القصيدة المُضَرِيَّة

في الصلاة على خير البرية — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)

قصيدة في الصلاة والسلام على النبي ﷺ، مطلعها «يا رَبِّ صَلِّ عَلَى المُخْتَارِ مِنْ مُضَرٍ»، جمع فيها البوصيري ألوانًا من التعداد البديع في الصلاة على النبي ﷺ بعدد الحصى والثرى وقطر الماء وورق الأشجار، وختمها بالدعاء والترضي عن الخلفاء الراشدين. وقد تلقّتها الأمة بالقبول وحُفظت في مجالس الذكر شرقًا وغربًا.

Al-Qasidat al-Mudariyya — Imam Sharaf ad-Din al-Busiri

Nhetembo yekukumbira makomborero paMuprofita ﷺ, ichitanga nekuti 'Haiwa Ishe wangu, ipai makomborero enyu paAkasarudzwa weMudar.' Mariri al-Busiri anoruka kuverenga kunoshamisa — makomborero akawanda sematombo madiki, ivhu, madonhwe emvura nemashizha emiti — achipedzisa nemunyengetero nekurumbidza macaliph akatungamirirwa zvakanaka. Yakadzikororwa nerudo mumisangano yekurangarira munyika yose yechiMuslim.

يا رَبِّ صَلِّ عَلَى المُخْتَارِ مِنْ مُضَرٍ
وَالأَنْبِيا وَجَميعِ الرُّسْلِ مَا ذُكِرُوا

Iwe Ishe, ipa makomborero paMusarudzo kubva kuMudar, uye pavaProfita neVatumwa vose pose pavanorangarirwa ﷺ.

وَصَلِّ رَبِّ عَلَى الهَادِي وَشِيْمَتِهِ
وَصَحْبِهِ مِنْ لِطَيِّ الدِّينِ قدْ نَشَرُوا

Uye komborera, Ishe, Mutungamiri nemaitiro ake akanaka, pamwe chete neshamwari dzake dzakaparadzira chitendero chitsvene nekushingaira.

وَجاهَدُوا مَعَهُ في اللهِ وَاجْتَهَدُوا
وهاجَرُوا ولَهُ آوَوْا وَقَدْ نَصَرُوا

Vakashanda naye nokuda kwaMwari, vakazvipira, vakatama, vakamupa pokugara, uye vakamutsigira zvechokwadi.

وبَيَّنُوا الْفَرْضَ وَالمَسْنُونَ وَاعْتَصَبُوا
للهِ وَاعْتَصِمُوا باللهِ وَانْتَصَرُوا

Vakajekesa zvinhu zvinosungirwa nezvinokurudzirwa, vakabatana nokuda kwaMwari, vakamubata zvakasimba, uye vakawana kukunda.

أزْكَى صَلاَةٍ وأتماها وَأَشْرَفَها
يُعِطِّرُ الكَوْنُ رَيَّا نَشْرها العَطِرُ

Ngakuve makomborero akachena, akakwana, uye anoremekedzwa kwavari, ane hwema hwakanaka hunonhuwirira nyika yose.

مَفْتُوقَةً بِعَبِيرِ الْمِسْكِ زَاكِيةً
مِنْ طِيبها أَرَجُ الرَّضْوَانِ يَنْتَشِرُ

Akazadzwa nehwema hwakachena hwemusiki, kubva pakunaka kwahwo hwema hwekufara kwaMwari hunopararira kure nekure.

عَدَّ الْحَصَى وَالثَّرَى والرَّمْلِ يَتْبَعُهَا
نَجْمُ السَّماءِ وَنَبْتُ الأَرْضِ والمَدَرُ

Makomborero akaenzana nenhamba yematombo madiki, ivhu, nejecha, achiteverwa nenyeredzi dzedenga, zvirimwa zvepasi, nemapundu aro.

وَعَدَّ ما حَوَتِ الأُشْجَارُ منْ وَرَقٍ
وكُلِّ حَرْفٍ غَدَا يُتْلَى وَيُستَطَرُ

Uye akaenzana nenhamba yemashizha pamiti yose, uye tsamba imwe neimwe inoverengwa nekunyorwa.

وَعَدَّ وَزْنَ مَثاقِيلِ الْجِبالِ كَذَا
يلِيهِ قَطْرُ جَمِيعِ الماءِ والمَطَرُ

Uye akaenzana nehuremu hwemakomo, achiteverwa nemadonhwe emvura yose nemvura inonaya.

وَالطَّيْرِ وَالوَحْشِ وَالأسْماكِ مَعْ نَعَمٍ
يَتْلُوهُمُ الجِنُّ وَالأمْلاكُ وَالبَشَرُ

Uye akaenzana nenhamba yeshiri, mhuka dzesango, hove, nemombe, achiteverwa nemajini, ngirozi, nevanhu.

والذَّرُّ والنَّمْلُ معَ جَمْعِ الحُبُوبِ كَذَا
والشَّعْرُ والصُّوفُ والأَرْياشُ والوَبَرُ

Uye akaenzana nenhamba yeatomu nemasvosve, pamwe chete nezviyo zvose, nebvudzi, mvere, minhenga, nemvere dzengamera.

وما أحاطَ بهِ العِلْمُ المُحِيطُ وَما
جَرَى بهِ القَلَمُ المَأمُونُ وَالقَدَرُ

Uye akaenzana nezvose zvakabatanidzwa neruzivo rwakakwana, uye zvose zvakanyorwa nepeni yakavimbika, uye zvakatemwa nenguva.

وعَدَّ نَعْمَائِكَ اللاتِي مَنَنْتَ بِهَا
عَلَى الخلائِقِ مُذْ كانُوا وَمُذْ حُشِرُوا

Uye akaenzana nenhamba yemakomborero Enyu amakapa pazvisikwa zvose, kubva pakuvapo kwazvo kusvika pakumuka kwazvo.

وعَدَّ مِقْدَارِهِ السَّامِي الَّذي شَرُفَتْ
بهِ النَّبِيُّونَ والأمْلاكُ وافْتَخَرُوا

Uye akaenzana nechinzvimbo chake chakakwirira, icho Vaprofita nengirozi vakakudzwa nacho uye vakadada nacho.

وعَدَّ ما كانَ في الأكْوانِ يا سَنَدِي
وما يَكُونُ إلَى أنْ تُبْعَثَ الصُّوَرُ

Uye akaenzana nezvose zvakavapo munyika dzose, Iwe Mutsigiri wangu, uye zvose zvichavapo kusvika pakumuka kwezvose zvakasikwa.

في كُلِّ طَرْفَةِ عَيْنٍ يَطْرِفُونَ بِها
أهْلُ السَّموَاتِ والأَرْضِينَ أوْ يَذَرُ

Mukunyima kwese kweziso kunoita vagari vekudenga nepasi kana vachitarisa kana kudzora maziso avo.

مِلْءُ السَّموَاتِ والأَرْضِينَ مَعْ جَبَلٍ
والْفَرْشِ والعَرْشِ والكُرْسِي وَما حَصَرُوا

Kuzadza matenga nepasi, pamwe chete nemakomo, nzvimbo yepasi, Chigaro cheHumambo, Chigaro chetsoka, nezvose zvavanosanganisira.

ما أَعْدَمَ اللهُ مَوْجُوداً وَأَوْجَدَ
مَعْدُوماً صَلاَة دَوَاماً لَيْسَ تَنْحَصِرُ

Chero bedzi Mwari asina kuparadza zviriho uye akasika zvisipo, ngakuve makomborero aya asingaperi uye asina muganhu.

تَسْتَغْرِقُ العدَّ مَعْ جَمعِ الدُّهورِ كَمَا
يُحِيطُ بالحَدِّ لا تُبْقِي ولا تَذَرُ

Makomborero aya anosanganisira kuverenga kwose mumazera ose, sezvaanokomberedza miganhu yose, asingasiyi chinhu kunze.

لا غايَةً وَانتِهَاءً يَا عَظِيمُ لَها
ولا لَهُم أمَدٌ يُقْضَى وَيُنْتَظَرُ

Iwe Mukuru, makomborero aya haana muganhu kana magumo, uye hapana nguva yawo inogona kuzadzikiswa kana kumirirwa.

مَعَ السَّلامِ كَمَا قَدْ مَرَّ مِنْ عَدَدٍ
رَبَا وضاعَفَها والفَضْلُ مُنْتَشِرُ

Ngakuve rugare kwaari, rwakawedzerwa uye rwakawanda kupfuura kuverenga kupi zvako, nokuti nyasha Dzake dzisingaperi dzinopararira kwose kwose.

وَعَدَّ أَضْعَافِ مَا قَدْ مَرَّ مِنْ عَدَدٍ
مَعْ ضِعْفِ أَضْعافِهِ يَا مَنْ لَهُ الْقَدَرُ

Uye ngaruwedzerwe rugare urwu nekawanda kasingaverengeki, uye rwowedzerwa kaviri zvakare, Iwe une simba rose nenguva.

كَمَا تُحِبُّ وَتَرْضَى سَيِّدِي وكَمَا
أمَرْتَنا أنْ نُصَلِّي أنْتَ مُقْتَدِرُ

Ipa izvi sezvamunoda uye muchifadzwa, Ishe wangu, uye nenzira yamakatiraira kuti tikumbire makomborero, nokuti imi muri Wemasimbaose zvechokwadi.

وَكُلُّ ذلِكَ مَضْرُوبٌ بِحَقِّكَ في
أنْفاسِ خَلْقِكَ إنْ قَلُّوا وَإنْ كَثُرُوا

Ngazviwedzerwe zvose izvi, nekodzero Yenyu, nenhamba yekufema kwezvisikwa Zvenyu, zvingava zvishoma kana zvakawanda.

يَارَبِّ واغْفِرْ لِتَالِيها وسامِعِها
وَالمُرْسَلِينَ جَمِيعاً أَيْنَمَا حَضَرُوا

Iwe Ishe, regerera uyo anoverenga nhetembo iyi neuyo anoiteerera, nevatumwa vose pose pavanenge varipo.

وَوَالِدينَا وأَهْلِينا وَجِيرَانِنَا
وَكُلُّنا سَيِّدِي لِلْعَفْوِ مُفْتَقِرُ

Uye regerera vabereki vedu, mhuri dzedu, nevavakidzani vedu, nokuti isu tese, Ishe wangu, tinoda kwazvo kuregererwa Kwenyu.

وقَدْ أَتَتْ بِذُنُوبٍ لاَ عِدَادَ لَها
لكِنْ عَفْوَكَ لا يُبْقى ولا يَذَرُ

Kunyange zvazvo takauya nezvivi zvisingaverengeki, kuregererwa Kwenyu kusingaperi hakusiye chinhu chisina kubatwa uye hakuregereri mhosva.

والهَمُّ عَنْ كُلِّ ما أَبْغِيهِ أَشْمَلَنِي
وقَدْ أَتَى خاضِعاً وَالقَلْبُ مُنْكَسِرٌ

Kutya pamusoro pezvose zvandinotsvaga kwandikomberedza, uye ndinouya pamberi Penyu ndichizvininipisa nemoyo wakarohwa.

أَرْجُوكَ يَا رَبِّ في الدَّارَيْنِ تَرْحَمُنا
بِجَاهِ مَنْ فِي يَدَيْهِ سَبَّحَ الحَجَرُ

Ndinokumbira, Iwe Ishe, kuti mutinzwire tsitsi munyika ino neMunyika Inotevera, nekuda kwekukudzwa kweuyo mumaoko make dombo rakarumbidza Mwari.

يَا رَبِّ أَعْظِمْ لَنا أجْراً وَمَغْفِرَةً
لأَنَّ جُودَكَ بَحْرٌ لَيْسَ يَنْحَصِرُ

Iwe Ishe, tipe mubairo mukuru nekuregererwa, nokuti rupo Rwenyu igungwa risingaperi risingazivi miganhu.

وكُنْ لَطِيفاً بِنَا في كلِّ نَازِلَةٍ
لُطْفاً جَمِيلاً بهِ الأهْوَالُ تَنْحَسِرُ

Uye ivai munyoro kwatiri munjodzi dzose, nemunyoro wakanaka unodzinga zvose zvinotyisa nematambudziko.

بالمُصْطَفَى المُجْتَبَى خَيْرِ الأنامِ ومَنْ
جَلاَلَةً نَزَلَتْ في مَدْحِهِ السُّوَرُ

Ipa izvi nekuda kwekukudzwa kwaAl-Mustafa, Musarudzo, akanakisisa pakati pevanhu, uyo nekuda kwehukuru hwake zvitsauko zvose zveKorani zvakaratidzwa mukumurumbidza kwake.

ثُمَّ الصَّلاَةُ عَلَى المُخَتارِ ما طَلَعَتْ
شَمْسُ النَّهارِ وما قَدْ شَعْشَعَ الْقَمَرُ

Ipapo makomborero ngakuve paMusarudzo chero zuva richibuda mazuva ose uye mwedzi uchipenya zvakajeka.

ثُمَّ الرِّضَا عَنْ أبي بَكْرٍ خَلِيفَتِهِ
مَنْ قَامَ مِنْ بَعْدِهِ لِلدِّينِ يَنْتَصِرُ

Ipapo Mwari ngaafadzwe naAbu Bakr, mutsivi wake, uyo akasimuka mushure make kuti atsigire chitendero.

وَعَنْ أَبِي حَفْصٍ الفَارُوقِ صاحِبِهِ
مَنْ قَوْلُهُ الْفَصْلُ في أحْكامِهِ عُمَرُ

Uye Mwari ngaafadzwe naAbu Hafs Al-Farooq, shamwari yake Umar, uyo shoko rake raiva rinokosha mukutonga kwake.

وَجُدْ لِعُثْمَانَ ذِي النورَيْنِ مَنْ كَمُلَتْ
لَهُ المَحَاسِنُ في الدَّارَيْنِ والظَّفَرُ

Uye ivai nerupo kuna Uthman Dhun-Nurayn, uyo akakwana muzvose munyika mbiri, uye akawana kukunda.

كَذَا عَلِيٌّ مَعَ ابْنَيْهِ، وَأُمِّهِمَا
أَهْلِ العَبَاءِ، كَمَا قَدْ جَاءَنَا الخَبَرُ

Saizvozvowo, Ali, pamwe chete nevanakomana vake vaviri naamai vavo—Vanhu veJasi—sezvakatisvika nhoroondo.

كَذَا خَدِيجَةُ الكُبْرَى الَّتِي بَذَلَتْ
أَمْوَالَهَا لِرَسُولِ اللهِ يَنْتَصِرُ

Saizvozvowo, Khadijah Mukuru, uyo akapa hupfumi hwake kuitira kuti Mutumwa waMwari atsigirwe uye akunde.

وَالطَّاهِرَاتُ نِسَاءُ المُصْطَفَى، وَكَذَا
بَنَاتُهُ، وَبَنُوهُ، كُلَّمَا ذُكِرُوا

Uye madzimai akachena eMuporofita Akasarudzwa; saizvozvowo vanasikana vake nevanakomana vake, pose pavanotaurwa.

سَعدٌ سَعِيدُ بنُ عَوْفٍ طَلْحَةٌ وَأَبُو
عُبَيْدَةَ وَزُبَيْرٌ سادَةٌ غُرَرٌ

NaSaad, Saeed ibn Awf, Talha, Abu Ubaidah, naZubair, vose vatungamiri vanoremekedzwa uye vakatanhamara.

وَالآلِ وَالصَّحْبِ والاتْبَاعِ فاطِمَةٌ
ما حَنَّ لَيْلُ الدَّيَاجِي أَوْ بَدَا السَّحَرُ

Uye pamhuri, shamwari, nevanotevera, kusanganisira Fatima, chero husiku hwerima huchishuvira kuedza kana chiedza chekusaedza chichioneka.