Hadalkiisii, Qosolkiisii iyo Kaftankiisii ﷺ

Hanuunkiisii ﷺ ee Hadalka

Caa'isha (Ilaahay raalli haka ahaadee) waxay tiri: «Rasuulka Ilaahay ﷺ hadalka uma taxin jirin sidaad idiinku taxdaan, laakiin wuxuu ku hadli jiray hadal cad oo kala soocan, qofkii la fariistaana uu xafidi jiray» — Waxaa wariyey Bukhaari iyo Muslim. Waxaa la weydiiyay Al-Xasan bin Cali (Ilaahay labadoodaba raalli haka ahaadee) qaabkii hadalka Rasuulka Ilaahay ﷺ, wuxuuna yiri abtigiis Hind bin Abii Haala: «Wuxuu ahaa ﷺ mid welwel joogto ah qaba, oo feker joogto ah ku jira, nasiino uma jirin, aamusnaan dheer, kuma hadli jirin wax aan baahi loo qabin, hadalka wuxuu ku bilaabi jiray kuna soo gabagabayn jiray magaca Alle, wuxuuna ku hadli jiray hadallo kooban oo macno ballaaran xambaarsan, hadalkiisu wuxuu ahaa mid kala saaran, aan dheeraad iyo gaabni toona lahayn, qosolkiisa badankiisu wuxuu ahaa dhoolla-caddayn, markuu dhoolla-caddeeyo waxaa muuqan jiray ilko la moodo daruur cad oo dhalaalaysa».

  • Hadalkiisu wuxuu ahaa mid cad oo kala soocan oo qof kasta oo la fariistaaba uu xafidi jiray — waa la isku raacsan yahay oo laga soo wariyey Caa'isha
  • Erayga wuxuu ku celin jiray saddex jeer si looga fahmo — waxaa wariyey Bukhaari oo ka soo wariyey Anas
  • Wuxuu ahaa mid aamusnaan badan — waxaa wariyey Axmed oo ka soo wariyey Jaabir bin Samura
  • Hadalkiisu wuxuu lahaa degganaan iyo sixitaan — waxaa wariyey Abuu Daa'uud
  • Kuma hadli jirin wax aan baahi loo qabin, mana uusan dhaleecayn jirin dhadhanka cuntada mana uusan ammaani jirin

Qosolkiisii ﷺ iyo Furfurnaantiisii

Cabdullaahi bin Al-Xaarith (Ilaahay raalli haka ahaadee) wuxuu yiri: «Ma arag qof ka dhoolla-caddayn badan Rasuulka Ilaahay ﷺ» — Waxaa wariyey At-Tirmidi oo yiri: waa xasan saxiix ah. Jaabir bin Samura (Ilaahay raalli haka ahaadee) wuxuu yiri: «Rasuulka Ilaahay ﷺ ma qosli jirin illaa dhoolla-caddayn mooyee» — Waxaa wariyey At-Tirmidi. Jariir bin Cabdullaahi (Ilaahay raalli haka ahaadee) wuxuu yiri: «Nabi ﷺ igama uusan qarsoomin tan iyo markii aan islaamay, imana arag ilaa inuu wejigayga iigu dhoolla-caddeeyo mooyee» — Waxaa wariyey Bukhaari iyo Muslim.

  • Qosolkiisa ﷺ badankiisu wuxuu ahaa dhoolla-caddayn — wuxuu u dhoolla-caddayn jiray si ay u muuqdaan ilko cadcad oo dhalaalaya sida daruuraha oo kale
  • Wuxuu ahaa mid had iyo jeer faraxsan, dabeecad fudud, oo jilicsan — waxaa yiri Cali bin Abii Dhaalib (Ilaahay raalli haka ahaadee)
  • Markay asxaabtiisu hadlaan oo ay hadalka badiyaan wuu dhoolla-caddayn jiray — waxaa wariyey Axmed
  • Xadiis uun ma sheegi jirin illaa inuu dhoolla-caddeeyo mooyee — waxaa wariyey Ad-Dabaraani oo ka soo wariyey Abuu Dardaa

Kaftankiisii ﷺ iyo Jiljileeciisii

Anas (Ilaahay raalli haka ahaadee) wuxuu yiri: «Nabiga ﷺ wuxuu ku yiri: Kaaga labada dhegood lehow» isagoo la kaftamaya — waxaa wariyey Axmed, Abuu Daa'uud iyo At-Tirmidi. Wuxuu ﷺ u gali jiray Anas walaalkiis oo yar wuxuuna ku dhihi jiray: «Abuu Cumayrow, maxaa ku dhacay shimbirtii yareyd (Nughayr)?» — waa la isku raacsan yahay. Mar kalena nin baa yiri: «Rasuulkii Allow adigu waa na la kaftantaa!» Wuxuu yiri ﷺ: «Haa, laakiin waxaan run ahayn ma sheego» — Waxaa wariyey At-Tirmidi.

  • Wuu kaftami jiray ﷺ, laakiin waxaan run ahayn ma dhihi jirin — waxaa wariyey At-Tirmidi oo ka soo wariyey Abuu Hureyra
  • Wuxuu ku yiri Anas: «Kaaga labada dhegood lehow» si uu u farxad geliyo — waxaa wariyey Abuu Daa'uud
  • Wuxuu ku yiri nin: «Waxaan kugu qaadayaa ilmo halaad» markaasuu yiri: «Geelu miyuu dhalaa waxaan ahayn hal?» — waxaa wariyey At-Tirmidi
  • Wuxuu ku yiri haweeney da' ah: «Jannada ma gasho qof da' ah (habar ah)» markaasuu qoslay oo yiri: «Waxay geli doontaa iyadoo gabar yar ah» — waxaa ku wariyey At-Tirmidi kitaabka Shamaa'il