نَهْجُ البُرْدَة
ريمٌ على القاعِ بين البانِ والعَلَمِ — أمير الشعراء أحمد شوقي (ت 1351هـ / 1932م)
عارض بها أمير الشعراء أحمد شوقي بردةَ البوصيري على وزنها ورويّها، فجاءت من أبدع ما قيل في المديح النبوي في العصر الحديث، وقد أُنشدت وتُغنّيت في المشارق والمغارب.
Nahj al-Burda — Ahmad Shawqi, Muchinda weVanyori venhetembo
Muchinda weVanyori venhetembo, Ahmed Shawqi, akanyora nhetembo iyi achitevedzera Burda yaAl-Busiri, achinyatsoomerera kumita nemarimi ayo. Inoonekwa seimwe yemabasa akanyanya kukwirira ekurumbidza Muprofita ﷺ munguva yemazuva ano, yakadzokororwa zvakanyanya uye yakaverengwa kumabvazuva nekumadokero.
ريمٌ عَلى القاعِ بَينَ البانِوَالعَلَمِ
أَحَلَّ سَفكَ دَمي في الأَشهُرِ الحُرُمِMhembwe iri pamhene, pakati pemiti ye ban nemakomo, yakatendera kuteurwa kweropa rangu kunyangwe mumwedzi inoyera.
رَمى القَضاءُ بِعَينَي جُؤذَرٍ أَسَداً
يا ساكِنَ القاعِ أَدرِك ساكِنَ الأَجَمِChisarudzo, kuburikidza nemaziso emwana wemhembwe, chakarova shumba; Iwe anogara pamhene, kurumidza kubatsira uyo anogara mugwenzi rerudo.
لَمّا رَنا حَدَّثَتني النَفسُ قائِلَةً
يا وَيحَ جَنبِكَ بِالسَهمِ المُصيبِ رُميPakatarisa, mweya wangu wakanditaurira, uchiti, 'Nhamo rutivi rwako, nekuti rwapfurwa nemuseve usingakanganisi.'
جَحَدتُها وَكَتَمتُ السَهمَ في كَبِدي
جُرحُ الأَحِبَّةِ عِندي غَيرُ ذي أَلَمِNdakaramba chokwadi chayo ndikavanza museve muchiropa changu, nekuti maronda anokonzerwa nevanodiwa, kwandiri, haana kurwadza.
رُزِقتَ أَسمَحَ ما في الناسِ مِن خُلُقٍ
إِذا رُزِقتَ اِلتِماسَ العُذرِ في الشِيَمِImi ﷺ makapiwa hunhu hwakanakisisa hwevanhu, kunyanya pamakapiwa nyasha dzekutsvaga zvikonzero zvevamwe.
يا لائِمي في هَواهُ وَالهَوى قَدَرٌ
لَو شَفَّكَ الوَجدُ لَم تَعذِل وَلَم تَلُمِIwe unondipa mhosva murudo rwangu, kunyangwe rudo rwuri mugumo, dai shungu dzakakubata, haungadai wakanyevera kana kupa mhosva.
لَقَد أَنَلتُكَ أُذناً غَيرَ واعِيَةٍ
وَرُبَّ مُنتَصِتٍ وَالقَلبُ في صَمَمِZvirokwazvo, ndakakupa nzeve isinganyatsonzwisisi, nekuti kazhinji munhu anoteerera zvakanyanya asi moyo uchiramba uri matsi.
يا ناعِسَالطَرفِ لا ذُقتَ الهَوى أَبَداً
أَسهَرتَ مُضناكَ في حِفظِ الهَوى فَنَمِIwe ane maziso akatsinzina, dai usina kumbobvira waravira rudo, nekuti wakachengeta mudiwa wako anorwara asina kurara achichengetedza rudo urwu, saka zvino, rara.
أَفديكَ إِلفاً وَلا آلو الخَيالَ فِدىً
أَغراكَ باِلبُخلِ مَن أَغراهُ بِالكَرَمِNdingazvipira nekuda kwako, mudiwa, uye handingaregi chero kuedza kunyange nekuda kwemufananidzo wako; ndiani akakunyengera nehunyope hwakadai, iye pachake akanyengerwa nerupo?
سَرى فَصادَفَ جُرحاً دامِياً فَأَسا
وَرُبَّ فَضلٍ عَلى العُشّاقِ لِلحُلُمِYakaenda ikasangana neronda raibuda ropa, ikariporesa, uye zvirokwazvo, kazhinji kune nyasha huru dzinopiwa kune vanoda kuburikidza nekushivirira.
مَنِ المَوائِسُ باناً بِالرُبىوَقَناً
اللاعِباتُ بِروحي السافِحاتُ دَميNdivanaani vakadzi ava, vanozungunuka semiti ye ban pamakomo uye semapfumo matete, vanotamba nemweya wangu vachiteura ropa rangu?
السافِراتُ كَأَمثالِ البُدورِ ضُحىً
يُغِرنَ شَمسَ الضُحى بِالحَليِ وَالعِصَمِNdivo vasina kufukidzwa, vakafanana nemwedzi wakazara masikati, vane zvishongo nemabhandi zvinoita kuti kunyange zuva remasikati rishanje.
القاتِلاتُ بِأَجفانٍ بِها سَقَمٌ
وَلِلمَنِيَّةِ أَسبابٌ مِنَ السَقَمِNdivo mhondi dzine maziso ane chirwere chisingaperi, nekuti zvirokwazvo, rufu kazhinji runowana zvikonzero zvaro muchirwere.
العاثِراتُ بِأَلبابِ الرِجالِ وَما
أُقِلنَ مِن عَثَراتِ الدَلِّ في الرَسَمِNdivo vanoita kuti pfungwa dzevarume dzitsvedze, asi havamborerutsi kutsvedza kwekunyengerera kwavo kwakanaka muhunhu hwavo.
المُضرِماتُ خُدوداً أَسفَرَت وَجَلَت
عَن فِتنَةٍ تُسلِمُ الأَكبادَ لِلضَرَمِNdivo vanobatidza, nematama asina kufukidzwa uye anopenya, vachiratidza muedzo unopa moyo kumoto weshungu.
الحامِلاتُ لِواءَ الحُسنِ مُختَلِفاً
أَشكالُهُ وَهوَ فَردٌ غَيرُ مُنقَسِمِNdivo vanotakura mureza werunako, hune maumbirwo akasiyana, asi runako pachahwo runoramba rwuri rumwe chete uye rusingaparadzani.
مِن كُلِّ بَيضاءَ أَو سَمراءَ زُيِّنَتا
لِلعَينِ وَالحُسنُ في الآرامِ كَالعُصُمِKubva kumukadzi wese mutsvuku kana mutema, akashongedzwa kuti afadze ziso, runako rwavo, serwemhembwe, runokwezva semashamu.
يُرَعنَ لِلبَصَرِ السامي وَمِن عَجَبٍ
إِذا أَشَرنَ أَسَرنَ اللَيثَ بِالغَنَمِVanotyisa kutarisa kwepamusoro, uye zvinoshamisa kuti, nekungofamba, vanogona kubata shumba nemakwai.
وَضَعتُ خَدّي وَقَسَّمتُ الفُؤادَ رُبيً
يَرتَعنَ في كُنُسٍ مِنهُ وَفي أَكَمِNdakaisa dama rangu pasi ndikakamura moyo wangu kuita zvikomo, kwavanogona kufura zvakasununguka mumapako awo nepamusoro pemikwidza yawo.
يا بِنتَ ذي اللَبَدِ المُحَمّى جانِبُهُ
أَلقاكِ في الغابِ أَم أَلقاكِ في الأُطُمِIwe mwanasikana weane bvudzi rakachengetedzwa, ndichakuwana musango here kana kuti ndichakuwana mukati menhare?
ما كُنتُ أَعلَمُ حَتّى عَنَّ مَسكَنُهُ
أَنَّ المُنى وَالمَنايا مَضرِبُ الخِيَمِHandina kuziva, kusvikira nzvimbo yake yagara yava pachena, kuti zvose zvishuwo nemigumo zvinovaka matende azvo panzvimbo imwe chete.
مَن أَنبَتَ الغُصنَ مِن صَمصامَةٍ ذَكَرٍ
وَأَخرَجَ الريمَ مِن ضِرغامَةٍ قَرِمِNdiani akaita kuti bazi duku ribude pamunondo une simba, unopinza, uye akabudisa mhembwe yakanaka kubva kushumba ine nzara, ine utsinye?
بَيني وَبَينُكِ مِن سُمرِ القَنا حُجُبٌ
وَمِثلُها عِفَّةٌ عُذرِيَّةُ العِصَمِPakati pangu newe pane zvipingamupinyi zvemapfumo matema, pamwe chete nemavheiri akasimba ekuchena, ehumhandara.
لَم أَغشَ مَغناكِ إِلّا في غُضونِ كِرىً
مَغناكَ أَبعَدُ لِلمُشتاقِ مِن إِرَمِHandina kumbobvira ndashanyira nzvimbo yako kunze kwekunge ndakarara, nekuti nzvimbo yako iri kure kune mweya unoshuva kupfuura guta rengano reIram.
يا نَفسُ دُنياكِ تُخفى كُلَّ مُبكِيَةٍ
وَإِن بَدا لَكِ مِنها حُسنُ مُبتَسَمِHaiwa mweya wangu, hupenyu hwako hwepanyika hunovanza zvese zvinokonzera kuchema, kunyangwe kana kunyemwerera kwakanaka kuchioneka kwauri kubva pahuri.
فُضّي بِتَقواكِ فاهاً كُلَّما ضَحِكَت
كَما يَفُضُّ أَذى الرَقشاءِبِالثَرَمِNekutya kwako Mwari, vhura muromo wayo pese painoseka, sezvinoitwa nemunhu anopwanya mazino ane chepfu enyoka ine mavara.
مَخطوبَةٌ مُنذُ كانَ الناسُ خاطِبَةٌ
مِن أَوَّلِ الدَهرِ لَم تُرمِل وَلَم تَئَمِAkatsvagwa kuti aroorwe kubva panguva yevanhu vakatanga kuva vatsvaki, uye kubva pakutanga kwenguva, haana kumbobvira afirwa nemurume kana kurasikirwa nevabereki.
يَفنى الزَمانُ وَيَبقى مِن إِساءَتِها
جُرحٌ بِآدَمَ يَبكي مِنهُ في الأَدَمِNguva ichapfuura, asi kubva pauipi hwayo, ronda rinoramba riri muna Adamu, kubva parinochema mukati menyama yake.
لا تَحفَلي بِجَناها أَو جِنايَتِها
المَوتُ بِالزَهرِ مِثلُ المَوتِ بِالفَحَمِUsanetseka nezvibereko zvayo kana kudarika kwayo, nekuti rufu pakati pemaruva haruna kusiyana nerufu pakati pemarasha.
كَم نائِمٍ لا يَراها وَهيَ ساهِرَةٌ
لَولا الأَمانِيُّ وَالأَحلامُ لَم يَنَمِVangani vakarara vasingaioni (nyika) ichirinda, nekuti dai pasina tariro nezviroto, haangadai akambowana zororo.
طَوراً تَمُدُّكَ في نُعمى وَعافِيَةٍ
وَتارَةً في قَرارِ البُؤسِ وَالوَصَمِDzimwe nguva inokupa nyaradzo neutano hwakanaka, uye dzimwe nguva inokukanda mugomba renhamo nekunyadziswa.
كَم ضَلَّلَتكَ وَمَن تُحجَب بَصيرَتُهُ
إِن يَلقَ صابا يَرِد أَو عَلقَماً يَسُمُKangani yakakutsausa, nekuti uyo ane njere dzake dzakavharwa achanwa mushonga unovava kana akauwana, kana kuzvipa chepfu necolocynth.
يا وَيلَتاهُ لِنَفسي راعَها وَدَها
مُسوَدَّةُ الصُحفِ في مُبيَضَّةِ اللَمَمِHaiwa, nhamo mweya wangu, wakatya uye wakakundwa nemapeji akasviba emabasa pakati pemakiyi machena ekuchembera.
رَكَضتُها في مَريعِ المَعصِياتِ وَما
أَخَذتُ مِن حِميَةِ الطاعاتِ لِلتُخَمِNdakarega ichimhanya zvakasununguka mumafuro akapfuma ekusateerera, uye handina kutora chero matanho ekudzivirira kubva mukurega mabasa akanaka kurwisa makaro ayo.
هامَت عَلى أَثَرِ اللَذّاتِ تَطلُبُها
وَالنَفسُ إِن يَدعُها داعي الصِبا تَهِمِYakadzungaira isina chinangwa, ichitsvaga zvinofadza, nekuti mweya, kana wadanwa nekudanwa kwehudiki, unomhanyira mukuchiva.
صَلاحُ أَمرِكَ لِلأَخلاقِ مَرجِعُهُ
فَقَوِّمِ النَفسَ بِالأَخلاقِ تَستَقِمِKururama kwezvinhu zvako kunobva muhunhu hwakanaka, saka dzidzisa mweya wako nehunhu hwakanaka, uye uchava wakarurama.
وَالنَفسُ مِن خَيرِها في خَيرِ عافِيَةٍ
وَالنَفسُ مِن شَرِّها في مَرتَعٍوَخِمِMweya, nekunaka kwawo, unogara muhutano hwakanakisisa, asi nehuipi hwawo, unogara mumafuro ane chepfu.
تَطغى إِذا مُكِّنَت مِن لَذَّةٍ وَهَوىً
طَغيَ الجِيادِ إِذا عَضَّت عَلى الشُكُمِUnodarika kana wapihwa rusununguko rwekunakidzwa nekuchiva, sezvinoita mabhiza ane simba anoruma matomu awo achiva asingadzoreki.
إِن جَلَّ ذَنبي عَنِ الغُفرانِ لي أَمَلٌ
في اللَهِ يَجعَلُني في خَيرِ مُعتَصِمِKunyange kana chivi changu chiri chikuru zvekuti chisingakanganwirwi, ndine tariro muna Allah, vachandiisa munzvimbo yakanakisisa yekupotera.
أَلقى رَجائي إِذا عَزَّ المُجيرُ عَلى
مُفَرِّجِ الكَرَبِ في الدارَينِ وَالغَمَمِNdinoisa tariro yangu, kana vabatsiri vashoma, pane anobvisa matambudziko neshungu munyika dzose mbiri.
إِذا خَفَضتُ جَناحَ الذُلِّ أَسأَلُهُ
عِزَّ الشَفاعَةِ لَم أَسأَل سِوى أُمَمِPandinozvininipisa ndichimukumbira ﷺ rukudzo rwekumiririra, handikumbiri chidiki pane ruponeso rwemarudzi.
وَإِن تَقَدَّمَ ذو تَقوى بِصالِحَةٍ
قَدَّمتُ بَينَ يَدَيهِ عَبرَةَ النَدَمِUye kana munhu akatendeka akauya nebasa rakanaka, ini ndingangopa pamberi pake ﷺ misodzi yekuzvidemba chete.
لَزِمتُ بابَ أَميرِ الأَنبِياءِ وَمَن
يُمسِك بِمِفتاحِ بابِ اللَهِ يَغتَنِمِNdakanamatira pamukova waMuchinda weVaprofita ﷺ, nekuti ani nani anobata kiyi yemukova waMwari achawana chokwadi pfuma huru.
فَكُلُّ فَضلٍ وَإِحسانٍ وَعارِفَةٍ
ما بَينَ مُستَلِمٍ مِنهُ وَمُلتَزِمِNekuti nyasha dzese, mutsa, uye nyasha zvinoyerera pakati peavo vanogamuchira kubva kwaari ﷺ neavo vanonamatira kwaari.
عَلَّقتُ مِن مَدحِهِ حَبلاً أُعَزُّ بِهِ
في يَومِ لا عِزَّ بِالأَنسابِ وَاللُحَمِNdabata tambo kubva mukurumbidza kwake ﷺ, iyo yandichakudzwa nayo pazuva apo hapana dzinza kana hukama huchapa rukudzo.
يُزري قَريضي زُهَيراً حينَ أَمدَحُهُ
وَلا يُقاسُ إِلى جودي لَدى هَرِمِNhetembo yangu, pandinomurumbidza ﷺ, inoderedza yaZuhayr, uye mubairo wangu haugone kuyerwa nemutsa wake kubva kuna Harim.
مُحَمَّدٌ صَفوَةُ الباري وَرَحمَتُهُ
وَبُغيَةُ اللَهِ مِن خَلقٍ وَمِن نَسَمِMuhammad ﷺ ndiye akasarudzwa naMusiki uye tsitsi Dzake, chishuwo chaMwari kubva pazvisikwa zvese nemweya wese.
وَصاحِبُ الحَوضِ يَومَ الرُسلِ سائِلَةٌ
مَتى الوُرودُ وَجِبريلُ الأَمينُ ظَميIye ﷺ ndiye tenzi weDhamu (Kawthar) pazuva apo kunyange Vatumwa vachabvunza, "Kusvika rini?" uye Gabriel akatendeka pachake achange aoma huro.
سَناؤُهُ وَسَناهُ الشَمسُ طالِعَةً
فَالجِرمُ في فَلَكٍ وَالضَوءُ في عَلَمِKupenya kwake ﷺ nechiedza zvakafanana nezuva rinobuda, nekuti kunyange muviri wezuva uri munzira yawo, chiedza chake chiratidzo chakamira.
قَد أَخطَأَ النَجمَ ما نالَت أُبُوَّتُهُ
مِن سُؤدُدٍ باذِخٍ في مَظهَرٍ سَنِمِNyeredzi pachadzo dzakatadza kusvika pakukudzwa kwepamusoro uye kuratidzwa kukuru kwakawanikwa nedzinza rake ﷺ.
نُموا إِلَيهِ فَزادوا في الوَرى شَرَفاً
وَرُبَّ أَصلٍ لِفَرعٍ في الفَخارِ نُميMadzitateguru ake akakura achienda kwaari ﷺ, nokudaro achiwedzera rukudzo pakati pevanhu, nekuti kazhinji dzinza rinowana rukudzo rwaro kubva kubazi raro.
حَواهُ في سُبُحاتِ الطُهرِ قَبلَهُمُ
نورانِ قاما مَقامَ الصُلبِ وَالرَحِمِPamberi pavo, chiedza miviri chakamubata ﷺ mukati menzvimbo dzeuchena, chakamira panzvimbo dzechiuno nemimba.
لَمّا رَآهُ بَحيرا قالَ نَعرِفُهُ
بِما حَفِظنا مِنَ الأَسماءِ وَالسِيَمِBahira murume wechitendero paakamuona ﷺ, akati, "Tinonzi tichimuziva nemazita nemaitiro atachengeta."
سائِل حِراءَ وَروحَ القُدسِ هَل عَلِما
مَصونَ سِرٍّ عَنِ الإِدراكِ مُنكَتِمِBvunza Hira neMweya Mutsvene (Gabriel) kana vakanzwisisa chakavanzika chakachengetedzwa, chakavanzwa kubva pakunzwisisa kwese, chakazarurwa ipapo.
كَم جيئَةٍ وَذَهابٍ شُرِّفَت بِهِما
بَطحاءُ مَكَّةَ في الإِصباحِ وَالغَسَمِKuwanda kwakaita kuenda nekudzoka kwakakudza mupata weMecca, mangwanani nemanheru, nekuvapo kwake ﷺ.
وَوَحشَةٍ لِاِبنِ عَبدِ اللَهِ بينَهُما
أَشهى مِنَ الأُنسِ بِالأَحسابِ وَالحَشَمِUye kusurukirwa kwemwanakomana waAbdullah ﷺ pakati penguva idzo kwaikosheswa kupfuura kambani yemadzitateguru anokudzwa nemauto.
يُسامِرُ الوَحيَ فيها قَبلَ مَهبِطِهِ
وَمَن يُبَشِّر بِسيمى الخَيرِ يَتَّسِمِIye ﷺ akataurirana nezvakazarurwa ipapo kusati kwanyatsoburuka, nekuti ani nani anoziviswa nezviratidzo zvekunaka anonyatsozivikanwa nazvo.
لَمّا دَعا الصَحبُ يَستَسقونَ مِن ظَمَإٍ
فاضَت يَداهُ مِنَ التَسنيمِ بِالسَنَمِVateveri vake ﷺ pavakakumbira mvura nekuda kwenyota yavo, maoko ake akazara nemvura yakachena kwazvo (Tasnim), ichipa hova dzakawanda.
وَظَلَّلَتهُ فَصارَت تَستَظِلُّ بِهِ
غَمامَةٌ جَذَبَتها خيرَةُ الدِيَمِGore rakamuvharira ﷺ, ipapo iro pacharo rakatsvaga mumvuri kubva kwaari, gore rakaunzwa nemvura yakanakisisa inoramba ichinaya.
مَحَبَّةٌ لِرَسولِ اللَهِ أُشرِبَها
قَعائِدُ الدَيرِ وَالرُهبانُ في القِمَمِRudo rweMutumwa waMwari ﷺ rwakaiswa kunyange muvanhu vanozviparadzanisa nemamona nemamongi pamusoro pemakomo.
إِنَّ الشَمائِلَ إِن رَقَّت يَكادُ بِها
يُغرى الجَمادُ وَيُغرى كُلُّ ذي نَسَمِChokwadi, kana hunhu hwakanatswa, kunyange zvinhu zvisina hupenyu zvinenge zvakakwezva nazvo, uye chisikwa chose chine hupenyu chinobatwa.
وَنودِيَ اِقرَأ تَعالى اللَهُ قائِلُها
لَم تَتَّصِل قَبلَ مَن قيلَت لَهُ بِفَمِUye zvakaziviswa, "Verenga!" Mwari ngaakudzwe, Mutauri wazvo, nekuti zvakanga zvisati zvambotaurwa nemuromo kune uyo zvakanangana naye.
هُناكَ أَذَّنَ لِلرَحَمَنِ فَاِمتَلَأَت
أَسماعُ مَكَّةَ مِن قُدسِيَّةِ النَغَمِIpapo, akashevedzera kunyengetero kuna Ane Tsitsi Kwazvo, uye nzeve dzeMecca dzakazadzwa neuchena hwerwiyo rutsvene urwo.
فَلا تَسَل عَن قُرَيشٍ كَيفَ حَيرَتُها
وَكَيفَ نُفرَتُها في السَهلِ وَالعَلَمِSaka usabvunze nezveQuraysh, kukuru kwakaita kuvhiringidzika kwavo, uye kuwanda kwakaita kusada kwavo mumapani nemakomo.
تَساءَلوا عَن عَظيمٍ قَد أَلَمَّ بِهِم
رَمى المَشايِخَ وَالوِلدانِ بِاللَمَمِVakabvunza nezvenyaya huru yakanga yavawira, ichirova vakuru nevana nekamwe kapengo.
يا جاهِلينَ عَلى الهادي وَدَعوَتِهِ
هَل تَجهَلونَ مَكانَ الصادِقِ العَلَمِImi musingazivi Mutungamiri nekudaidza kwake, munonyatsozvipira kusaziva chinzvimbo chemunhu akatendeka, akatanhamara here?
لَقَّبتُموهُ أَمينَ القَومِ في صِغَرٍ
وَما الأَمينُ عَلى قَولٍ بِمُتَّهَمِImi pachami makamupa zita rekuti "Akatendeka" pakati pevanhu achiri mudiki, uye munhu akatendeka haambopomerwi nhema.
فاقَ البُدورَ وَفاقَ الأَنبِياءَ فَكَم
بِالخُلقِ وَالخَلقِ مِن حُسنٍ وَمِن عِظَمِAkadarika mwedzi yakazara uye akadarika vaprofita, kuwanda kwakaita runako rwake nerukuru rwake muhunhu nekusika!
جاءَ النبِيّونَ بِالآياتِ فَاِنصَرَمَت
وَجِئتَنا بِحَكيمٍ غَيرِ مُنصَرِمِVaprofita vakauya nezviratidzo zvakazopera, asi iwe ﷺ wakauya kwatiri nerugwaro rwakachenjera rusingaperi.
آياتُهُ كُلَّما طالَ المَدى جُدُدٌ
يَزينُهُنَّ جَلالُ العِتقِ وَالقِدَمِNdima dzaro, nguva painopfuura, dzinoramba dziri nyowani, dzakashongedzwa nerukuru rwekuve kwaro kwekare nekusingaperi.
يَكادُ في لَفظَةٍ مِنهُ مُشَرَّفَةٍ
يوصيكَ بِالحَقِّ وَالتَقوى وَبِالرَحِمِZvinenge mushoko rega rega rinokudzwa kubva kwaari ﷺ, anokuraira chokwadi, kutenda, uye hukama.
يا أَفصَحَ الناطِقينَ الضادَ قاطِبَةً
حَديثُكَ الشَهدُ عِندَ الذائِقِ الفَهِمِIwe unonyanya kutaura zvakanaka pakati pevanotaura chiArabic, kutaura kwako kwakafanana nouchi kune anonzwisisa.
حَلَّيتَ مِن عَطَلٍ جيدَ البَيانِ بِهِ
في كُلِّ مُنتَثِرٍ في حُسنِ مُنتَظِمِWakashongedza mutsipa wekutaura zvakanaka, wakanga usina chinhu, nawo, uchiita pfungwa dzese dzakapararira dzakarongedzwa zvakanaka.
بِكُلِّ قَولٍ كَريمٍ أَنتَ قائِلُهُ
تُحيِ القُلوبَ وَتُحيِ مَيِّتَ الهِمَمِNeshoko rega rega rinokudzwa raunotaura ﷺ, unomutsiridza moyo uye unounza zvishuwo zvakafa kuhupenyu.
سَرَت بَشائِرُ باِلهادي وَمَولِدِهِ
في الشَرقِ وَالغَربِ مَسرى النورِ في الظُلَمِMashoko akanaka eMutungamiri nekuzvarwa kwake akapararira kumabvazuva nekumadokero, sechiedza chinopfuura murima.
تَخَطَّفَت مُهَجَ الطاغينَ مِن عَرَبٍ
وَطَيَّرَت أَنفُسَ الباغينَ مِن عُجُمِZvakatapa mweya yevatongi vechiArabhu uye zvakaparadzira mweya yevadzvinyiriri vekunze.
ريعَت لَها شَرَفُ الإيوانِ فَاِنصَدَعَت
مِن صَدمَةِ الحَقِّ لا مِن صَدمَةِ القُدُمِRukudzo rweIwan (imba yamambo yePersia) rwakavhundutswa nazvo ndokutsemuka, kubva pakuvhunduka kwechokwadi, kwete kubva pakuvhunduka kwetsoka.
أَتَيتَ وَالناسُ فَوضى لا تَمُرُّ بِهِم
إِلّا عَلى صَنَمٍ قَد هامَ في صَنَمِIwe ﷺ wakauya apo vanhu vaive mukuvhiringidzika, uye haungapfuuri pavo usina kuona chidhori chakapenga nechidhori chimwe.
وَالأَرضُ مَملوءَةٌ جَوراً مُسَخَّرَةٌ
لِكُلِّ طاغِيَةٍ في الخَلقِ مُحتَكِمِUye nyika yakanga izere nekusaruramisira, yakatungamirirwa nemutongi wese aitungamira zvisikwa.
مُسَيطِرُ الفُرسِ يَبغي في رَعِيَّتِهِ
وَقَيصَرُ الرومِ مِن كِبرٍ أَصَمُّ عَمِMutongi wePersia akadzvinyirira vanhu vake, uye Kesari weRoma, nekuda kwekuzvikudza, akanga ari matsi uye bofu.
يُعَذِّبانِ عِبادَ اللَهِ في شُبَهٍ
وَيَذبَحانِ كَما ضَحَّيتَ بِالغَنَمِVanotambudza varanda vaMwari nemafungiro asina chokwadi vachivauraya sezvawakabaya makwai ﷺ.
وَالخَلقُ يَفتِكُ أَقواهُم بِأَضعَفِهِم
كَاللَيثِ بِالبَهمِ أَو كَالحوتِ بِالبَلَمِUye pakati pezvisikwa, vakasimba vanodya vasina simba, semhuka inodya vana vayo kana hove huru inodya diki.
أَسرى بِكَ اللَهُ لَيلاً إِذ مَلائِكُهُ
وَالرُسلُ في المَسجِدِ الأَقصى عَلى قَدَمِMwari vakakutakura ﷺ usiku apo ngirozi dzavo nevaprofita vakamirira muMosque yeAl-Aqsa.
لَمّا خَطَرتَ بِهِ اِلتَفّوا بِسَيِّدِهِم
كَالشُهبِ بِالبَدرِ أَو كَالجُندِ بِالعَلَمِPawakapinda ﷺ, vakaungana vachikomberedza tenzi wavo, senyeredzi dzichikomberedza mwedzi wakakwana kana masoja achikomberedza mureza wavo.
صَلّى وَراءَكَ مِنهُم كُلُّ ذي خَطَرٍ
وَمَن يَفُز بِحَبيبِ اللَهِ يَأتَمِمِMumwe nemumwe wavo aive nechinzvimbo chepamusoro akanyengetera shure kwako ﷺ, nekuti uyo anokomborerwa neMudiwa waMwari ndiye anotungamira munyengetero.
جُبتَ السَماواتِ أَو ما فَوقَهُنَّ بِهِم
عَلى مُنَوَّرَةٍ دُرِّيَّةِ اللُجُمِWakayambuka matenga, kana zviri pamusoro pawo, navo, uri pachikwata chinopenya chine matomu emaparera.
رَكوبَةً لَكَ مِن عِزٍّ وَمِن شَرَفٍ
لا في الجِيادِ وَلا في الأَينُقِ الرُسُمِChikwata chawakapiwa ﷺ chekubwinya nekukudzwa, chisina kufanana nemabhiza anokudzwa kana ngamera dzinomhanya.
مَشيئَةُ الخالِقِ الباري وَصَنعَتُهُ
وَقُدرَةُ اللَهِ فَوقَ الشَكِّ وَالتُهَمِYaive kuda nekusika kweMusiki, Muumbi, uye simba raMwari rinopfuura kusahadzika kwese nekupomerwa.
حَتّى بَلَغتَ سَماءً لا يُطارُ لَها
عَلى جَناحٍ وَلا يُسعى عَلى قَدَمِKusvikira wasvika ﷺ kudenga kusina anogona kubhururukira nemapapiro, kana kufamba netsoka.
وَقيلَ كُلُّ نَبِيٍّ عِندَ رُتبَتِهِ
وَيا مُحَمَّدُ هَذا العَرشُ فَاِستَلِمِUye zvakaziviswa, "Muporofita wese ari pachinzvimbo chake, asi iwe Muhammad ﷺ, ichi ndicho Chigaro cheHumambo, saka svika."
خَطَطتَ لِلدينِ وَالدُنيا عُلومَهُما
يا قارِئَ اللَوحِ بَل يا لامِسَ القَلَمِWakatsanangura ﷺ sainzi dzechitendero nenyika, iwe muverengi weBhuku Rakachengetedzwa, kwete, iwe unobata Chinyoreso.
أَحَطتَ بَينَهُما بِالسِرِّ وَاِنكَشَفَت
لَكَ الخَزائِنُ مِن عِلمٍ وَمِن حِكَمِWakabatanidza chakavanzika pakati pawo, uye pfuma yeruzivo nehungwaru zvakazarurirwa kwauri ﷺ.
وَضاعَفَ القُربُ ما قُلِّدتَ مِن مِنَنٍ
بِلا عِدادٍ وَما طُوِّقتَ مِن نِعَمِUye kuswedera kwakawedzera nyasha dzisingaverengeki dzawakapiwa ﷺ, nemakomborero awakashongedzwa nawo.
سَل عُصبَةَ الشِركِ حَولَ الغارِ سائِمَةً
لَولا مُطارَدَةُ المُختارِ لَم تُسَمِBvunza boka revanamwari vazhinji vaifudza pedyo nebako; dai vasina kudzingirira Musarudzi ﷺ, vaisazodudzwa mazita.
هَل أَبصَروا الأَثَرَ الوَضّاءَ أَم سَمِعوا
هَمسَ التَسابيحِ وَالقُرآنِ مِن أُمَمِVakaona here chiratidzo chinopenya, kana kunzwa kuzevezera kwekurumbidza neQur'an kubva kumarudzi asingawonekwi?
وَهَل تَمَثَّلَ نَسجُ العَنكَبوتِ لَهُم
كَالغابِ وَالحائِماتُ وَالزُغبُ كَالرُخَمِUye dandemutande rakaonekwa kwavari sehlathi gobvu here, uye shiri dzaibhururuka nevana vadzo semagora?
فَأَدبَروا وَوُجوهُ الأَرضِ تَلعَنُهُم
كَباطِلٍ مِن جَلالِ الحَقِّ مُنهَزِمِSaka vakatendeuka, uye zviso zvepasi zvakavatuka, sezvinongoita nhema dzakakundwa neukuru hwechokwadi.
لَولا يَدُ اللَهِ بِالجارَينَ ما سَلِما
وَعَينُهُ حَولَ رُكنِ الدينِ لَم يَقُمِDai pasina ruoko rwaMwari rwaidzivirira shamwari mbiri idzi, vaisazove vakachengeteka, uye pasina ziso rake rinotarisa, mbiru yechitendero yaisazomiswa.
تَوارَيا بِجَناحِ اللَهِ وَاِستَتَرا
وَمَن يَضُمُّ جَناحُ اللَهِ لا يُضَمِVakavanda pasi pebapiro raMwari vakavanzwa, nekuti uyo anombundirwa nebapiro raMwari haazombokuvadzwa.
يا أَحمَدَ الخَيرِ لي جاهٌ بِتَسمِيَتي
وَكَيفَ لا يَتَسامى بِالرَسولِ سَميIwe Ahmad ﷺ wekunaka, ndine rukudzo kuburikidza nezita rangu, nekuti munhu angasasimudzirwe sei nekugovana zita neMutumwa ﷺ?
المادِحونَ وَأَربابُ الهَوى تَبَعٌ
لِصاحِبِ البُردَةِ الفَيحاءِ ذي القَدَمِVarumbidzi neavo vanopedzwa nerudo vanongova vateveri vemuridzi wenguo inonhuhwirira, uyo ane chinzvimbo chepamusoro.
مَديحُهُ فيكَ حُبٌّ خالِصٌ وَهَوىً
وَصادِقُ الحُبِّ يُملي صادِقَ الكَلَمِKurumbidza kwake kwauri ﷺ rudo rwakachena uye shungu dzakadzama, nekuti rudo rwechokwadi runogara ruchitaura mazwi echokwadi.
اللَهُ يَشهَدُ أَنّي لا أُعارِضُهُ
من ذا يُعارِضُ صَوبَ العارِضِ العَرِمِAllah anopupura kuti handimupikisi, nekuti ndiani angapikisana nemvura inonaya kubva mugore guru, rizere?
وَإِنَّما أَنا بَعضُ الغابِطينَ وَمَن
يَغبِط وَلِيَّكَ لا يُذمَم وَلا يُلَمِChokwadi, ini ndiri mumwe wevanoyemura, uye uyo anoyemura mudiwa wako ﷺ haafaniri kupomerwa kana kushorwa.
هَذا مَقامٌ مِنَ الرَحمَنِ مُقتَبَسٌ
تَرمي مَهابَتُهُ سَحبانَ بِالبَكَمِIchi chinzvimbo chakabva kuna Ane Ngoni Zhinji, uyo kutya kwake kunonyaradza kunyange Sahban ane rurimi rwakapfava.
البَدرُ دونَكَ في حُسنٍ وَفي شَرَفٍ
وَالبَحرُ دونَكَ في خَيرٍ وَفي كَرَمِMwedzi wakakwana unoshaya kukwana kwauri ﷺ murunako nerukudzo, uye gungwa rinopfuurwa newe mukunaka nerupo.
شُمُّ الجِبالِ إِذا طاوَلتَها اِنخَفَضَت
وَالأَنجُمُ الزُهرُ ما واسَمتَها تَسِمِMakomo marefu aizoita manyoro kana ukakwikwidzana nawo, uye nyeredzi dzinopenya dzaizotakura chiratidzo chako kwese kwaunochisa.
وَاللَيثُ دونَكَ بَأساً عِندَ وَثبَتِهِ
إِذا مَشَيتَ إِلى شاكي السِلاحِ كَميKunyange simba reshumba rinopera pamberi pako ﷺ painosvetuka, kunyanya paunosvika kune murwi akashonga zvizere.
تَهفو إِلَيكَ وَإِن أَدمَيتَ حَبَّتَها
في الحَربِ أَفئِدَةُ الأَبطالِ وَالبُهَمِMwoyo yevatambi nevarwi inokushuvira ﷺ muhondo, kunyange kana wakaita kuti vadikani vavo vabude ropa.
مَحَبَّةُ اللَهِ أَلقاها وَهَيبَتُهُ
عَلى اِبنِ آمِنَةٍ في كُلِّ مُصطَدَمِRudo nekutya kwaAllah zvakaiswa pamwanakomana waAmina ﷺ mukurwisana kwese.
كَأَنَّ وَجهَكَ تَحتَ النَقعِ بَدرُ دُجىً
يُضيءُ مُلتَثِماً أَو غَيرَ مُلتَثِمِChiso chako ﷺ pasi peguruva rehondo chakafanana nemwedzi wakakwana murima, uchipenya chiedza kunyangwe wakafukidzwa kana kusafukidzwa.
بَدرٌ تَطَلَّعَ في بَدرٍ فَغُرَّتُهُ
كَغُرَّةِ النَصرِ تَجلو داجِيَ الظُلَمِMwedzi wakakwana ﷺ wakapenya paBadr, chiso chawo chinopenya chakafanana nekuedza kwehukundi, uchidzinga rima rakadzika.
ذُكِرتَ بِاليُتمِ في القُرآنِ تَكرِمَةً
وَقيمَةُ اللُؤلُؤِ المَكنونِ في اليُتُمِWakadudzwa ﷺ semusharukwa muQur'an serukudzo, nekuti kukosha kweparera rakavanzika kuri mukusika kwaro kwakasarudzika, kwega.
اللَهُ قَسَّمَ بَينَ الناسِ رِزقَهُمُ
وَأَنتَ خُيِّرتَ في الأَرزاقِ وَالقِسَمِNepo Allah akagovera raramo pakati pevanhu vese, iwe ﷺ wakapiwa sarudzo maererano neraramo nezvikamu.
إِن قُلتَ في الأَمرِ لا أَو قُلتَ فيهِ نَعَم
فَخيرَةُ اللَهِ في لا مِنكَ أَو نَعَمِKunyangwe iwe ﷺ ukati "kwete" kana "hongu" pamusoro penyaya, sarudzo yaAllah inowanikwa mukusimbisa kwako kana kuramba.
أَخوكَ عيسى دَعا مَيتاً فَقامَ لَهُ
وَأَنتَ أَحيَيتَ أَجيالاً مِنَ الزِمَمِHama yako Jesu akashevedza munhu akafa, akamuka, asi iwe ﷺ wakamutsa zvizvarwa kubva mukukanganwa kwakadzika.
وَالجَهلُ مَوتٌ فَإِن أوتيتَ مُعجِزَةً
فَاِبعَث مِنَ الجَهلِ أَو فَاِبعَث مِنَ الرَجَمِKusaziva rufu, saka kana iwe ﷺ wakapiwa chishamiso, simudza vanhu kubva mukusaziva kana kubva muguva.
قالوا غَزَوتَ وَرُسلُ اللَهِ ما بُعِثوا
لِقَتلِ نَفسٍ وَلا جاؤوا لِسَفكِ دَمِVakati iwe ﷺ wakarwa hondo, asi vatumwa vaAllah havana kutumwa kuuraya mweya kana kuuya kuzoteura ropa.
جَهلٌ وَتَضليلُ أَحلامٍ وَسَفسَطَةٌ
فَتَحتَ بِالسَيفِ بَعدَ الفَتحِ بِالقَلَمِIkoko kusaziva, manyepo anotsausa, uye unyanzvi hwekutaura, nekuti iwe ﷺ wakakunda nebakatwa chete mushure mekukunda nechinyoreso.
لَمّا أَتى لَكَ عَفواً كُلُّ ذي حَسَبٍ
تَكَفَّلَ السَيفُ بِالجُهّالِ وَالعَمَمِApo munhu wese ane dzinza rakanaka akazvipira kwauri ﷺ, bakatwa rakabva ratora basa revasina ruzivo nevanhuwo zvavo.
وَالشَرُّ إِن تَلقَهُ بِالخَيرِ ضِقتَ بِهِ
ذَرعاً وَإِن تَلقَهُ بِالشَرِّ يَنحَسِمِKana ukatarisana nezvakaipa nerunako, uchazviwana wakaremerwa, asi kana ukasangana nazvo nezvakaipa, zvichagurwa zvachose.
سَلِ المَسيحِيَّةَ الغَرّاءَ كَم شَرِبَت
بِالصابِ مِن شَهَواتِ الظالِمِ الغَلِمِBvunza chiKristu chinokudzwa kuti chakanwa doro rinovava rakawanda sei kubva pakuchiva kwevadzvinyiriri nevasina tsika.
طَريدَةُ الشِركِ يُؤذيها وَيوسِعُها
في كُلِّ حينٍ قِتالاً ساطِعَ الحَدَمِYakanga iri mhuri kubva pakunamata zvidhori, ichikuvadzwa uye ichiiswa muhondo inoramba ichikura, inopfuta pamativi ose.
لَولا حُماةٌ لَها هَبّوا لِنُصرَتِها
بِالسَيفِ ما اِنتَفَعَت بِالرِفقِ وَالرُحَمِKudai kwakanga kusina vadziviriri vakamira kuti vaibatsire nemunondo, yaisazobatsirwa nerunako netsitsi.
لَولا مَكانٌ لِعيسى عِندَ مُرسِلِهِ
وَحُرمَةٌ وَجَبَت لِلروحِ في القِدَمِKudai kwakanga kusina chinzvimbo chepamusoro chaJesu kumutumi wake uye tsvene yekare yaifanira kuMweya.
لَسُمِّرَ البَدَنُ الطُهرُ الشَريفُ عَلى
لَوحَينِ لَم يَخشَ مُؤذيهِ وَلَم يَجِمِMuviri mutsvene, unokudzwa ungadai wakarovererwa pamapuranga maviri, nemutambudzi wake asingatyi chinhu uye asingaratidzi kuzvidemba.
جَلَّ المَسيحُ وَذاقَ الصَلبَ شانِئُهُ
إِنَّ العِقابَ بِقَدرِ الذَنبِ وَالجُرُمِKristu akakudzwa, uye muvengi wake akaravira kurovererwa, nokuti chirango chakaenzana nechivi nemhosva.
أَخو النَبِيِّ وَروحُ اللَهِ في نُزُلٍ
فَوقَ السَماءِ وَدونَ العَرشِ مُحتَرَمِHama yeMuporofita ﷺ neMweya waMwari anokudzwa munzvimbo iri pamusoro pedenga uye pasi peChigaro cheHumambo.
عَلَّمتَهُم كُلَّ شَيءٍ يَجهَلونَ بِهِ
حَتّى القِتالَ وَما فيهِ مِنَ الذِمَمِWakavadzidzisa zvose zvavaisaziva, kunyange hondo nezvibvumirano zvainounza.
دَعَوتَهُم لِجِهادٍ فيهِ سُؤدُدُهُم
وَالحَربُ أُسُّ نِظامِ الكَونِ وَالأُمَمِWakavakoka kuhondo yairatidza kubwinya kwavo, nokuti hondo ndiyo hwaro hwehurongwa hwezvose zvakasikwa nemarudzi.
لَولاهُ لَم نَرَ لِلدَولاتِ في زَمَنٍ
ما طالَ مِن عُمُدٍ أَو قَرَّ مِن دُهُمِKudai kwakanga kusina izvi, taisazomboona marudzi mune chero nguva achiwana mbiru dzisingaperi kana nhare dzakasimba.
تِلكَ الشَواهِدُ تَترى كُلَّ آوِنَةٍ
في الأَعصُرِ الغُرِّ لا في الأَعصُرِ الدُهُمِZvapupu izvi zvinoteverana nguva dzose, zvichionekwa munguva dzakabwinya, kwete munguva dzakasviba.
بِالأَمسِ مالَت عُروشٌ وَاِعتَلَت سُرُرٌ
لَولا القَذائِفُ لَم تَثلَم وَلَم تَصُمِNezuro, zvigaro zvehumambo zvakawira pasi uye zvigaro zvemasimba zvakasimuka; kudai kwakanga kusina zvombo zvinokandwa, zvaizenge zvisina kuparadzwa kana kunyaradzwa.
أَشياعُ عيسى أَعَدّوا كُلَّ قاصِمَةٍ
وَلَم نُعِدُّ سِوى حالاتِ مُنقَصِمِVateveri vaJesu vakagadzirira simba rega rega rinoparadza, asi isu takagadzirira chete mamiriro ekupararira.
مَهما دُعيتَ إِلى الهَيجاءِ قُمتَ لَها
تَرمي بِأُسدٍ وَيَرمي اللَهُ بِالرُجُمِPose pawakadanwa kuhondo, wakamuka, uchikanda shumba apo Mwari aikanda zvombo.
عَلى لِوائِكَ مِنهُم كُلُّ مُنتَقِمٍ
لِلَّهِ مُستَقتِلٍ في اللَهِ مُعتَزِمِPasi pebhanhire rako, pakati pavo, paiva nemutsivi wose waMwari, akatsunga uye achitsvaga rufu muchinangwa Chake.
مُسَبِّحٍ لِلِقاءِ اللَهِ مُضطَرِمٍ
شَوقاً عَلى سابِخٍ كَالبَرقِ مُضطَرِمِAchikudza kusangana naMwari, achipfuta nekushuva, akatasva bhiza rinomhanya, richipfuta semheni.
لَو صادَفَ الدَهرَ يَبغي نَقلَةً فَرَمى
بِعَزمِهِ في رِحالِ الدَهرِ لَم يَرِمِKudai akasangana nenguva ichitsvaga shanduko uye akakanda chisarudzo chake mukati mayo, nguva yaisazofamba.
بيضٌ مَفاليلُ مِن فِعلِ الحُروبِ بِهِم
مِن أَسيُفِ اللَهِ لا الهِندِيَّةُ الخُذُمُVakachena uye vakapera simba kubva kuhondo dzisingaperi, asi ivo pachavo minondo yaMwari, kwete kungova mapanga eIndia akapinza.
كَم في التُرابِ إِذا فَتَّشتَ عَن رَجُلٍ
مَن ماتَ بِالعَهدِ أَو مَن ماتَ بِالقَسَمِVarume vangani vari muvhu, kana ukaongorora, vakafa vachizadzisa chibvumirano chavo kana mhiko yavo.
لَولا مَواهِبُ في بَعضِ الأَنامِ لَما
تَفاوَتَ الناسُ في الأَقدارِ وَالقِيَمِKudai kwakanga kusina zvipo zvakasikwa zvakapihwa vamwe vanhu, vanhu vaisazoratidza misiyano yakadaro muchinzvimbo uye kukosha kwavo.
شَريعَةٌ لَكَ فَجَّرتَ العُقولَ بِها
عَن زاخِرٍ بِصُنوفِ العِلمِ مُلتَطِمِKuburikidza nemutemo wako woutsvene, ﷺ, wakaita kuti pfungwa dzibude segungwa rinopupuma, rizere nemhando dzakasiyana dzezivo.
يَلوحُ حَولَ سَنا التَوحيدِ جَوهَرُها
كَالحَليِ لِلسَيفِ أَو كَالوَشيِ لِلعَلَمِChirevo chayo chinopenya chakakomberedza kupenya kwekutenda muna Mwari mumwe chete, kufanana nezvishongo pamunondo kana marongedzero akaomarara pabhanhire.
غَرّاءُ حامَت عَلَيها أَنفُسٌ وَنُهىً
وَمَن يَجِد سَلسَلاً مِن حِكمَةٍ يَحُمِMutemo uyu unokudzwa, uyo mweya nepfungwa zvakakomberedza, unokwevera vose vanowana tsime rinoyerera rehungwaru kuti vauye kwauri.
نورُ السَبيلِ يُساسُ العالِمونَ بِها
تَكَفَّلَت بِشَبابِ الدَهرِ وَالهَرَمِIcho chiedza chinotungamirira chenzira iyo nyika dzose dzinotongwa nayo, yakatora mutoro wevechidiki nevekare venguva.
يَجري الزَمانُ وَأَحكامُ الزَمانِ عَلى
حُكمٍ لَها نافِذٍ في الخَلقِ مُرتَسِمِNguva nemitemo yayo zvinoyerera zvichienderana nekutonga kwayo kunopararira, kwakanyorwa zvisingadzimiki pazvose zvakasikwa.
لَمّا اِعتَلَت دَولَةُ الإِسلامِ وَاِتَّسَعَت
مَشَت مَمالِكُهُ في نورِها التَمَمِSezvo nyika yechiIslam yakakwira uye yakawedzera, humambo hwayo hwakafambira mberi, hwakanyudzwa muchiedza chayo chakakwana uye chinokomberedza.
وَعَلَّمَت أُمَّةً بِالقَفرِ نازِلَةً
رَعيَ القَياصِرِ بَعدَ الشاءِ وَالنَعَمِYakadzidzisa rudzi, rwakambogara mugwenga, mukufudza madzimambo, basa ravakatora mushure mekufudza makwai nengamera.
كَم شَيَّدَ المُصلِحونَ العامِلونَ بِها
في الشَرقِ وَالغَربِ مُلكاً باذِخَ العِظَمِHumambo hwangani hunoshamisa, hweukuru hukuru, hwakavambwa nevanovandudza, vachishanda pamisimboti yayo, kumabvazuva nekumadokero!
لِلعِلمِ وَالعَدلِ وَالتَمدينِ ما عَزَموا
مِنَ الأُمورِ وَما شَدّوا مِنَ الحُزُمِNekuda kwezivo, kururamisira, uye budiriro, vakatsunga kuita mabasa makuru uye vakasimbisa mabhandi avo nekutsunga kusingazununguki.
سُرعانَ ما فَتَحوا الدُنيا لِمِلَّتِهِم
وَأَنهَلوا الناسَ مِن سَلسالِها الشَبِمِVakakurumidza kuvhura nyika kune kutenda kwavo, uye kubva kutsime rayo rinotonhorera, rinoyerera, vakapedza nyota yevanhu vose.
ساروا عَلَيها هُداةَ الناسِ فَهيَ بِهِم
إِلى الفَلاحِ طَريقٌ واضِحُ العَظَمِVakafamba panzira iyi sevatungamiriri vevanhu, uye kuburikidza nekutungamirira kwavo, yakava nzira yakajeka uye inoshamisa yekuenda kubudiriro nekubudirira.
لا يَهدِمُ الدَهرُ رُكناً شادَ عَدلَهُمُ
وَحائِطُ البَغيِ إِن تَلمَسهُ يَنهَدِمِNguva haigoni kuparadza mbiru yakavakwa nekururamisira kwavo, asi rusvingo rwehudzvinyiriri, kana rwakangobatwa, ruchaparara.
نالوا السَعادَةَ في الدارَينِ وَاِجتَمَعوا
عَلى عَميمٍ مِنَ الرُضوانِ مُقتَسَمِVakawana mufaro munyika ino neyekupedzisira, vachiungana pamwe chete mukugutsikana kwakapararira uye kwakagovaniswa kwedenga.
دَع عَنكَ روما وَآثينا وَما حَوَتا
كُلُّ اليَواقيتِ في بَغدادَ وَالتُوَمِRega Roma neAtene nezvose zvavaive nazvo, nokuti marubhi ose anokosha anowanikwa muBaghdad neTuwam.
وَخَلِّ كِسرى وَإيواناً يَدِلُّ بِهِ
هَوىً عَلى أَثَرِ النيرانِ وَالأَيُمِUye siya Khosrow nehoro yake huru, iyo inongoratidza chido chakapfuura chezvisaririra zvemoto nezvidhori.
وَاِترُك رَعمَسيسَ إِنَّ المُلكَ مَظهَرُهُ
في نَهضَةِ العَدلِ لا في نَهضَةِ الهَرَمِUye siya Ramesses, nokuti kuratidzwa kwechokwadi kwehumambo kuri mukubudirira kwekururamisira, kwete mukuvaka mapiramidhi.
دارُ الشَرائِعِ روما كُلَّما ذُكِرَت
دارُ السَلامِ لَها أَلقَت يَدَ السَلَمِPose panotaurwa nezveRoma, imba inozivikanwa yemitemo, Dar al-Salam (Baghdad) inotambanudza ruoko rwekuisa pasi murunyararo.
ما ضارَعَتها بَياناً عِندَ مُلتَأَمٍ
وَلا حَكَتها قَضاءً عِندَ مُختَصَمِRoma haina kumbokwikwidzana neBaghdad mukutaura kwakanaka panguva yemusangano, kana kutevedzera huchenjeri hwayo hwekutonga panguva yekukakavadzana.
وَلا اِحتَوَت في طِرازٍ مِن قَياصِرِها
عَلى رَشيدٍ وَمَأمونٍ وَمُعتَصِمِUye Roma, pakati pevatongi vayo, haina kumbobvira yava nevanhu vanofananidzwa naRashid, Ma'mun, kana Mu'tasim.
مَنِ الَّذينَ إِذا سارَت كَتائِبُهُم
تَصَرَّفوا بِحُدودِ الأَرضِ وَالتُخَمِNdivanaani avo vane mauto, kana achifamba, anotonga miganhu yenyika nemipendero yayo yose?
وَيَجلِسونَ إِلى عِلمٍ وَمَعرِفَةٍ
فَلا يُدانَونَ في عَقلٍ وَلا فَهَمِUye vanogara neruzivo nehungwaru, zvekuti hapana anogona kuenzana navo pakufunga kana pakunzwisisa.
يُطَأطِئُ العُلَماءُ الهامَ إِن نَبَسوا
مِن هَيبَةِ العِلمِ لا مِن هَيبَةِ الحُكُمِVadzidzi vanokotamisa misoro yavo kana vachitaura, nekuda kwekutyisa kweruzivo rwavo, kwete kwekutyisa kwesimba ravo.
وَيُمطِرونَ فَما بِالأَرضِ مِن مَحَلٍ
وَلا بِمَن باتَ فَوقَ الأَرضِ مِن عُدُمِUye vanonaya maropafadzo, zvekuti hapana nyika isina kubereka, kana urombo pakati pevanogara pairi.
خَلائِفُ اللَهِ جَلّوا عَن مُوازَنَةٍ
فَلا تَقيسَنَّ أَملاكَ الوَرى بِهِمِNdivo Vatsivi vaMwari, vakakwirira zvekuti havagoni kuenzaniswa, saka musaenzanise madzimambo evanhu navo.
مَن في البَرِيَّةِ كَالفاروقِ مَعدَلَةً
وَكَاِبنِ عَبدِ العَزيزِ الخاشِعِ الحَشِمِNdiani pakati pezvisikwa akafanana naAl-Farooq pakururama, uye naIbn Abd al-Aziz, anozvininipisa uye anoremekedzeka?
وَكَالإِمامِ إِذا ما فَضَّ مُزدَحِماً
بِمَدمَعٍ في مَآقي القَومِ مُزدَحِمِUye seImam, kana achiparadza boka revanhu nemisodzi inozara mumaziso avo.
الزاخِرُ العَذبُ في عِلمٍ وَفي أَدَبٍ
وَالناصِرُ النَدبِ في حَربٍ وَفي سَلَمِNdiye akazara uye anotapira muruzivo nemabhuku, uye mubatsiri ane rukudzo muhondo nemurugare.
أَو كَاِبنِ عَفّانَ وَالقُرآنُ في يَدِهِ
يَحنو عَلَيهِ كَما تَحنو عَلى الفُطُمِKana saIbn Affan, aine Quran muruoko rwake, anokotamira pairi semunhu anokotamira vana vachangobva kurumurwa.
وَيَجمَعُ الآيَ تَرتيباً وَيَنظُمُها
عِقداً بِجيدِ اللَيالي غَيرَ مُنفَصِمِUye anounganidza ndima dzacho nemazvo uye anodzirongedza, chishongo pamutsipa wehusiku, chisingamboputsiki.
جُرحانِ في كَبِدِ الإِسلامِ ما اِلتَأَما
جُرحُ الشَهيدِ وَجُرحٌ بِالكِتابِ دَميMaronda maviri mumoyo weIslam haana kupora: ronda remufiri wechitendero neronda rakabudisa ropa muBhuku.
وَما بَلاءُ أَبي بَكرٍ بِمُتَّهَمٍ
بَعدَ الجَلائِلِ في الأَفعالِ وَالخِدَمِUye matambudziko aAbu Bakr haafaniri kupokana, mushure memabasa ake makuru nemasevhisi.
بِالحَزمِ وَالعَزمِ حاطَ الدينَ في مِحَنٍ
أَضَلَّتِ الحُلمَ مِن كَهلٍ وَمُحتَلِمِNekutsunga nekuzvipira, akadzivirira chitendero pakati pematambudziko akavhiringidza huchenjeri hwevakuru nevadiki.
وَحِدنَ بِالراشِدِ الفاروقِ عَن رُشدٍ
في المَوتِ وَهوَ يَقينٌ غَيرُ مُنبَهِمِUye vakatendeutsa Al-Farooq akatungamirirwa kubva pakutungamirirwa kwake pamusoro perufu, urwo chokwadi chisingarambiki.
يُجادِلُ القَومَ مُستَلّاً مُهَنَّدَهُ
في أَعظَمِ الرُسلِ قَدراً كَيفَ لَم يَدُمِAkakakavadzana nevanhu, achiburitsa bakatwa rake reIndia, pamusoro pemutumwa mukuru, achishamisika kuti sei asingagoni kuramba aripo.
لا تَعذُلوهُ إِذا طافَ الذُهولُ بِهِ
ماتَ الحَبيبُ فَضَلَّ الصَبُّ عَن رَغَمِMusamupomera kana kuvhiringidzika kwakamukunda, nekuti mudiwa akafa, uye mudiwa akarasika nzira yake kunyangwe zvake.
يا رَبِّ صَلِّ وَسَلِّم ما أَرَدتَ عَلى
نَزيلِ عَرشِكَ خَيرِ الرُسلِ كُلِّهِمِHaiwa Ishe, ipai maropafadzo enyu nerugare sezvamunoda pamugari weChigaro Chenyu, mutumwa akanakisisa pakati pevatumwa vose ﷺ.
مُحيِ اللَيالي صَلاةً لا يُقَطِّعُها
إِلّا بِدَمعٍ مِنَ الإِشفاقِ مُنسَجِمِAkamutsiridza husiku nemunyengetero, waaisingambopindiri, kunze kwemisodzi inoyerera yerudo.
مُسَبِّحاً لَكَ جُنحَ اللَيلِ مُحتَمِلاً
ضُرّاً مِنَ السُهدِ أَو ضُرّاً مِنَ الوَرَمِAchikurumbidzai pakati pehusiku, achitsungirira kuoma kwekusarara kana kuoma kwekuzvimba.
رَضِيَّةٌ نَفسُهُ لا تَشتَكي سَأَماً
وَما مَعَ الحُبِّ إِن أَخلَصتَ مِن سَأَمِMweya wake waigutsikana, usingambonyunyuti nekuneta, nekuti nerudo rwechokwadi, hapana kuneta.
وَصَلِّ رَبّي عَلى آلٍ لَهُ نُخَبٍ
جَعَلتَ فيهِم لِواءَ البَيتِ وَالحَرَمِUye ropafadzai, Ishe wangu, mhuri yake yakasarudzwa, yamakaisa mureza weImba Tsvene nenzvimbo yayo Tsvene.
بيضُ الوُجوهِ وَوَجهُ الدَهرِ ذو حَلَكٍ
شُمُّ الأُنوفِ وَأَنفُ الحادِثاتِ حَمىZviso zvavo zvakajeka kana chiso chenguva chakasviba, uye vanoremekedzeka uye havagoni kukundwa kana matambudziko achipisa zvakanyanya.
وَأَهدِ خَيرَ صَلاةٍ مِنكَ أَربَعَةً
في الصَحبِ صُحبَتُهُم مَرعِيَّةُ الحُرَمِUye ipai maropafadzo enyu akanakisisa kune vana pakati peVatsigiri, avo hushamwari hwavo hutsvene hunoremekedzwa zvikuru.
الراكِبينَ إِذا نادى النَبِيُّ بِهِم
ما هالَ مِن جَلَلٍ وَاِشتَدَّ مِن عَمَمِVaiva vatasvi vemabhiza vakapindura kudana kweMuporofita ﷺ apo kutyisa kukuru kwakanga kwava pedyo uye njodzi dzakapararira dzakawedzera.
الصابِرينَ وَنَفسُ الأَرضِ واجِفَةٌ
الضاحِكينَ إِلى الأَخطارِ وَالقُحَمِVaiva vanotsungirira, kunyangwe mweya wenyika pachayo waidedera, uye vaiseka pamberi penjodzi nenhamo.
يا رَبِّ هَبَّت شُعوبٌ مِن مَنِيَّتِها
وَاِستَيقَظَت أُمَمٌ مِن رَقدَةِ العَدَمِHaiwa Ishe, vanhu vakasimuka kubva pakuparara kwavo, uye marudzi akamuka kubva pakurara kwekusavapo.
سَعدٌ وَنَحسٌ وَمُلكٌ أَنتَ مالِكُهُ
تُديلُ مِن نِعَمٍ فيهِ وَمِن نِقَمِRombo rakanaka nerakaipa, uye humambo hwaMuri Moga muridzi, umo Munochinjana pakati pemaropafadzo nematambudziko.
رَأى قَضاؤُكَ فينا رَأيَ حِكمَتِهِ
أَكرِم بِوَجهِكَ مِن قاضٍ وَمُنتَقِمِMutongo Wenyu pamusoro pedu unoratidza kutonga kwehuchenjeri Hwenyu; chiso Chenyu chakanaka sei semutongi uye mutsivi!
فَاِلطُف لِأَجلِ رَسولِ العالَمينَ بِنا
وَلا تَزِد قَومَهُ خَسفاً وَلا تُسِمِSaka tinzwirei tsitsi nekuda kweMutumwa Wenyika Dzose ﷺ, uye musawedzere kunyadziswa kwevanhu vake kana kuvanyadzisa.
يا رَبِّ أَحسَنتَ بَدءَ المُسلِمينَ بِهِ
فَتَمِّمِ الفَضلَ وَاِمنَح حُسنَ مُختَتَمِHaiwa Ishe, Makakwanisa kutanga kwevaMuslim kuburikidza naye ﷺ, saka pedzisai nyasha dzenyu muvape magumo akanaka.