire
Sa'd ibn Abi Waqqas, Mwari ngavamufarire, aive anozivikanwa nekupfura uta, uye zvinonzi ndiye aive wekutanga kupfura museve munzira yaMwari. Zvakanyorwa muSahihayn kuti Muporofita ﷺ aimupa miseve pazuva reUhud achiti kwaari: «Pfura, baba vangu namai vangu ngavapere kwauri.» Nhau idzi mbiri dzinoratidza pamwe chete kutanga kwaSa'd, hunyanzvi hwake, uye chinzvimbo chake, asi hazvirevi kuti museve wekutanga nekukurudzira kweUhud zvakaitika panguva imwe chete; saka nyaya inochengeta mamiriro ezvinhu ega ega, uye inoratidza kuti hunyanzvi hunokura sei nekutanga uye nekukurudzira.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Unyanzvi hunovakwa nekudzidzira kwekutanga, uye mutungamiri anohusimbisa paanoona kugona uye achihukurudzira zvakajeka.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Saad ibn Abi Waqqas, Mwari vafadze naye
Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam uye mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradhiso, uye mumwe wevarwi vane unyanzvi pakati peSahaba. Akatungamira kukunda kweIraq, uye aive mumwe wevanhu vatanhatu veShura.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: حياة الصحابة, الجزء الثالث, باب الجهاد والرمي
Kupihwa: صحيح البخاري في أول سهم, وصحيحا البخاري ومسلم في قوله ﷺ لسعد يوم أُحد: ارم فداك أبي وأمي
Chiyero Chekunyora: Yechokwadi
Yambiro: Museve wekutanga uye kukurudzira kweMuporofita ﷺ zvakasimbiswa munhau dzechokwadi, asi izvi zviitiko zviviri zvakasiyana munhoroondo; hazvina kubatanidzwa pano muchiitiko chimwe chete chenguva.
Nyaya 34 — Chikamu Chechitatu — Ushingi
Uchapupu hweVane Gumi uye Kudzivirira kweVatsvene
Sa'id ibn Zayd, Mwari ngavamufarire
Apo mumwe murume akataura zvakaipa nezva'Ali ibn Abi Talib, Mwari ngavamufarire, pamberi paSa'id ibn Zayd, Mwari ngavamufarire, Sa'id akaramba izvozvo uye akayeuchidza nezveizvo zvaakanzwa kubva kuMutumwa waMwari ﷺ pamusoro pekunaka kwechikwata cheshamwari dzake. Akatumidza Abu Bakr, 'Umar, 'Uthman, 'Ali, Talhah, Az-Zubayr, Sa'd, 'Abd ar-Rahman ibn 'Awf, naAbu 'Ubaydah, ndokuzotsanangura kuti ndiye aive wechigumi, uye akataura nezvevhangeri ravo reParadhiso. Chinzvimbo chake chaive chekudzivirira chakatsigirwa nezvaakachengeta, kwete kusarura kusingaoni, uye akachitaura pachena mumamiriro ezvinhu aida kupindura kushorwa.
Sei Zvichikosha Kwatiri Nhasi? Ushingi kuramba manyepo nechokwadi chakatsigirwa, pasina kushandura hunhu kuita huni hwekurwisana kutsva.
Tsanangudzo yeSahabah Vakarehwa
- Saeed ibn Zayd, Mwari vafadze naye
Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam uye mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradhiso, uye mwanakomana waZayd ibn Amr ibn Nufayl. Akapupura hondo dzose mushure meBadr, uye akazivikanwa nekudzivisa kutsvaga hutungamiri.
- Abu Bakr al-Siddiq, Mwari vafadze naye
Abdullah ibn Abi Quhafah, wekutanga weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam. Shamwari yaMuporofita ﷺ panguva yekutama, uye akatora Caliphate mushure mekufa kwake.
- Umar ibn al-Khattab, Mwari vafadze naye
Wechipiri weCaliphs vakarurama uye mumwe wevakuru vevadzidzi vaMuporofita ﷺ. Akapupurira hondo dzose, uye nyika yakawedzera panguva yeCaliphate yake nekutarisira kwakajeka kwekururamisira uye kushandira pamwe.
- Uthman ibn Affan, Allah vamuropafadze
Wechitatu weCaliphs Vakarurama uye mumwe wevakutanga kutendeukira kuIslam, uye akapihwa zita rekuti Dhun-Nurayn nekuda kwekuwanana kwake nevanasikana vaviri vaMuporofita ﷺ. Akagadzirira hondo yeUsra uye akaunganidza vanhu paMushaf imwechete panguva yeCaliphate yake.
- Ali ibn Abi Talib, Mwari vafadze naye
Muzukuru weMuporofita ﷺ uye murume waFatima, Mwari vafadze naye. Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam uye wechina weCaliphs vakarurama. Akapupura hondo dzose kunze kweTabuk apo Muporofita ﷺ akamusiya achitungamira Medina.
- Talha ibn Ubayd Allah, Mwari vafadze naye
Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam uye mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradhiso. Akapupura Uhud uye akadzivirira Muporofita ﷺ ipapo, uye aive mumwe wevanhu vatanhatu veShura.
- Al-Zubayr ibn Al-Awwam, Allah vamuropafadze
Mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradiso uye mumwe wevaMuslim vekutanga, uye muzukuru waMuporofita ﷺ. Akapupura zviitiko zvakakosha uye aive mumwe wevanhu vatanhatu veShura.
- Saad ibn Abi Waqqas, Mwari vafadze naye
Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam uye mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradhiso, uye mumwe wevarwi vane unyanzvi pakati peSahaba. Akatungamira kukunda kweIraq, uye aive mumwe wevanhu vatanhatu veShura.
- Abd al-Rahman ibn Awf, Allah vamuropafadze
Mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradiso uye mumwe wevaMuhajirun vekutanga. Akazivikanwa nekutengeserana nekupa, uye aive mumwe wevanhu vatanhatu veShura.
- Abu Ubayda Amir ibn al-Jarrah, Mwari vafadze naye
Mumwe wevakatanga kutendeukira kuIslam uye mumwe wevanhu gumi vakavimbiswa Paradhiso, uye Muporofita ﷺ akamutumidza kuti mutariri werudzi urwu. Akatungamira mauto muSham uye akafira muDenda reAmwas.
Chinyorwa uye Chiyero Chenyaya
Nzvimbo: حياة الصحابة, الجزء الثالث, باب فضائل الصحابة وحفظ اللسان
Kupihwa: سنن أبي داود وجامع الترمذي ومسند أحمد عن سعيد بن زيد رضي الله عنه
Chiyero Chekunyora: Zvakanaka
Yambiro: Hadith yeVane Gumi yakanaka nekuda kwehuwandu hwenzira dzayo, uye mazwi enhoroondo nemamiriro ezvinhu egungano uye kuzivikanwa kweavo vaitaura zvinosiyana; saka kuratidzwa kwakaganhurirwa pakuramba kwaSa'id uye nhoroondo yake yehunhu.
Zvikamu Zvitatu
Vhoriyamu Yekutanga
Kukoka uye Kuvaka Nharaunda
- Kukoka kuna Allah
- Kupika uye Kuvimbika
- Kutsungirira Kuoma
- Kutama
- Rubatsiro neKugamuchira
- Jihad neKupa
Vhoriyamu Yechipiri
Kubatana kweMutsara uye Kuchenesa Hupenyu
- Kubatana kweShoko
- Kushandisa munzira yaAllah
- Kurwisa Zvishuvo
- Unhu uye Maitiro
- Kubvunzana pakati pavo
Vhoriyamu Yechitatu
Kutenda, Kunamata uye Zivo
- Kutenda mune Zvisingaonekwi
- Kuungana paSwalaah
- Zivo neKuyeuka
- Du’a
- Mharidzo neZvidzidzo
- Rubatsiro rweZvisingaonekwi uye Zvikonzero zveKukunda
Hupenyu hweSahabah, Allah ngavave vanofara navo
Sheikh Muhammad Yusuf Al-Kandahlawi — Zvikamu Chekutanga, Chechipiri, neChechitatu — Shanduro Itsva Yakagadziridzwa
Kuunganidza, Kuronga, uye Kutaura: Muhammad Ilyas Al-Barah Bankawi
Verenga Bhuku uye Zvinyorwa Zvaro muMaktaba Shamela
Peji rino rakavakirwa pamakopi akapihwa ezvikamu zvitatu, nerubatsiro rwezvinyorwa zvebhuku muMaktaba Shamela. Chirevo chekutanga chiri pamusoro chinoreva chikamu chekutanga, nepo kuratidzwa kwezvikamu kuchipfupikisa zvitsauko zvebhuku nemisoro yaro muzvikamu zvitatu.