Nhanganyaya yeBhuku

Kurumbidzo yose ngaive kuna Allah, Tenzi venyika dzose, uye maropafadzo akanaka nekutenda kwakazara ngakuve kune uyo akatumwa setsitsi kunyika dzose, Ishe wedu Muhammad mwanakomana waAbdullah, uyo akatendeka pachipikirwa chake, akavimbika, uye kumhuri yake neshamwari dzake dzakakudzwa, nevose vanovatevera nehunhu hwakanaka kusvika pazuva rekutongwa. Kukudzwa ngakuve kwamuri imi Allah, hatina ruzivo kunze kweizvo zvamakatidzidzisa. Allah, tidzidzisei zvinotibatsira uye tibatsirei nezvamakatidzidzisa, uye tiwedzerei ruzivo, moyo murefu neungwaru. Zvirokwazvo, Imi muri Muzivi, Mune moyo murefu, Makangwara. Tenzi wangu, sunungurai chipfuva changu, uye sunungurai chisungo parurimi rwangu kuti vanzwisise kutaura kwangu.

Zvichitevera izvi, zvinondifadza kupa muverengi anoremekedzwa muunganidzwa wakasarudzwa wemashoko mapfupi ane zvirevo zvakadzama eMuprofita akakudzwa, andakasarudza kubva mubhuku rangu rinozivikanwa zvikuru rinonzi 'Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa' (Mahadith Akasarudzwa eMuprofita). Aya mahadith akabvumiranwa nezvechokwadi chawo nevatungamiri vakawanda vezvechokwadi chemahadith, mushure mekubudirira kwakaitwa nebhuku reSafwa. Iro ibhuku guru rinobatanidza zvose iro Allah vakandikudza nekuunganidza, kugadzirira, kuronga nezvitsauko, nekutsanangura mashoko akaoma makore apfuura. Nekuda kwenyasha dzaAllah, rakagamuchirwa nemufaro munharaunda dzevadzidzi vechiArabhu nechiIslam pasi rose, nekuda kwekuti rine mahadith eMuprofita akakosha uye akasimba zvikuru asina kupokana nezvechokwadi chawo, sezvo vatungamiri vezvechokwadi chemahadith vakabvumirana pazviri. Aya mahadith anodiwa nemuMuslim muchitendero chake nemuhupenyu hwake hwepasi. Mubhuku reSafwa, ndakatarisa mahadith ane chekuita nekutenda, mabasa ekunamata, mutemo, ungwaru hweMuprofita, kukurudzira zvakanaka nekutyisa pazvakaipa, hunhu hwakanaka, tsika, ruzivo, zvekurapa, tsananguro dzeQur'an, nhau dzemiedzo nezviratidzo zveawa, tsananguro dzezuva rekutongwa, Paradhiso neGehena, nezvose zvinobatsira muMuslim muchitendero chake nemuhupenyu hwake, nezvimwe zvidzidzo nemiyambiro inopfava moyo... kuti rive bhuku remahadith riri nyore kuwana nevadzidzi, uye rive bhuku rezvinyorwa zvinoratidza mahadith akabvumiranwa chokwadi chawo nevatungamiri vemahadith, akaiswa zviratidzo zvevanyori vawo vakuru kana Allah vachida.

Iri ibhuku rakakurudzirwa nenyanzvi zhinji, vanyori vemahadith nevanofunga, vachiriona sebhuku remahadith remazuva ano rakakwana nekuda kwekuti rine mahadith eMuprofita echokwadi zvikuru uye akasimba mumaketani evatauri nemumashoko awo. Ibhuku randisina kutungamirwa nemumwe munhu pakurinyora nenzira iyi. Mushure mekudhindwa kwaro kechi-14, ndakaona kuti bhuku iri, pasinei nekukosha kwaro senzvimbo yekutarisa mahadith echokwadi eMuprofita kune uyo anoda kuva nechokwadi, rinonyanya kufadza vadzidzi, vafungi nenyanzvi dzemahadith. Nekuda kwekuda kwevamwe hama dzedu dzeruzivo nehunhu vakakumbira kupfupikiswa kwebhuku reSafwa nekuda kwekuti mune mamwe mahadith akadzokororwa nekuda kwekupesana kwemavambo awo kana kuwedzerwa kweshoko kana mamwe mashoko, kana kusiyana kwevatauri mumashoko asi zvichireva chinhu chimwe chete kana zvakafanana, izvo zvakaita kuti tiabvise muMuunganidzwa weMashoko eMuprofita. Izvi zvakaitirwa kuti rive nyore kuva naro nekuriisira mumusoro kune uyo anoda kudaro. Asi uyo anoda muunganidzwa wemahadith asina kupokana nezvechokwadi chawo, anofanira kudzokera kubhuku reSafwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa rakazara. Bhuku reMuunganidzwa weMashoko eMuprofita richava nyore kushandisa nekuva naro kune marudzi ose evadzidzi vezvidzidzo zvechitendero nezvenyika, kuitira kuratidza kunaka kwemahadith eMuprofita ﷺ nemashoko ake akadzama netsika dzake, idzo dzinoti kana mutendi kana asiri mutendi kana muongorori akadziona, achanyatsoona kuvhurwa kwemoyo kwakabva kuna Tenzi kwakapihwa Muprofita asina kudzidza ﷺ. Mahadith aya anoumba ungwaru hunoshamisa husingabvi kune mumwe munhu kunze kweuyo akasarudzwa naAllah kuti ave tsitsi kunyika dzose, sezvakataurwa naMusiki Mukuru: 'Uye hatina kukutuma kunze kwekuti uve tsitsi kunyika dzose.' Uye iye ﷺ akazvitaura achiti: 'Zvirokwazvo, ini ndiri tsitsi dzakapiwa.' Mahadith aya anosimbisa zvirevo izvi uye anowirirana neungwaru, tsika nehunhu hwechiIslam nehunhu hwakanaka hwevanhu huchakosheswa nekuremekedzwa nevanofunga nenyanzvi dzose dzepasi rose dzakarurama.

Saizvozvowo, ndaida kunangisa ungwaru nemabasa anoshamisa aya aMuhammad kuhama dzedu dzinogara kune dzimwe nyika kuti vaedze kuzvipa sezvinyorwa zvitsvene zvechiIslam. Ndinokumbira kune wese anokwanisa pakati pavo kuti aedze kurishandurira mumitauro inotaurwa munyika dzavari, sehwaro hwekupa pfungwa huru dzechiIslam seshoko renyika yose rine tsitsi, rudo nehama kune avo vanoda kugarisana murunyararo, kururamisira nehunhu hwakanaka.

Sezvo tsika dzeMuprofita ﷺ dziine basa rakasiyana mukuvaka budiriro yechiArabhu nechiIslam, uye dziine chinzvimbo chikuru mumutemo wechiIslam, kwakauya murairo waAllah wakajeka wekuti tinofanira kutevedzera dzidziso dzeMusarudzwa ﷺ, apo Samasimba vakati muQur'an: 'Uye chipi nechipi chamunopiwa neMuprofita chitorei, uye chipi nechipi chaanokurambidzai chiregei.' Uye Allah vakati nezvake: 'Uye zvirokwazvo, iwe unotungamirira kugwara rakarurama.' Uye vakati kuvatendi: 'Zvirokwazvo, muna Mutumwa waAllah mune muenzaniso wakanaka kune uyo anotarisira Allah nezuva rekupedzisira uye anorangarira Allah zvakanyanya.'

Uyezve, Musiki Mukuru akaraira Mutumwa wake ﷺ kuti aparidze zvakatumwa kwaari achiti: 'Iwe Mutumwa, paridza izvo zvakatumwa kwauri kubva kuna Tenzi vako.' Uye mune mamwe mavhesi, Allah vanojekesa kuti vakatumira chiyeuchidzo chakachenjera kuMutumwa wavo kuti achitsanangure nekuchejekesa kuvanhu vachiti: 'Uye takatumira kwauri chiyeuchidzo kuti utsanangurire vanhu izvo zvakatumwa kwavari kuti zvimwe vangafunga.' Uye Allah vanosimbisa kuti chimwe chehunhu hweMutendi ndekutevedzera izvo zvakatongwa naAllah neMutumwa wavo vachiti: 'Hazvina kukodzera kumutendi wemurume kana kumutendi wemukadzi kuti, kana Allah neMutumwa wavo vakatonga nyaya, vave nesarudzo pane zvavanoda. Uye uyo anopikisa Allah neMutumwa wavo, zvirokwazvo arasika kurasika kuri pachena.' Uye Samasimba vanosimbisa kuti Mutumwa ﷺ haatauri nezvido zvake, asi nekutungamirwa nezvakazarurwa naAllah vachiti: 'Uye haatauri nezvido zvake.' Vakaraidzawo vatendi kuti vamuteerere uye vakabatanidza kuteerera Mutumwa ﷺ nekuteerera Allah vachiti: 'Uye uyo anoteerera Allah neMutumwa, ivavo vachange vaine avo vakakomborerwa naAllah kubva kuvaprofita, vakatendeka, vafiri-chitendero nevakarurama. Uye ivavo ishamwari dzakanaka zvikuru.' Kune mamwe mavhesi akawanda anokurudzira muMuslim kutevera dzidziso dzeMuprofita ﷺ nekurega zvaakarambidza nekubatisisa tsika dzake.

Hapana kupokana kuti Qur'an ndiyo tsime rekutanga remutemo wechiIslam, uye tsika dzeMuprofita ﷺ mumashoko nemabasa ndiyo tsime rechipiri. Ndidzo dzinotsanangura mitemo yeQur'an, dzinotsanangura zvakazara, dzinoganhura zvisina muganhu, kana kutsanangura zvakaoma. Zvirokwazvo, dzinogona kuuya nemitemo isimo muQur'an zvachose. Nekuda kwechinzvimbo ichi, nyanzvi dzenharaunda nevatungamiri vayo vakapa hanya huru, vakashandisa zvakakosha nezvinodhura mukuunganidza nekuchengetedza, vakaita hunyanzvi mukuunganidza mahadith eMuprofita nekuaronga zvichienderana nezvinangwa zvavo, vakafambira kure nekuda kwawo uye vakabatikana nekuanyora nekuaronga muzvitsauko.

Izvi zvakatanga nekuchengetwa kwemahadith neShamwari dzeMuprofita dzakakudzwa mumoyo yavo, vachimhanyisana kuyeuka nekuva nechokwadi nawo, nekuti Mutumwa ﷺ akanga avarambidza pakutanga kunyora mumazuva ekutanga ekuparidza, achitya kuti angasanganiswa neQur'an. Mushure meizvozvo, maropafadzo aAllah ngaave paari, akabvumira kunyora kune dzimwe Shamwari, dzakaita saAli mwanakomana waAbu Talib, Abu Shah, naJabir mwanakomana waAbdullah, Allah vafadzwe navo, uye mushure mezvo kuna Abdullah mwanakomana waAmr mwanakomana waAl-As, Allah vafadzwe navo vose, mushure mekunge dzimwe Shamwari dzati kwaari paakamuona achinyora zvose zvinobva kuMutumwa ﷺ: 'Unonyora zvose zvaunonzwa kubva kuMutumwa waAllah, iye ari munhu anotaura pakutsamwa nepakufara?' Akataura izvozvo kuMutumwa ﷺ, iye akati kwaari: 'Nyora, nekuti neuyo ane mweya wangu muruoko rwake, hapana chinobuda mumuromo mangu kunze kwechokwadi.' Abu Hurayrah akasimbisa izvi achiti: 'Hapana mumwe weShamwari dzeMuprofita ane mahadith akawanda kupfuura ini kunze kwaAbdullah mwanakomana waAmr, nekuti iye ainyora ini ndisinganyori.' Kunyora kwaAbdullah mwanakomana waAmr mwanakomana waAl-As kwakazivikanwa pakati peShamwari uye vakakudana kuti 'Gwaro Rechokwadi'. Zvose izvi zvaiva chiratidzo chekuda kweShamwari dzakakudzwa, Allah vafadzwe navo, kuchengetedza mashoko nemabasa eMutumwa ﷺ mumisoro yavo, kusvika vazviita nzira yekurarama nayo muzvose, vachibatsirwa nekuyeuka kwavo kwakasimba nemoyo yakachena, pamusoro pekuti vamwe vavo vakanyora mahadith akawanda, zvekuti nharaunda yeShamwari muMadina yakaumba mufananidzo wakazara wenharaunda yekutanga yechiIslam yakabatisisa tsika dzeMuprofita. Zvose izvi zvakaendeswa neShamwari, Allah vafadzwe navo, kunharaunda dzeVateveri, uko vatauri vakuru veVateveri vakaendesa pfuma iyi huru kuzvizvarwa zvakatevera.

Islam payakapararira, uye nyika yechiIslam payakakura uye Shamwari dzakapararira mumatunhu, pakava nekuda kwekunyora mahadith mumabhuku akarongeka. Mumwe wevakatanga kufarira izvi aiva Mutongi Umar mwanakomana waAbdul Aziz, akapa murairo kuvashandi vake nenyanzvi dzematunhu kuti vanyore nekuunganidza mahadith. Wekutanga kutanga izvi aiva Ibn Shihab al-Zuhri (124 mushure meHijra), Ibn Ishaq (akafa 151), naSufyan al-Thawri (akafa 161). Mamwe emabhuku anozivikanwa akasvika kwatiri kubva panguva iyoyo iMuwatta weImam Malik (93-179), Musannaf waAbdul Razzaq (akafa 211), Musannaf waIbn Abi Shaybah (akafa 235) nevamwe. Mushure mezvo, pakapinda nhanho itsva yekuronga mahadith, vamwe vavo vakaunganidza zvose zvakataurwa nezveMuprofita ﷺ vakanyora maMusnad, ari mabhuku ane mahadith eMuprofita nemaketani awo pasina kusiyanisa pakati pechokwadi nezvisiri chokwadi. Mumwe wevakatanga kunyora maMusnad aiva Imam Ahmad (akazvarwa 164 akafa 241), Usman mwanakomana waAbu Shaybah (156-239) nevamwe. Vamwe vakasarudza kuunganidza mahadith echokwadi chete vachisiya asina kusimba, uye wekutanga kunyora nenzira iyi aiva Imam al-Bukhari (256), achiteverwa naImam Muslim (261). Vatungamiri vakawanda vakatevera nzira yavo, uye mabhuku emahadith emarudzi ose akawanda, kusanganisira maMusnad, maSahih, maSunan, maMustadrak, maMustakhraj, maJami' nemamwe mabhuku emahadith nemitemo yawo, izvo zvakazova hwaro hwezvidzidzo zvemahadith mukutaura nemukuongorora.

Hatina kumboziva chidzidzo munhoroondo chakawana kubatana kwemaketani evatauri vakavimbika, vakarurama uye vakangwara, seichi chinzvimbo chikuru chakawanikwa netsika dzeMuprofita. Nyanzvi dzenharaunda nevatungamiri vayo vakapa hanya huru, kusvika vakwanisa kuvaka raibhurari huru isina yakafanana nayo munhoroondo, vakaita hunyanzvi mukuunganidza mahadith eMuprofita nekuaronga. Izvi zvakatanga kubva mumazuva ekutanga ekuparidza kweMuprofita, uye mazana emabhuku emahadith akasvika kwatiri, uye mazhinji emabhuku aya ane mahadith echokwadi (Sahih), akanaka (Hasan), asina kusimba (Da'if) nemamwe akagadzirwa (Mawdu').

Handikuvanziriyi kuti kubva pakutanga kwehupenyu hwangu hwekufunga, chido changu chandaida zvikuru kwaiva kuverenga nekudzidza mabhuku etsika nemahadith. Kazhinji ndakazviwana ndiri mumufaro mukuru pandinenge ndichiongorora mahadith eMusarudzwa, ndichiadzidza, ndichiatsinhira nekuasefa. Asi chaindipedzera mufaro kwaiva kuvapo kwemamwe mahadith ane matambudziko asingawirirani nezvinangwa zvemutemo wechiIslam wakachena. Kazhinji ndaikumbira nyanzvi nevanyori vemahadith kuti vatipe bhuku rimwe chete rinounganidza mahadith echokwadi akakosha uye akasimba anodiwa nemuMuslim muchitendero chake nemuhupenyu hwake. Nekuti mudzidzi anotsvaga hadith mumatura akasiyana anozviwana ari pamberi pehuwandu hukuru hwemahadith hunopfuura zviuru zvine zana, uko pfungwa dzevatungamiri dzinosiyana pamusoro pechokwadi kana kusasimba kweimwe neimwe. Ndaizvibvunza kuti: MuMuslim angakwanisa sei kuona tsime rechipiri rakakosha remutemo wake pakati pezviuru zvemahadith izvo kunyange nyanzvi dzinorasika mumakungwa awo...?!

Izvi zvakaita kuti ndidzokere kudzidza mabhuku emahadith anozivikanwa zvikuru mukutaura nemukuongorora, uye ndakaenderera mberi netsvakurudzo yangu kusvika ndaona kuti vashoma vevanyori vemahadith vakaisa chishuvo chechokwadi mumabhuku avo uye vakaisa mitemo yekugamuchira hadith. Vakakosha pakati pavo ndeavo vakataurwa naImam al-Suyuti munhanganyaya yebhuku rake 'Al-Jami' al-Kabir' uye akanongedzera kuti mabhuku avo 'akaiswa chiratidzo chechokwadi'. Sekuru vangu, Imam, munyori wemahadith Muhammad mwanakomana waJa'far al-Kattani vakasimbisa izvi mubhuku ravo 'Al-Risala al-Mustatrafa' vachiti: 'Uye mamwe acho mabhuku ayo vanyori vawo vakazvisungira kuisa chokwadi chete mazviri.' Vatungamiri ava vakashandisa nguva, mari nekushanda nesimba kuti vave nechokwadi chechinhu chose chinobva kuMuprofita ﷺ. Vatungamiri vazhinji vemahadith vakabvumirana kupatsanura mahadith eMuprofita muzvikamu zvitatu zvikuru: Sahih (Chokwadi), Hasan (Akanaka), uye Da'if (Asina kusimba). Heino tsananguro:

Chekutanga: Hadith yeSahih ndiyo yakataurwa nemunhu akarurama, akangwara kubva kune akarurama, akangwara kusvika kumagumo, uye ine zvikamu zvitatu:

Hadith yeMutawatir: Ndiyo yakataurwa neboka revanhu kubva kune rimwe boka revanhu zvekuti hazviiti kuti vave vakabvumirana kunyepa.

Hadith yeMashhur: Ndiyo yakataurwa nevatauri vakavimbika vanosvika vatatu zvichikwira.

Hadith yeAhad: Ndiyo hadith yechokwadi yakataurwa nemunhu mumwe chete akavimbika.

Chepiri: Hadith yeHasan: Ndiyo ine hunhu hwekugamuchirwa asi huri padanho rakaderera.

Chechitatu: Hadith yeDa'if: Ndiyo isina hunhu hwekugamuchirwa, uye ine zvikamu zvakawanda.

Kana ari mahadith eQudsi: Ndiwo mahadith anotaura Mutumwa ﷺ kubva kuna Musiki Mukuru, uye mahadith aya semamwe mahadith eMuprofita, ane echokwadi, akanaka, asina kusimba nemamwe akagadzirwa.

Tichitarisa zvidzidzo zvemahadith izvi zvakadzama, ndakatarisa mubhuku rangu rekutanga 'Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya' pamahadith akabvumiranwa chokwadi chawo nevatungamiri vakawanda vezvechokwadi. Kana hadith yakaiswa chiratidzo chekubuda kwayo nevatungamiri vakawanda vemahadith echokwadi pasinei nekusiyana kwepfungwa dzavo, nzvimbo nenguva, izvi zvinoreva kuti mumwe nemumwe wavo akaita zvaaikwanisa kuti ave nechokwadi chekuti yakabva kuMutumwa anokudzwa ﷺ. Izvi zvinopa humbowo hwezvepfungwa, nzvimbo nenhoroondo pakusimbisa kwayo, uye nekudaro zvinosimudza mahadith eSafwa kusvika padanho rekuziva chokwadi chakazara, nekuti hazviiti kuti vose vakanganise kana kurerutsa zvinhu kana kunyengerwa vose pamwe chete. Patinoziva semuenzaniso kuti hadith inoti 'Shandai, nekuti mumwe nemumwe anorerutsirwa izvo zvaakasikirwa' yakataurwa nevatungamiri vanopfuura gumi vemahadith echokwadi, izvi zvinoita kuti tive nechokwadi chekuti iri pakati pechokwadi chakasimba zvikuru.

Kubva pano ndakati kuvimba kwedu nechokwadi chehadith kunowedzera nekuwedzera kwehuwandu hwevanyori vayo kubva kuvatungamiri vemahadith echokwadi. Saka uyu waive muunganidzwa wakanaka wemahadith akabvumiranwa chokwadi chawo nevatungamiri vakawanda, uye anosvika mahadith zviuru zvina akafukidza mapazi emutemo wechiIslam kubva pakutenda, mabasa ekunamata, kutengeserana, chirango, tsika, hunhu, utungamiri nezvimwe, uye ose haapikisi Qur'an kana zvinangwa nemitemo yakasimba yemutemo wechiIslam kana ruzivo rwechokwadi rwakatsinhirwa.

Ndakaisa zviratidzo zvevatungamiri zvichienderana nenguva yavo mubhuku rangu iri, uye ndinopa pazasi zviratidzo zvakakosha zvandakasarudzira vatungamiri vemahadith, Allah vafadzwe navo, izvo zvakabvumiranwa nevatungamiri vazhinji vemahadith:

(Kh) ndeya al-Bukhari, (M) ndeya Muslim, (Q) ndeye yakabvumiranwa navo vose, (D) ndeya Abu Dawud, (T) ndeya al-Tirmidhi, (N) ndeya al-Nasai, (H) ndeya Ibn Majah, (Vana) ndeyevana ava vose, (Vatatu) ndeyavo vose kunze kwaIbn Majah, (Hm) ndeya Ahmad mwanakomana waHanbal muMusnad make, (Am) ndezvakawedzerwa nemwanakomana wake Abdullah, (K) ndeya al-Hakim muMustadrak make, (Hb) ndeya Ibn Hibban muSahih make, (Khz) ndeya Ibn Khuzaymah muSahih make, (Tb), (Ts), (Tc) ndedza al-Tabarani muAl-Kabir, Al-Awsat neAl-Saghir, (S) ndeya Said mwanakomana waMansur muSunan make, (Khd) ndeya al-Bukhari muAl-Adab, (Tkh) ndeya al-Bukhari muAl-Tarikh, (D) ndeya al-Diya al-Maqdisi muAl-Mukhtara, (Fi) ndeya al-Shafi'i muMusnad make, (Sh) ndeya Ibn Abi Shaybah muAl-Musnad al-Musannaf, (Ab) ndeya Abdul Razzaq muAl-Jami' wal-Musannaf, (A) ndeya Abu Ya'la muMusnad make, (Qt) ndeya al-Daraqutni muAl-Sunan wal-Afrad, (Fr) ndeya al-Daylami muAl-Firdaws, (Hl) ndeya Abu Nu'aym muAl-Hilya, (Hb, Hq) ndedza al-Bayhaqi muShu'ab al-Iman, Al-Sunan, Al-Ma'rifa, Dala'il al-Nubuwwa, neAl-Asma' wal-Sifat, (Ad) ndeya Ibn Adi muAl-Kamil, (Aq) ndeya al-Uqayli muAl-Du'afa, (Kht) ndeya al-Khatib muAl-Jami' wal-Tarikh, (Mi) ndeya al-Darimi muSunan make, (T) ndeya al-Tayalisi muMusnad make, (Kr) ndeya Ibn Asakir muTarikh make, (Bz) ndeya al-Bazzar muSunan make.

Ndakasarudza mabasa anoshamisa aya emahadith eMuprofita kubva mubhuku rangu 'Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa' uye ndakaritumidza kuti 'Jawami' al-Kalim al-Nabawiyya al-Shareef' (Muunganidzwa weMashoko eMuprofita Akakudzwa). Mariri mune zvakasarudzwa zvikuru nemabasa epamusoro emahadith anosimbisa kukura kweMutumwa anokudzwa ﷺ, ungwaru hwake, ruzivo rwake, kuva kwake kwenyika yose, moyo murefu wake, ushingi hwake, kurwisa kwake udzvanyiriri nevadzvanyiriri, kusimbisa kwake chokwadi nekuparadza kwake nhema, kuti rive mwenje kuvana vedu nenharaunda yose.

Ndinonyatsokumbira kuna Allah kuti ndive ndapa kuIslam huru zvakazara uye kutsika dzeMuprofita dzakakudzwa zvakanyanya; basa guru richabatsira kana Allah vachida mukubatanidza vaMuslim, nekuunza Islam nemweya wayo usingafi pedyo nemoyo yevadzidzi nepfungwa dzevanofunga vakarurama kumabvazuva nekumadokero kwenyika. Allah vanotaura chokwadi uye vanotungamirira kugwara rakarurama. Kurumbidza kwose ngakuve kuna Allah vakati: 'Uye pamusoro peumwe nemumwe ane ruzivo pane Muzivi mukuru.' Runyararo ngaruve nemi netsitsi dzaAllah nezvikomborero zvavo.

Professor Dr. Abd al-Qadir al-Makki al-Kattani

Professor Dr. Abd al-Qadir al-Makki al-Kattani
Chipangamazano uye Muzvinadzidzo weUinjiniya neZvidzidzo zvechiIslam zvepamusoro

Muprofita ﷺ akati: 'Allah ngaavhenekere chiso chemurume anonzwa chimwe chinhu kubva kwatiri uye achichiparidza sezvaakachinzwa; nokuti kazhinji uyo anoudzwa anonzwisisa kupfuura uyo anonzwa.'