Codkiisa ﷺ iyo Luuqaddiisa

Quruxda Codkiisa ﷺ

Codka Rasuulka Ilaahay ﷺ wuxuu ahaa codadka kuwa ugu quruxda badan uguna macaanka badan. Al-Baraa' bin Caazib (Ilaahay raalli ha ka noqdee) wuxuu yiri: «Haddii aad maqashid akhriska Rasuulka Ilaahay ﷺ ee habeenkii; wax kale ma aha ee qalbigaaga ayuu qabanayaa». Abuu Muusa Al-Ashcari (Ilaahay raalli ha ka noqdee) wuxuu yiri: «Haddii aad i arki lahayd anigoo dhegaysanaya akhriskiisii ﷺ habeenkaas, anigoo u dheg raariciyay, waxaad u malayn lahayd in la i siiyay mid ka mid ah durbaanada reer Daawuud» — Waxaa wariyey Bukhaari iyo Muslim.

• Codkiisa marka uu wax akhrinayo ﷺ wuxuu la mid ahaa durbaanada reer Daawuud — Sidaas waxaa yiri Abuu Muusa Al-Ashcari labada Saxiix ku jira.
• Quluubta ayuu qaban jiray marka uu wax akhriyo — Sidaas waxaa yiri Al-Baraa' bin Caazib.
• Wuxuu ahaa cod weyn — wuxuu buuxin jiray hawada marka uu kor u qaado.
• Wuxuu u akhrin jiray si tartiil ah, xaraf walbana si cad ayaa loo maqlayay — Waxaa wariyey Abuu Daa'uud.

Fasaxadiisa iyo Hadal-wanaaggiisa ﷺ

Caa'isha (Ilaahay raalli ha ka noqdee) waxay tiri: «Rasuulka Ilaahay ﷺ hadalka uma taxin jirin sida aad u taxdaan, laakiin wuxuu ku hadli jiray hadal cad oo kala saaran, oo uu xafidayo qofkii la fariista» — Waxaa wariyey Bukhaari iyo Muslim. Anas (Ilaahay raalli ha ka noqdee) wuxuu yiri: «Rasuulka Ilaahay ﷺ kelmadda saddex jeer ayuu ku celin jiray si looga fahmo» — Waxaa wariyey Bukhaari. Wuxuuna yiri ﷺ: «Waxaa la i siiyay Erayo-koob» oo ah hadal yar oo macnayaal badan koobaya — Waa la isku waafaqay.

• Erayo-koob: Hadalkiisa ﷺ erayadiisu way yaraayeen macnihiisuna wuu ballaarnaa — Waa la isku waafaqay.
• Hadalkiisu wuxuu ahaa mid cad oo kala saaran oo qof kasta oo la fariista uu xafidayo — Waa la isku waafaqay oo laga soo wariyey Caa'isha.
• Kelmadda saddex jeer ayuu ku celin jiray si loo fahmo — Waxaa wariyey Bukhaari oo ka soo wariyey Anas.
• Wuxuu ku hadli jiray hadal tartiil ah oo deggan — Waxaa wariyey Abuu Daa'uud.
• Qolo walba wuxuu kula hadli jiray afkooda wuuna fahmi jiray ujeedooyinkooda.

Luuqaddiisa iyo Waxbaristiisa ﷺ

Wuxuu ﷺ ahaa Carabta ka ugu carrab-fasaxsan, wuxuuna yiri: «Anigu waxaan ahay Carabta ka ugu fasaxsan, inkastoo aan ahay nin Qureysh ah oo ku soo koray reer Banii Sacad bin Bakar». Waxaa la baray afafka Carabta iyo Cajamka, wuxuuna la tartami jiray hadal-wanaagga qabiil walba, wuxuuna ku gaaray koritaankiisii reer Banii Sacad hadalka Carabta kan ugu fasaxsan. Dadkana wuxuu ku bari jiray naxariis iyo jileec, mana uusan waligiis canaanan qof wax baraya.

• Carabta ka ugu carrab-fasaxsan — wuxuu ku soo koray Banii Sacad oo ahaa qabiilooyinka kuwa ugu fasaxsan.
• Qureysh ayuu ka dhashay — Qureyshna waa Carabta kuwa ugu fasaxsan.
• Wuxuu bartay afafka Carabta, qolo walbana wuxuu kula hadli jiray waxa ku habboon.
• Wuxuu ku wax bari jiray naxariis iyo fudayd — waligiis qof wax baraya ma canaanan.