قصيدة البُردة
الكواكب الدرية في مدح خير البرية — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)
أشهر قصائد المديح النبوي على الإطلاق، نظمها الإمام البوصيري رحمه الله بعد أن أصابه الفالج، فرأى النبي ﷺ في المنام يمسح على وجهه ويلقي عليه بردته، فقام وقد شُفي. سارت بها الركبان وشُرحت مئات الشروح وتُرجمت إلى لغات العالم.
Qasiidada Burdah — Imaam Sharaf ad-Diin al-Buusiiri
Waa maansada ugu caansan ee lagu ammaano Nebiga ﷺ, waxaana qoray Imaam al-Buusiiri, Alle ha u naxariisto. Waxa uu qoray ka dib markii uu curyaan noqday, isagoo riyo ku arkay Nebiga ﷺ oo wejigiisa salaaxaya oo huwanaya mantalkiisa, markaasuu soo toosay isagoo si buuxda u bogsaday. Maansadan ayaa tan iyo markaas ku faaftay meelo badan, waxaana laga qoray boqollaal sharaxaad ah, waxaana loo turjumay luqado badan oo adduunka ah.
أمِنْ تذَكُّرِ جيرانٍ بذي سلمِ
مزجتَ دمعاً جرى من مقلةٍ بدمِMa xusuusta deriskii Dhi Salam degganaa baa, ood ilmo ka soo qubanaysa indhahaaga dhiig ku darsatay?
أمْ هبَّتِ الريحُ من تلقاءِ كاظمةٍ
وأوْمَضَ البَرْقُ في الظلْماءِ مِنْ إضَمِMise dabayshii baa ka soo dhacday dhinaca Kaadhimah, oo hillaac baa ka iftiimay mugdiga Idham?
فما لعينيكَ إن قلتَ اكففا هَمَتا
ومَا لِقَلْبِك إنْ قُلْتَ اسْتَفِقْ يَهِمِMaxaa indhahaaga helay oo ay u daadanayaan markaad tidhaahdo jooga, maxaase qalbigaaga helay oo uu u hamuun qabaa markaad tidhaahdo soo jeed?
أَيَحْسَبُ الصَّبُّ أنَّ الحُبَّ مُنْكتِمٌ
ما بَيْنَ مُنْسَجِم منهُ ومضطَرِمِMa wuxuu u malaynayaa qofka jeceli in jacaylku qarsoonaan karo, iyadoo ilmo ka qubanayso oo dab gudaha ka shidan yahay?
لولاَ الهَوَى لَمْ تُرِقْ دَمْعاً عَلَى طَلَلٍ
ولا أرقتَ لذكرِ البانِ والعَلمِHaddaan jacayl jiri lahayn, ma aadan ilmo ku daadinteen burburka, mana aadan hurdo la'aan noqonteen xuska geedka Baan ama buurta sare.
فكيفَ تُنْكِرُ حُبَّا بعدَ ما شَهِدَتْ
بهِ عليكَ عدولُ الدَّمْعِ والسَّقَمSidee baad u inkiri kartaa jacayl, iyadoo markhaatiyaasha caddaaladda ah ee ilmadaada iyo jirradaadu ay kuu marag kaceen?
وَأثْبَتَ الوجْدُ خَطَّيْ عَبْرَةٍ وضَنًى
مِثْلَ البَهارِ عَلَى خَدَّيْكَ والعَنَمِHamuunta jacaylku waxay dhabannadaada ku xardhay laba xariiq oo ilmo iyo caato ah, oo u eg ubaxa Bahar ee jaallaha ah iyo midhaha Canam ee cas.
نعمْ سرى طيفُ من أهوى فأرقني
والحُبُّ يَعْتَرِضُ اللَّذاتِ بالأَلَمِHaa, ruuxdii aan jeclaa ayaa habeenkii i soo martay oo hurdo iga diiday, waayo jacaylku mar walba xanuun buu dhex dhigaa raaxada oo dhan.
يا لائِمِي في الهَوَى العُذْرِيِّ مَعْذِرَةً
منِّي إليكَ ولو أنصفتَ لم تلُمِKu dayriye jacaylkayga daahirka ahaw, raalli gelin baan ku siinayaa, in kastoo haddaad caddaalad samayn lahayd, aadan i canaanan lahayn.
عَدَتْكَ حالِيَ لا سِرِّي بمُسْتَتِرٍ
عن الوُشاةِ ولادائي بمنحسمِXaaladdaydu way kuu caddaatay; sirteydu kama qarsoona xanta-wadeyaasha, jirradaydu na ma bogsooto.
مَحَّضَتْنِي النُّصْحَ لكِنْ لَسْتُ أَسْمَعُهُ
إنَّ المُحِبَّ عَن العُذَّالِ في صَمَمِWaad i waanisay si daacad ah, laakiin ma maqlayo, waayo qofka jeceli wuu ka dhego nugul yahay hadalka kuwa canaanta.
إني اتهمتُ نصيحَ الشيبِ في عذلٍ
والشَّيْبُ أَبْعَدُ في نُصْحٍ عَنِ التُّهَمXitaa waan ka shakiyay waanada cirrada markay i canaanatay, hase yeeshee cirradu waa tan ugu fog shaki xagga waanadeeda.
فإنَّ أمَّارَتي بالسوءِ مااتعظتْ
من جهلها بنذيرِ الشيبِ والهرمِNaftayda xumaanta faraysa ma waano qaadan, jaahilnimadeeda digniinta cirrada iyo gabowga awgeed.
ولا أَعَدَّتْ مِنَ الفِعْلِ الجَمِيلِ قِرَى
ضيفٍ المَّ برأسي غير محتشمِMana ay diyaarin wax martiqaad ah oo camal wanaagsan ah martidii cirrada ee madaxayga soo martay iyadoon xishoonayn.
لو كنت أعلم أني ما أوقره
كتمت سرا بدا لي منه بالكتمHaddaan ogaan lahaa inaanan martidan sharafin doonin, waxaan qarin lahaa sirta imaatinkeeda ee ii muuqatay.
من لي بِرَدِّ جماحٍ من غوايتها
كما يُرَدُّ جماحُ الخيلِ باللجمِYaa iga caawin kara inaan xakameeyo madax adaygeeda iyo baadiyadeeda, sida loo xakameeyo madax adayga fardaha xakamaha?
فلا تَرُمْ بالمعاصِي كَسْرَ شَهْوَتِها
إنَّ الطعامَ يُقَوِّي شهوةَ النهمِHaddaba, ha isku dayin inaad damaceeda ku jabiso dembiyo, waayo cuntadu waxay xoojisaa rabitaanka cunto-cunaha.
والنفسُ كالطفلِ إن تهملهُ شَبَّ على
حُبِّ الرَّضاعِ وإنْ تَفْطِمْهُ يَنْفَطِمNaftuna waa sida ilmo oo kale: haddaad dayacdo, waxay ku kori doontaa jacaylka nuugista, laakiin haddaad naas ka goyso, way ka go'i doontaa.
فاصرفْ هواها وحاذرْ أنْ تُوَلِّيَهُ
إنَّ الهوى ما تولَّى يُصمِ أوْ يَصمِHaddaba, ka leexi damaceeda oo ka digtoonow inaad u dhiibto talada, waayo damacu markuu talada qabto, wuxuu noqdaa mid dhego tiraya ama burburiya.
وَراعِها وهيَ في الأعمالِ سائِمةٌ
وإنْ هِيَ اسْتَحْلَتِ المَرْعَى فلا تُسِمOo ilaali inta ay camallada ku daaqayso si xor ah, laakiin hadday daaqa macaan ka hesho, ha u oggolaan inay sii daaqdo.
كَمْ حَسَّنَتْ لَذَّةٍ لِلْمَرءِ قاتِلَةً
من حيثُ لم يدرِ أنَّ السُّمَّ في الدَّسَمِImmisa jeer ayay raaxo dilaa ah isku qurxisay qof, isagoon ogayn in sunta ay ku dhex jirto quruxdeeda.
وَاخْشَ الدَّسائِسَ مِن جُوعٍ وَمِنْ شِبَع
فَرُبَّ مَخْمَصَةٍ شَرٌّ مِنَ التُّخَمِKa digtoonow dabinada qarsoon ee gaajada iyo dherga labadaba, waayo mararka qaarkood khatarta gaajada ayaa ka daran tan dherga xad-dhaafka ah.
واسْتَفْرِغ الدَّمْعَ مِنْ عَيْنٍ قد امْتَلأتْ
مِنَ المَحارِمِ وَالْزَمْ حِمْيَةَ النَّدَمِIlmo ha ka qubato indho ka buuxsamay waxyaabaha xaaraanta ah, oo si adag u ilaali ka fogaanshaha ka dhasha qoomamaynta daacadda ah.
وخالفِ النفسَّ والشيطانَ واعصهما
وإنْ هُما مَحَّضاكَ النُّصحَ فاتهمKa horjeed naftaada iyo Shaydaanka, labadoodaba caasi, oo xitaa hadday ku siiyaan wax u muuqda waano daacad ah, shaki geli.
وَلا تُطِعْ منهما خَصْماً وَلا حَكمَاً
فأنْتَ تَعْرِفُ كيْدَ الخَصْمِ والحَكمِHa u hoggaansamin midkoodna, ha ahaado cadow ama xaakim, waayo waxaad si fiican u ogtahay dhagarta cadowga iyo xaakimka labadaba.
أسْتَغْفِرُ الله مِنْ قَوْلٍ بِلاَ عَمَلٍ
لقد نسبتُ به نسلاً لذي عقمِWaxaan Allah ka baryayaa inuu ii dhaafo hadal aan camal la socon, waayo waxaan ku nisbeeyay farac mid aan dhalmo lahayn.
أمرتكَ الخيرَ لكنْ ماائتمرتُ بهِ
وما استقمتُ فماقولي لك استقمِWaxaan ku faray wanaag, laakiin anigu ma aan raacin waanadayda, mana aan toosnaan, haddaba sidee baan kuugu odhan karaa toosnaaw?
ولا تَزَوَّدْتُ قبلَ المَوْتِ نافِلةً
ولَمْ أُصَلِّ سِوَى فَرْضٍ ولَمْ أَصُمِMa aan urursan wax cibaado sunne ah dhimashada ka hor, mana aan tukan wax salaad ah oo aan ahayn kuwa waajibka ah, mana aan soomin.
ظلمتُ سُنَّةَ منْ أحيا الظلامَ إلى
أنِ اشْتَكَتْ قَدَماهُ الضُّرَّ مِنْ وَرَمWaxaan dulmiyey sunnada kii ﷺ habeenada ku nooleeyey cibaado, ilaa ay lugihiisu ka cabteen xanuun barar ah.
وشدَّ مِنْ سَغَبٍ أحشاءهُ وَطَوَى
تحتَ الحجارةِ كشحاً مترفَ الأدمِOo wuxuu ﷺ caloosha ku adkeeyey gaajo darteed, oo dhagaxyo hoostooda ayuu ﷺ ku xidhay dhinac maqaar jilicsan ah, oo raaxo la qabsaday.
وراودتهُ الجبالُ الُشُّمُّ من ذهبٍ
عن نفسهِ فأراها أيما شممِBuuraha dhaadheer ee dahabka ah ayaa isku dayay inay ﷺ naftiisa ka leexiyaan, laakiin wuxuu ﷺ tusay sharaf iyo quudhsasho buuxda oo xagga adduunyada ah.
وأكَّدَتْ زُهْدَهُ فيها ضرورتهُ
إنَّ الضرورةَ لاتعدو على العصمِBaahidiisa lafteedu waxay xaqiijisay zuhdiga uu ka qabay, waayo baahida dhabta ahi ma ka adkaato kuwa Ilaahay ilaaliyo.
وَكَيفَ تَدْعُو إلَى الدُّنيا ضَرُورَةُ مَنْ
لولاهُ لم تخرجِ الدنيا من العدمِSidee baa baahida kii ﷺ adduunyada ugu jeedin kartaa, isagoon la'aantiis adduunyadu ka soo bixi lahayn waxba-ma-jiraan?
محمدٌ سيدُّ الكونينِ والثَّقَلَيْنِ
والفريقينِ من عُربٍ ومن عجمِMuxammad ﷺ waa sayidka labada adduun, jin iyo insi, iyo labada kooxood, Carab iyo aan-Carab ahayn.
نبينَّا الآمرُ الناهي فلا أحدٌ
أبَرَّ في قَوْلِ «لا» مِنْهُ وَلا «نَعَمِ»Nebigeennu ﷺ waa kan amra oo reeba, mana jiro qof ka run badan isaga ﷺ hadalkiisa "maya" ama "haa".
هُوَ الحَبيبُ الذي تُرْجَى شَفَاعَتُهُ
لِكلِّ هَوْلٍ مِنَ الأهوالِ مُقْتَحَمِIsagu ﷺ waa gacaliyaha loo rajaynayo shafeecadiisa cabsi kasta oo ka mid ah masiibooyinka waaweyn ee la kulmi doono.
دعا إلى اللهِ فالمستمسكونَ بهِ
مستمسكونَ بحبلٍ غيرِ منفصمِWuxuu ﷺ ugu yeedhay Allah, oo kuwa isaga ﷺ ku dhegaa waxay ku dhegeen xadhig aan go'ayn.
فاقَ النبيينَ في خلْقٍ وفي خُلُقٍ
ولمْ يدانوهُ في علمٍ ولا كَرَمِWuxuu ﷺ ka sarreeyey dhammaan anbiyada xagga abuurista jidhka iyo akhlaaqda wanaagsan labadaba, mana jirin cid u dhowaan karta sharaftiisa ﷺ xagga cilmiga ama deeqsinimada.
وكلهمْ من رسول اللهِ ملتمسٌ
غَرْفاً مِنَ البَحْرِ أوْ رَشْفاً مِنَ الدِّيَمِDhammaantoodna, anbiyadu, waxay ka dooneen Rasuulka Allah ﷺ wax yar oo badda ka mid ah ama dhibic ka mid ah roobabkiisa badan.
وواقفونَ لديهِ عندَ حَدِّهمِ
من نقطةِ العلمِ أومنْ شكلةِ الحكمِOo waxay hor taagan yihiin isaga ﷺ xadka loo qabtay, iyagoo ka qaadanaya isaga ﷺ dhibic cilmi ah ama calaamad xikmad ah oo keliya.
فهْوَ الذي تَمَّ معناهُ وصُورَتُه
ثمَّ اصطفاهُ حبيباً بارىءُ النَّسمِIsaga ﷺ waa kii macnihiisa iyo muuqaalkiisuba dhammaystirmeen, ka dibna Abuuraha nafuhu uu doortay inuu noqdo gacaliyahiisa.
مُنَّزَّهٌ عن شريكٍ في محاسنهِ
فَجَوْهَرُ الحُسْنِ فيهِ غيرُ مُنْقَسِمَIsaga ﷺ wuxuu ka nasahan yahay in cid la wadaagto wanaaggiisa, waayo jawharadda quruxda ee ku jirta isaga ma kala qaybsana.
دَعْ ما ادَّعَتْهُ النَّصارَى في نَبيِّهِمِ
وَاحكُمْ بما شِئْتَ مَدْحاً فيهِ واحْتَكِمِIska daa wixii ay Nasaaradu ka sheegteen Nebigooda, ka dibna ku xukum wixii aad doonto oo ammaan ah isaga ﷺ, oo go'aankaaga adkee.
وانْسُبْ إلى ذاتِهِ ما شِئْتَ مِنْ شَرَفٍ
وَانْسُبْ إلى قَدْرِهِ ما شِئْتَ منْ عِظَمِKu xidh naftiisa ﷺ sharaf kasta oo aad doonto, kuna xidh darajadiisa weynaan kasta oo aad rabto.
فإن فضلَ رسولِ اللهِ ليسَ لهُ
حَدٌّ فيُعْرِبَ عنه ناطِقٌ بفَمِWaayo, fadliga Rasuulka Alle ﷺ ma laha xad uu afkiisa ku cabbiri karo qof hadlaya.
لو ناسبتْ قدرهُ آياتهُ عظماً
أحيا اسمهُ حينَ يُدعى دارسَ الرِّممِHaddii mucjisooyinkiisu ay la mid noqon lahaayeen darajadiisa weynaan ahaan, magaciisa oo la xuso wuxuu soo noolayn lahaa lafaha qudhmuun.
لَمْ يَمْتَحِنَّا بما تعْمل العُقولُ بِهِ
حِرْصاً علينا فلمْ ولَمْ نَهَمِIsaga ﷺ wuxuu naga ilaaliyay inuu nagu imtixaano waxyaabo ay caqligu ku adkaato inay fahmaan, isagoo naga taxadaraya, sidaas darteed ma aynaan wareerin mana aynaan jahawareerin.
أعيا الورى فهمُ معانهُ فليس يُرى
في القُرْبِ والبعدِ فيهِ غير منفحِمِFahamka macnihiisu wuxuu daaliyay dhammaan abuurta, sidaa darteed lama arko qof u dhow ama u fog oo aan ku dhex milmin joogitaankiisa.
كالشمسِ تظهرُ للعينينِ من بُعُدٍ
صَغِيرَةٍ وَتُكِلُّ الطَّرْفَ مِنْ أممٍIsaga ﷺ wuxuu la mid yahay qorraxda oo indhaha uga muuqata mid yar marka laga eego meel fog, laakiin indhaha daalisa marka si dhow loo eego.
وكيفَ يُدْرِكُ في الدُّنْيَا حَقِيقَتَهُ
قومٌ نيامٌ تسلَّوا عنهُ بالحُلُمِSidee bay dad hurda oo riyooyin ku mashquulay ay u fahmi karaan xaqiiqadiisa dhabta ah ee adduunkan?
فمبلغُ العلمِ فيهِ أنهُ بشرٌ
وأنهُ خيرُ خلقِ اللهِ كلهمِHeerka ugu sarreeya ee aqoonta isaga ﷺ ku saabsan waa inuu yahay bini'aadam, iyo inuu yahay kan ugu wanaagsan dhammaan abuurta Alle.
وَكلُّ آيِ أَتَى الرُّسْلُ الكِرامُ بها
فإنما اتَّصلتْ من نورهِ بهمِCalaamad kasta oo ay Rasuulladii sharafta lahaa keeneen, waxay xidhiidh la lahayd iyaga iftiinkiisa ﷺ.
فإنهُ شمسٌ فضلٍ همْ كواكبها
يُظْهِرْنَ أَنْوارَها للناسِ في الظُلَمWaayo, isaga ﷺ waa qorraxda fadliga, iyaguna waa xiddigihii, kuwaas oo iftiinkooda u muujiya dadka gudcurka dhexdiisa.
أكرمْ بخلقِ نبيٍّ زانهُ خُلُقٌ
بالحُسْنِ مُشْتَمِلٍ بالبِشْرِ مُتَّسِمِSidee buu u sharaf badan yahay abuurka Nebi ﷺ oo lagu qurxiyay dabeecad noocaas ah, oo isku daray dhammaan quruxda iyo farxadda!
كالزَّهرِ في تَرَفٍ والبَدْرِ في شَرَفٍ
والبَحْر في كَرَمٍ والدهْرِ في هِمَمِIsaga ﷺ wuxuu la mid yahay ubaxa jilicsanaanta, dayaxa buuxa sharafta, badda deeqsinimada, iyo wakhtiga laftiisa go'aanka adag.
كأنهُ وهو فردٌ من جلالتهِ
في عَسْكَرٍ حينَ تَلْقاهُ وفي حَشَمِWaxaad mooddaa inuu ﷺ, inkasta oo uu keligiis yahay, sharaftiisa awgeed, uu dhex joogo ciidan iyo weheliye marka la kulmo.
كَأَنَّما اللُّؤْلُؤُ المَكْنونُ في صَدَفِ
من معدني منطقٍ منهُ ومبتسمِWaxaad mooddaa in luulka qarsoon ee qolofteeda ku jira uu ka soo burqanayo labada macdan ee hadalkiisa ﷺ iyo dhoollacadayntiisa.
لا طِيبَ يَعْدِلُ تُرْباً ضَمَّ أَعْظُمَهُ
طُوبَى لِمُنْتَشِقٍ منهُ ومُلْتَئِمMa jiro udgoon la mid ah ciidda lafahiisa ﷺ qaadday; waxaa barakaysan qofkii ka neefsada oo ku dhega.
أبان مولدهُ عن طيبِ عُنصرهِ
يا طِيبَ مُبْتَدَإٍ منه ومُخْتَتَمِDhalashadiisu ﷺ waxay muujisay daahirsanaanta asalkiisa; Alla maxay u daahir yihiin bilowgiisa iyo dhammaadkiisuba!
يومٌ تفرَّسَ فيهِ الفرسُ أنهمُ
قد أنذروا بحلولِ البؤسِ والنقمِWaxay ahayd maalin ay Faarisiyiintu ku arkeen inay digniin ka heleen imaatinka dhibaatada iyo aargudashada.
وباتَ إيوانُ كسرى وهو منصدعٌ
كشملِ أصحابِ كسرى غيرَ ملتئمِIwaan Kisaara wuxuu habeenkaas ku hoyday isagoo dillaacsan oo burbursan, sida shirarkii asxaabtii Kisaara oo kala firdhaday oo aan dib isugu soo laaban.
والنَّارُ خامِدَةُ الأنفاس مِنْ أَسَفٍ
عليه والنَّهرُ ساهي العين من سدمِDabkii quduuska ahaa, sidii isagoo murugo la taahaya, wuxuu u bakhtiyay isaga ﷺ dartiis, halka webiguna, isagoo indho-beelay murugo darteed, uu u muuqday inuu qallalay.
وساء ساوة أن غاضتْ بحيرتها
ورُدَّ واردها بالغيظِ حين ظمىَSaawa way murugootay markii haradeedii qallashay, kuwa u yimid inay cabbaanana dib ayaa loogu celiyay iyagoo cadhaysan, oonkooguna ma baa'in.
كأنَّ بالنارِ مابالماء من بللٍ
حُزْناً وبالماءِ ما بالنَّارِ من ضرمِWaxaad mooddaa in dabku, murugadiisa awgeed, uu lahaa qoyaan biyo ah, biyuhuna, murugadooda awgeed, ay lahaayeen olol dab ah oo wax gubaya.
والجنُّ تهتفُ والأنوار ساطعةٌ
والحَقُّ يَظْهَرُ مِنْ مَعْنىً ومِنْ كَلِمJinniyadu way qaylinayeen, iftiimona way dhalaalayeen, xaqiiqaduna waxay bilaawday inay ka muuqato macne qoto dheer iyo hadal labadaba.
عَموُا وصمُّوا فإعلانُ البشائرِ لمْ
تُسْمَعْ وَبارِقَةُ الإِنْذارِ لَمْ تُشَمWaxay ahaayeen kuwo indho la' oo dhego la', sidaa darteed warka bishaarada lama maqal, digniintii ifaysaana lama dareemin.
مِنْ بَعْدِ ما أَخْبَرَ الأقْوامَ كاهِنُهُمْ
بأَنَّ دينَهُمُ المُعْوَجَّ لَمْ يَقُمِTani waxay ahayd ka dib markii wadaaddadoodii ay u sheegeen dadka in diintooda qalloocan aysan sii jiri doonin.
وبعدَ ما عاينوا في الأفقِ من شُهُبٍ
منقضةٍ وفقَ مافي الأرضِ من صنمِKa dib markii ay cirifka ka arkeen xiddigo soo dhacaya, oo la mid ah sanamyadii dhulka lagu tuurayay.
حتى غدا عن طريقِ الوحيِ مُنهزمٌ
من الشياطينِ يقفو إثرَ منهزمِIlaa ay jinnigii ka carareen waddadii waxyiga, midba midka kale daba ordayo.
كأَنُهُمْ هَرَباً أبطالُ أَبْرَهَةٍ
أوْ عَسْكَرٌ بالحَصَى مِنْ رَاحَتَيْهِ رُمِيCararkooda waxay la mid ahaayeen geesiyaashii Abrahah, ama ciidan dhagaxaan lagaga tuuray calaacalihiisa ﷺ.
نَبْذاً بهِ بَعْدَ تَسْبِيحِ بِبَطْنِهما
نَبْذَ المُسَبِّحِ مِنْ أحشاءِ مُلْتَقِمِWaa la tuuray, ka dib markii ay Alle ku tasbiixsadeen calaacalihiisa ﷺ, sida qofkii tasbiixsanayay looga tuuray caloosha wax liqay.
جاءتْ لدَعْوَتِهِ الأشجارُ ساجِدَةً
تَمْشِي إليهِ عَلَى ساقٍ بِلا قَدَمِGeeduhu waxay u yimaadeen baaqiisa ﷺ iyagoo sujuudsan, oo u socda xaggiisa iyagoo ku socda jiridooda lugo la'aan.
كأنَّما سَطَرَتْ سَطْراً لِمَا كَتَبَتْ
فروعها من بديعِ الخطِّ في اللقمِWaxaad mooddaa in laamihiisu ay ku qoreen xariiq farshaxan ah dhulka, iyagoo calaamadinaya jidkooda.
مثلَ الغمامةِ أنىَسارَ سائرةٌ
تقيهِ حرَّ وطيسٍ للهجيرِ حميSida daruur oo kale, waxay u socotay meel kasta oo uu ﷺ maro, iyadoo ka ilaalinaysa kulaylka daran ee qorraxda duhurka.
أقسمتُ بالقمرِ المنشقِّ إنَّ لهُ
مِنْ قَلْبِهِ نِسْبَةً مَبْرُورَةَ القَسَمِWaxaan ku dhaartay dayaxa kala jabay, waayo wuxuu xidhiidh la leeyahay qalbigiisa ﷺ, dhaar run ah oo la oofiyay.
ومَا حَوَى الغارُ مِنْ خَيْرٍ ومَنْ كَرَم
وكلُّ طرفٍ من الكفارِ عنه عميIyo wanaagga iyo deeqsinimada godku lahaa, haddana indho kasta oo gaalada ka mid ah way ka indho beeleen.
فالصدقُ في الغارِ والصديقُ لم يرِما
وَهُمْ يقولونَ ما بالغارِ مِنْ أَرمِRunta ﷺ iyo Runlowgii (Abuu Bakar) waxay ku sugnaayeen godka, halka gaaladuna ay lahaayeen ma jiro qof godka ku jira.
ظَنُّوا الحَمامَ وظَنُّو العَنْكَبُوتَ على
خيْرِ البَرِيَّةِ لَمْ تَنْسُجْ ولمْ تَحُمWaxay moodayeen in qoolleyda iyo caarada, oo dul saaran abuurta ugu wanaagsan, aysan waxba dhisin ama ilaalin.
وقايةُ اللهِ أغنتْ عن مضاعفةٍ
من الدروعِ وعن عالٍ من الأطمِIlaalinta Alle ayaa ku filnaatay, taasoo ka dhigtay mid aan loo baahnayn gaashaan labanlaaban ama qalcado dhaadheer.
ما سامني الدهرُ ضيماً واستجرتُ بهِ
إلاَّ استلمتُ الندى من خيرِ مُستلمِWeligay ma igu dhicin dhibaato oo aanan isaga ﷺ magan gelin, oo aanan ka helin deeqsinimo ka yimid kan ugu wanaagsan ee la magan galo.
لاتنكرُ الوحيَ من رؤياهُ إنَّ لهُ
قَلْباً إذا نامَتِ العَيْنانِ لَمْ يَنمِHa inkirin waxyiga uga yimid riyooyinkiisa, waayo wuxuu lahaa qalbi aan hurdin xitaa markii indhihiisu ay hurdeen.
وذاكَ حينَ بُلوغٍ مِنْ نُبُوَّتِهِ
فليسَ يُنْكَرُ فيهِ حالُ مُحْتَلِمِTaasi waxay dhacday bilowgii nabinimadiisa ﷺ, sidaa darteed xaaladda qof riyoonaya (macne adduunyo) looma nisbayn karo riyooyinkiisa.
تَبَارَكَ الله ما وحْيٌ بمُكْتَسَبٍ
وَلا نَبِيٌّ عَلَى غَيْبٍ بِمُتَّهَمِBarakeysanow Allaah, waayo waxyigu ma aha wax dadaal lagu helo, mana aha in Nabi ﷺ lagu tuhmo been ku saabsan waxa qarsoon.
كَمْ أبْرَأَتْ وَصِبا باللَّمْسِ راحَتهُ
وأَطْلَقَتْ أرِباً مِنْ رِبْقَةِ اللَّمَمِImmisa qof oo xanuunsan ayuu calaacashiisa barakeysan ku bogsiiyay taabasho keliya, immisana waalli ku dhacay ayuu ka xoreeyay silsiladihii xidhnaa.
وأحْيَتِ السنَةَ الشَّهْبَاءَ دَعْوَتُهُ
حتى حَكَتْ غُرَّةً في الأَعْصُرِ الدُّهُمِDucadiisu ﷺ waxay soo noolaysay sannadkii abaaraysnaa ee engeganaa, ilaa ay u iftiintay sidii iftiin cad oo dhalaalaya oo ku dhex jira qarniyadii ugu mugdiga badnaa.
بعارضٍ جادَ أو خلتَ البطاحَ بها
سيبٌ من اليَمِّ أو سيلٌ من العرمِDaruur deeqsi ah awgeed, dooxooyinku waxay noqdeen kuwo biyo badan oo qofku moodi karo inay ka buuxsameen hirar badda ka yimid ama daad ka yimid biyo-xidheenka Al-Arem.
دعني ووصفي آياتٍ له ظهرتْ
ظهورَ نارِ القرى ليلاً على علمِIga daa inaan sharaxo calaamadihii muuqday ee isaga ﷺ u soo baxay, kuwaas oo u iftiimay sidii dabka tuulooyinka ee habeenkii laga arko buur dushooda.
فالدرُّ يزدادُ حُسناً وهو منتظمٌ
وليسَ ينقصُ قدراً غير منتظمِLuulka quruxdiisu way sii kordhaa marka la isku xidho, laakiin qiimihiisa dabiiciga ah ma yaraado marka aan la isku xidhin.
فما تَطاوَلُ آمالُ المَدِيحِ إلى
ما فيهِ مِنْ كَرَمِ الأَخْلاَقِ والشِّيَمِSidaa darteed, rajada ammaanidu ma gaadho heer ay ku koobto dhammaan akhlaaqdiisa sharafta leh iyo dabeecadihiisa sareeya.
آياتُ حقٍّ من الرحمنِ محدثةٌ
قَدِيمَةٌ صِفَةُ المَوْصوفِ بالقِدَمKuwani waa calaamado xaq ah oo ka yimid Ar-Raxmaan, oo cusub, laakiin waxay xambaarsan yihiin sifada qadiimiga ah ee Kan lagu tilmaamay inuu yahay weligiis.
لم تقترنْ بزمانٍ وهي تخبرنا
عَن المعادِ وعَنْ عادٍ وعَنْ إرَمِKuma xidhna waqti gaar ah, haddana waxay noo sheegaan Aakhiro, iyo dadkii hore ee Caad iyo Iram.
دامَتْ لَدَيْنا فَفاقَتْ كلَّ مُعْجِزَةٍ
مِنَ النَّبِيِّينَ إذْ جاءتْ ولَمْ تَدُمِWay nala joogeen, sidaas darteed waxay ka sarreeyeen mucjiso kasta oo Nabiyadii hore, kuwaas oo soo muuqday laakiin aan sii jirin.
مُحَكَّماتٌ فما تبقينَ من شبهٍ
لذي شقاقٍ وما تبغينَ من حكمِWaa kuwo go'aan ah oo cad, oo aan shaki u reebin qof kasta oo muransan, mana doonayaan xukun kale.
ما حُورِبَتْ قَطُّ إلاَّ عادَ مِنْ حَرَبٍ
أَعْدَى الأعادي إليها مُلقِيَ السَّلَمِWeligood laguma dagaalamin ﷺ (ama fariintiisa/Quraankiisa), laakiin cadowgii ugu xumaa ayaa dagaalka ka soo laabtay, iyagoo nabad ku soo dhiibay.
رَدَّتْ بلاغَتُها دَعْوى مُعارِضِها
ردَّ الغيور يدَ الجاني عن الحُرمِHadal-sanaanteedu ﷺ waxay dib u celisay sheegashooyinkii kuwa ka soo horjeeday, sidii ilaaliye xamaasad leh oo ka celinaya gacanta gardarada meelaha quduuska ah.
لها مَعانٍ كَمَوْجِ البَحْر في مَدَدٍ
وفَوْقَ جَوْهَرِهِ فِي الحُسْنِ والقِيَمِMacnayaasheedu ﷺ waxay u ballaadhan yihiin sidii hirarka badda, haddana waxay ka sarreeyaan quruxda iyo qiimaha nuxurkeeda.
فما تُعَدُّ وَلا تُحْصَى عَجَائبُها
ولا تُسامُ عَلَى الإكثارِ بالسَّأَمِYaabkeeda ﷺ lama tirin karo, mana daalo xitaa marka si joogto ah loo akhriyo.
قرَّتْ بها عينُ قاريها فقلت له
لقد ظفِرتَ بِحَبْلِ الله فاعْتَصِمِIndhaha akhristeheedu waxay ku helaan raaxo, markaasaan ku idhi: "Waxaad hubaal qabsatay xadhiga Alle, ee si adag u qabso."
إنْ تَتْلُها خِيفَةً مِنْ حَرِّ نارِ لَظَى
أطْفَأْتَ نارَ لَظَى مِنْ وِرْدِها الشَّبمِHaddii aad u akhrido cabsi aad ka qabto kulaylka Naarta Jahannama, waxaad ku damin doontaa ololka Naarta akhriskeeda qaboojinaya.
كأنها الحوضُ تبيضُّ الوجوه به
مِنَ العُصاةِ وقد جاءُوهُ كَالحُمَمِWaxay la mid tahay Xawdka (Nabi ﷺ), kaas oo wajiyada dembiilayaasha, oo u yimid sidii dhuxul madow, lagu caddeeyo.
وَكالصِّراطِ وكالمِيزانِ مَعدِلَةً
فالقِسْطُ مِنْ غَيرها في الناس لَمْ يَقُمِCadaaladdiisu waxay la mid tahay Jidka Toosan iyo Miisaanka xaqnimadiisa, waayo la'aanteed, caddaaladdu dadka dhexdooda ma taagnaan lahayn.
لا تعْجَبَنْ لِحَسُودٍ راحَ يُنكِرُها
تَجاهُلاً وهْوَ عَينُ الحاذِقِ الفَهِمِHa la yaabin qof xaasid ah oo diidaya fadligaas isagoo iska dhigaya jaahilnimo, in kasta oo uu yahay midka ugu caqliga badan uguna garashada badan.
قد تنكرُ العينُ ضوء الشمسِ من رمدٍ
ويُنْكِرُ الفَمُّ طَعْمَ الماء منْ سَقَمHubaal, ishu way diidi kartaa iftiinka qorraxda cudur awgii, afkuna wuxuu diidi karaa dhadhanka biyaha xanuun awgii.
ياخيرَ من يَمَّمَ لعافونَ ساحتَهُ
سَعْياً وفَوْقَ مُتُونِ الأَيْنُقِ الرُّسُمِWaxaad tahay kan ugu wanaagsan ee ay dadka deeqda doonaya u safreen dhankiisa quduuska ah, ha ahaato lug ama dusha sare ee geel degdeg ah oo calaamadaysan.
وَمَنْ هُو الآيَةُ الكُبْرَى لِمُعْتَبِرٍ
وَمَنْ هُوَ النِّعْمَةُ العُظْمَى لِمُغْتَنِمِWaa kan calaamada ugu weyn ee qofka fikiraya, waana kan nimcada ugu weyn ee qofka doonaya inuu faa'iidaysto.
سريتَ من حرمٍ ليلاً إلى حرمِ
كما سرى البدرُ في داجٍ من الظلمِWaxaad habeenkii ka safray meel quduus ah una gudubtay meel kale oo quduus ah, sidii dayaxa oo kale oo dhex maraya mugdiga ugu daran.
وَبِتَّ تَرْقَى إلَى أنْ نِلْتَ مَنْزِلَةً
من قابِ قوسينِ لم تدركْ ولم ترمِWaxaadna sii kordhaysay habeenkii ilaa aad ka gaadhay darajo "labo qaanso" ama ka sii dhow, darajo aan cid kale gaadhin ama xitaa aan u hammin.
وقدَّمتكَ جميعُ الأنبياءِ بها
والرُّسْلِ تَقْدِيمَ مَخْدُومٍ عَلَى خَدَمDhammaan Nabiyadii iyo Rasuulladii waxay kugu hor mariyeen koritaankaas, horumarinta sayidka oo loo siiyo addoomadiisa.
وأنتَ تخترق السبعَ الطِّباقَ بهمْ
في مَوْكِبٍ كنْتَ فيهِ صاحِبَ العَلَمِWaxaadna dhex martay toddobada samo ee lakabyada ah iyaga, gudaha socod sharaf leh oo aad adigu ahayd sidaha calanka.
حتى إذا لَمْ تَدَعْ شَأْواً لمُسْتَبِقٍ
من الدنوِّ ولا مرقيً لمستنمِIlaa aadan u reebin hammi qofna oo ku tartamaya dhowaanshaha, mana jirin meel sare oo uu qof kale ku koro.
خفضتَ كلَّ مقامٍ بالإضافة إذ
نُودِيتَ بالرَّفْعِ مِثْلَ المُفْرَدِ العَلَمWaxaad hoos u dhigtay darajo kasta oo kale marka la barbar dhigo markii lagugu yeedhay darajadaas sare, sidii calan gaar ah oo la kala soocay.
كيما تفوزَ بوصلٍ أيِّ مستترٍ
عن العيونِ وسرٍّ أيِ مُكتتمِSi aad u gaadho midow, si kasta oo ay indhaha uga qarsoon tahay, iyo sir, si kasta oo ay u qoto dheer tahay.
فَحُزْتَ كلَّ فَخَارٍ غيرَ مُشْتَرَكٍ
وجُزْتَ كلَّ مَقامٍ غيرَ مُزْدَحَمِSidaas darteed, waxaad heshay sharaf kasta oo adiga kuu gaar ahayd, waxaadna ka gudubtay darajo kasta oo aan dadku ku badnayn.
وَجَلَّ مِقْدارُ ما وُلِّيتَ مِنْ رُتَبٍ
وعزَّ إدْراكُ ما أُولِيتَ مِنْ نِعَمِWaxaa weynaa qiyaasta darajooyinka laguu dhiibay, waxaana adkayd in la fahmo nimcooyinka lagugu galladay.
بُشْرَى لَنا مَعْشَرَ الإسلامِ إنَّ لنا
من العنايةِ رُكناً غيرَمنهدمِBishaaro ha noo ahaato annaga, ummadda Islaamka, waayo waxaan leenahay, daryeelka Ilaahay awgii, tiir aan burburin karin.
لمَّا دعا الله داعينا لطاعتهِ
بأكرمِ الرُّسلِ كنَّا أكرمَ الأممِMarkii Alle u yeedhay yeedhaheena (Nabi ﷺ) inuu adeeco, isagoo adeegsanaya Rasuullada ugu sharafta badan, waxaan noqonay ummadaha ugu sharafta badan.
راعتْ قلوبَ العدا أنباءُ بعثتهِ
كَنَبْأَةٍ أَجْفَلَتْ غَفْلاً مِنَ الغَنَمِWarka risaaladiisa ﷺ wuxuu argagax geliyay qalbiyada cadaawayaasha, sidii qaylo degdeg ah oo argagaxisay ido aan feejignayn.
ما زالَ يلقاهمُ في كلِّ معتركٍ
حتى حَكَوْا بالقَنا لَحْماً على وضَمWuxuu ﷺ sii waday inuu kula kulmo goob kasta oo dagaal, ilaa ay u ekaadeen, warmaha awgood, hilib saaran miiska hiliblaha.
ودوا الفرار فكادوا يغبطونَ بهِ
أشلاءَ شالتْ مع العقبانِ والرَّخمِWaxay jeclaayeen inay baxsadaan, waxayna ku dhowaadeen inay ka masayraan haraagii kala firdhisan ee gorgorrada iyo baqalyada ay kor u qaadeen.
تمضي الليالي ولا يدرونَ عدتها
ما لَمْ تَكُنْ مِنْ ليالِي الأَشْهُرِ الحُرُمِHabeennadii way socdeen, mana ay garanayn tiradooda, ilaa ay ka mid ahaayeen habeenada bilaha xurmada leh.
كأنَّما الدِّينُ ضَيْفٌ حَلَّ سَاحَتَهُمْ
بِكلِّ قَرْمٍ إلَى لحْمِ العِدا قَرِمWaxay ahayd sidii diinta lafteedu marti ahaan ugu degtay dhexdooda, iyadoo ay la socdaan geesiyaal kasta oo xoog badan, oo si daran u doonaya hilibka cadaawayaashooda.
يَجُرُّ بَحْرَ خَمِيسٍ فوقَ سابِحَةٍ
يرمي بموجٍ من الأبطالِ ملتطمِIsaga ﷺ wuxuu hoggaamiyaa ciidan badweyn oo kale ah, oo fuushan fardo dheereeya, isagoo soo tuuraya mowjado geesiyaal isku dhacaya.
من كلِّ منتدبٍ لله محتسبٍ
يَسْطو بِمُسْتَأْصِلٍ لِلْكُفْرِ مُصطَلِمMid kastaa waa geesi Ilaahay u huray naftiisa, oo raadinaya abaalmarintiisa, kaasoo ku dhufanaya hub burburiya oo si buuxda u baabi'iya gaalnimada.
حتَّى غَدَتْ مِلَّةُ الإسلام وهْيَ بِهِمْ
مِنْ بَعْدِ غُرْبَتِها مَوْصُولَةَ الرَّحِمIlaa ay diinta Islaamku, dadaalkooda awgiis, ka dib markii ay ahayd mid shisheeye ah, ay noqotay mid si adag u deggan oo xiriir qaraabo ah leh.
مكفولةً أبداً منهم بخيرٍ أبٍ
وخير بعلٍ فلم تيتم ولم تئمِWeligeed ayay iyagu ilaalinayeen, sidii aabbe wanaagsan iyo nin wanaagsan oo kale, mana noqon mid agoonta ah ama ilaaliye la'aan ah.
هُم الجِبالُ فَسَلْ عنهمْ مُصادِمَهُمْ
ماذا رأى مِنْهُمُ في كلِّ مُصطَدَمWaxay la mid yihiin buuro, ee weydii cadaawayaashooda waxa ay kala kulmeen dagaal kasta oo dhacay.
وسل حُنيناً وسل بدراً وسلْ أُحُداً
فُصُولَ حَتْفٍ لهُمْ أدْهَى مِنَ الوَخَمWeydii Xunaynin, weydii Badar, weydii Uhud, waxay marag ka yihiin cutubyo halaag ah oo ku dhacay cadaawayaashooda, kuwaas oo ka cabsi badan cudur kasta.
المصدري البيضَ حُمراً بعدَ ما وردت
من العدا كلَّ مُسْوَّدٍ من اللممِIyagu waa kuwa seeftooda cad ka dhigay casaan, ka dib markii ay la kulmeen cadow kasta oo timo madow ah.
وَالكاتِبِينَ بِسُمْرِ الخَطِّ مَا تَرَكَتْ
أقلامهمْ حرفَ جسمٍ غبرَ منعجمِWaxayna yihiin qorayaasha, oo warmahooda bunniga ah ku qoray qoraal aanay qalinadoodu ka tagin qayb jidh ah oo aan la mudin.
شاكي السِّلاحِ لهم سيمى تميزهمْ
والوردُ يمتازُ بالسيمى عن السلمِHub culus ayay wataan, waxayna leeyihiin calaamad gaar ah oo lagu garto, sida ubaxa loo kala saaro geedka qudhaca astaamihiisa gaarka ah.
تُهدى إليكَ رياحُ النصرِ نشرهمُ
فتحسبُ الزَّهرَ في الأكمامِ كلَّ كميDabaysha guushu waxay kuu siddaa udgoonkooda, taasoo kaa dhigaysa inaad geesi kasta u aragto ubax ka dhex baxay qolofkiisa.
كأنهمْ في ظهورِ الخيلِ نبتُ رُباً
مِنْ شِدَّةِ الحَزْمِ لاَ مِنْ شِدَّةِ الحُزُمDhabarka fardahooda korkooda, waxay u muuqdaan sidii dhir buuraha ku xididaysan, go'aankooda adag awgiis, ee ma aha xoogga kooraha fardahooda oo keliya.
طارت قلوبُ العدا من بأسهمِ فرقاً
فما تُفَرِّقُ بين البهم والبُهمِQuluubta cadaawayaashoodu waxay ka carareen cabsi xooggooda awgeed, waxayna noqdeen kuwo aad u wareersan oo aan kala garan karin daciifka iyo xoogga.
ومن تكنْ برسول الله نصرتُه
إن تلقهُ الأُسدُ في آجامها تجمِQofkii uu Rasuulka Ilaahay ﷺ guul siiyo, haddii libaaxyadu ay kula kulmaan godadkooda, waxay aamusi lahaayeen cabsi darteed.
ولن ترى من وليٍّ غير منتصرِ
بهِ ولا مِنْ عَدُوّ غَيْرَ مُنْقصمِWeligaa ma arki doontid saaxiibkiisa ﷺ oo aan isaga guul ku gaarin, ama cadow aan si buuxda loo jabin.
أحلَّ أمَّتَهُ في حرزِ ملَّتهِ
كاللَّيْثِ حَلَّ مَعَ الأشبال في أجَمIsaga ﷺ wuxuu ummaddiisa dejiyay si ammaan ah gudaha diintiisa, sidii libaax oo kale oo ku dega carruurtiisa kayn cufan.
كمْ جدَّلَتْ كلماتُ اللهِ من جدلٍ
فيهِ وكم خَصَمَ البُرْهانُ مِنْ خَصِمِImmisa muran ayaa lagu xalliyay ereyada Ilaahay ee isaga ﷺ ku saabsan, iyo immisa cadow ayaa lagu jabiyay caddayn cad!
كفاكَ بالعِلْمِ في الأُمِيِّ مُعْجِزَةً
في الجاهليةِ والتأديبِ في اليتمِWaxaa kugu filan mucjiso ahaan aqoonta laga helay Nebiga ﷺ ee aan waxna qorin waxna akhrin, xilli jaahilnimo ah, iyo anshaxiisa qumman inkastoo uu agoomay.
خَدَمْتُهُ بِمَديحٍ أسْتَقِيلُ بِهِ
ذُنُوبَ عُمْرٍ مَضَى في الشِّعْرِ والخِدَمWaxaan isaga ﷺ ugu adeegay ammaan, taasoo aan ku raadinayo dambi dhaaf dembiyadii noloshayda oo dhan ee ku baxay gabayada iyo adeegga dadka kale.
إذ قلداني ما تُخشى عواقبهُ
كَأنَّني بهما هَدْيٌ مِنَ النَّعَمMaxaa yeelay iyagu (gabayada iyo adeegga) waxay igu riday cawaaqib aan ka cabsanayo, sidii anigoo iyaga dartiis ah xoolo la gawracayo.
أطَعْتُ غَيَّ الصِّبَا في الحَالَتَيْنِ ومَا
حصلتُ إلاَّ على الآثامِ والندمِWaxaan u hoggaansamay doqonnimadii dhalinyarada labadeeda marxaladood, waxaana ka helay dembiyo iyo qoomamo oo keliya.
فياخسارةَ نفسٍ في تجارتها
لم تشترِ الدِّينَ بالدنيا ولم تَسُمِAlla maxay khasaare weyn u tahay naf ganacsigeeda adduunyo, maxaa yeelay ma aysan ku iibsan diinta adduunyo ku meel gaar ah, mana aysan xitaa qiimeyn.
وَمَنْ يَبِعْ آجِلاً منهُ بِعاجِلِهِ
يَبِنْ لهُ الغَبْنُ في بَيْعِ وَفي سَلَمِQofkii ku beddela aakhiradiisa weligeed ah faa'iidadiisa adduunyo ee degdegga ah, khasaaraha weyn ayaa u caddaan doona ganacsi kasta, ha ahaado mid degdeg ah ama mid dib loo dhigay.
إنْ آتِ ذَنْباً فما عَهْدِي بِمُنْتَقِضٍ
مِنَ النبيِّ وَلا حَبْلِي بِمُنْصَرِمِHaddii aan dembi galo, axdigayga aan la galay Nebiga ﷺ ma jabo, mana go'o xiriirkayga isaga.
فإنَّ لي ذمةً منهُ بتسميتي
مُحمداً وَهُوَ الخَلْيقِ بالذِّمَمِXaqiiqdii, waxaan isaga ﷺ ka haystaa ballan ilaalin ah magacayga oo ah Muxammad awgeed, isagana ﷺ wuxuu runtii yahay kan ugu mudan inuu ilaaliyo axdiyadaas.
إنْ لَمْ يَكُن في مَعادِي آخِذاً بِيَدِي
فضلاً وإلا فقلْ يازَلَّةَ القدمِHaddii uusan isaga ﷺ si naxariis leh gacantayda u qaban Maalinta Qiyaamaha, markaa runtii, qof ayaa laga yaabaa inuu yiraahdo, "Alla maxay tahay turunturo xun!"
حاشاهُ أنْ يحرمَ الرَّاجي مكارمهُ
أو يرجعَ الجارُ منهُ غيرَ محترمِWaa ka fog yahay isaga ﷺ inuu ka hor istaago deeqdiisa sharafta leh qof rajo ka qaba, ama inuu qof magan galay uu ku soo laabto sharaf la'aan.
ومنذُ ألزمتُ أفكاري مدائحهُ
وَجَدْتُهُ لِخَلاصِي خيرَ مُلْتَزِمTan iyo markii aan fikirradayda u hibeeyay ammaanidiisa ﷺ, waxaan ogaaday inuu yahay dammaanadda ugu wanaagsan ee badbaadadayda.
وَلَنْ يَفُوتَ الغِنى مِنْهُ يداً تَرِبَتْ
إنَّ الحَيا يُنْبِتُ الأزهارَ في الأكَمِDeeqsinimadiisa ﷺ ee badan weligeed ma gaari weydo gacan sabool ah, maxaa yeelay, roobka nolosha bixiya wuxuu ubax ka soo saaraa xitaa buuraha.
وَلَمْ أُرِدْ زَهْرَةَ الدُّنْيا التي اقتطَفَتْ
يدا زُهيرٍ بما أثنى على هرمِMa aanan doonin ubaxa adduunyo ee ku meel gaarka ah, sida kii uu Zuhayr ka goostay ammaanidiisa Haram.
يا أكرَمَ الخلق مالي مَنْ أَلُوذُ به
سِوَاكَ عندَ حلولِ الحادِثِ العَمِمِYaa kii abuurta ugu sharaf badnaa, ma jiro cid aan adiga ﷺ kaaga soo jeesto oo Alle agtiisa shafeeco iiga doonto, marka ay dhacaan masiibooyinka guud.
وَلَنْ يَضِيقَ رَسولَ الله جاهُكَ بي
إذا الكريمُ تَحَلَّى باسْمِ مُنْتَقِمِMana yaraado darajadaada sare, Rasuulka Ilaahay ﷺ, joogitaankayga awgiis, xitaa marka Rabbiga Deeqsiga badan uu isku qurxiyo sifada Aargudaha.
فإنَّ من جُودِكَ الدنيا وَ ضَرَّتها
ومن علومكَ علمَ اللوحِ والقلمِMaxaa yeelay deeqsinimadaada ﷺ ee aan xadka lahayn waxaa ka yimaada adduunkan iyo aakhiradaba, aqoontaada ﷺ qotoda dheerna waxaa ka soo burqada aqoonta Looxa Xafidan iyo Qalinka.
يا نَفْسُ لا تَقْنَطِي مِنْ زَلَّةٍ عَظُمَتْ
إنَّ الكَبائرَ في الغُفرانِ كاللَّمَمِNafteydaay, ha ka quusan dembi, si kasta oo uu u weynaado, maxaa yeelay, ballaadhnaanta dembi dhaafka Ilaahay dhexdiisa, xitaa dembiyada waaweyn waxay la mid yihiin khaladaad yaryar.
لعلَّ رحمةَ ربي حين يقسمها
تأتي على حسب العصيانِ في القسمِWaxaa laga yaabaa in naxariista Rabbigay, marka uu qaybiyo, loo qaybiyo si waafaqsan cabbirka caasinimada qaybteeda.
ياربِّ واجعل رجائي غير منعكسٍ
لَدَيْكَ وَاجعَلْ حِسابِي غَيرَ مُنْخَزِمِRabbiyow, rajadayda adiga kugu aaddan ha noqoto mid aan fashilmin, xisaabtaydana ha noqoto mid aan waxyeello gaarin.
والطفْ بعبدكَ في الدارينَِّ إن لهُ
صبراً متى تدعهُ الأهوالُ ينهزمِAddoonkaaga labada adduunba u naxariiso, maxaa yeelay samirkiisu, marka ay cabsi la kulanto, si degdeg ah ayuu u burburaa.
وائذنْ لِسُحْبِ صلاةٍ منكَ دائمةٍ
على النبيِّ بمنهلٍّ ومنسجمِU oggolow daruuro salaad joogto ah oo adiga kaa yimid inay ku degaan Nebiga ﷺ, iyagoo si badan oo joogto ah u qulqulaya.
ما رَنَّحَتْ عَذَباتِ البانِ ريحُ صَباً
وأطْرَبَ العِيسَ حادي العِيسِ بِالنَّغَمِInta ay dabaysha bari ruxayso laamaha jilicsan ee geedka Baan, iyo inta uu awr-kaxayuhu awrka ku maaweelinayo heestiisa macaan.