Utangulizi wa Kitabu

Sifa zote njema ni za Allah, Mola wa walimwengu wote, na sala bora na salamu kamilifu zimwendee yule aliyetumwa kuwa rehema kwa walimwengu, bwana wetu Muhammad bin Abdillah, mkweli wa ahadi, mwaminifu, na kwa jamaa zake na maswahaba zake wenye nyuso na miguu inayong'ara, na wale waliowafuata kwa wema mpaka Siku ya Malipo. Utukufu ni wako Ee Allah, hatuna elimu isipokuwa ile uliyotufundisha; Ee Allah, tufundishe yale yanayotunufaisha na utunufaishe kwa yale uliyotufundisha na utuzidishie elimu, upole, na hekima, hakika Wewe ndiye Mjuzi, Mpole, Mwenye hekima. Mola wangu, nikunjulie kifua changu na unifungulie fundo la ulimi wangu ili wapate kufahamu maneno yangu.

Baada ya hayo, ninafurahi kumtangulizia msomaji mkarimu mkusanyiko ulioteuliwa wa Majumuisho ya Maneno Matukufu ya Mtume, ambayo nimeyachagua kutoka katika kitabu changu maarufu zaidi, Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa. Hizi ni hadithi ambazo usahihi wake umekubaliwa na idadi ya maimamu wa hadithi sahihi, na hii ni baada ya mafanikio yaliyopatikana na kitabu cha Safwa, ambacho ni marejeo ya ensaiklopidia pana ambayo Allah alinisherehesha kwa kuikusanya, kuiandaa, kuipanga katika milango, na kuelezea maneno yake magumu miaka kadhaa iliyopita. Kitabu hicho, kwa fadhila za Allah, kilipokelewa kwa kukubalika na kukaribishwa katika duru za kielimu za Kiarabu na Kiislamu ulimwenguni kote, kutokana na kuwa na hadithi muhimu na zenye nguvu zaidi za Mtume ambazo hazina shaka katika usahihi wake kwa sababu ya makubaliano ya idadi ya maimamu wa hadithi sahihi juu ya usahihi wake. Hizi ni hadithi ambazo Muislamu anazihitaji katika dini yake na dunia yake. Katika kitabu cha Safwa, nilizingatia hadithi zinazohusiana na itikadi, ibada, hukumu, hekima za Mtume, kuhimiza na kuonya, fadhila, sifa za kimaumbile na kitabia za Mtume, adabu, elimu, tiba, tafsiri, habari za fitna na alama za Saa, sifa za Siku ya Kiyama, Pepo na Moto, na kila kitu kinachomnufaisha Muislamu katika dini yake na dunia yake, na mawaidha mengine na mambo ya kulainisha moyo... ili kiwe marejeo ya hadithi yaliyo rahisi kupatikana, karibu na mikono ya watafiti, na kiwe kitabu cha kumbukumbu ambacho ndani yake zinaonekana hadithi zilizokubaliwa usahihi wake kati ya maimamu wa hadithi, zikiwa na alama za wapokezi wake muhimu zaidi, Allah akipenda.

Hiki ni kitabu ambacho kimesifiwa na wanazuoni wengi, wahakiki wa hadithi, na wanafikra, na wakakichukulia kama marejeo ya kisasa ya hadithi yaliyokamilika kwa upande wa kujumuisha hadithi sahihi zaidi na zenye nguvu zaidi katika mlolongo wa wapokezi na matini. Ni kitabu ambacho sijatanguliwa nacho na hakuna kilichoandikwa katika mlango wake na mfumo wake mfano wake. Baada ya toleo la kumi na nne, niliona kuwa kitabu hiki, licha ya umuhimu wake na hadhi yake ya kielimu kama marejeo na faharasa kamili ya hadithi sahihi zaidi za Mtume kwa anayetaka kuhakikisha usahihi wa hadithi, lakini kinawahusu zaidi tabaka la kielimu na kifikra la wanafunzi wa elimu, wanazuoni, na wahakiki wa hadithi kwa kiasi kikubwa. Kutokana na kuitikia matakwa ya baadhi ya ndugu zetu katika watu wa elimu na fadhila na ombi lao la kufanya muhtasari wa kitabu cha Safwa kutokana na kuwepo kwa baadhi ya hadithi zilizojirudia ndani yake kwa sababu ya tofauti za mianzo yake, au ziada ya neno au maneno, au tofauti ya wapokezi katika matini za baadhi yake huku maana ikiwa ni ile ile au inayokaribiana, jambo ambalo lilitulazimu kuziondoa katika Majumuisho ya Maneno ya Mtume. Hii ni ili iwe rahisi kukimiliki na kukihifadhi kwa anayetaka kuhifadhi, ama anayetaka mkusanyiko wa hadithi ambazo hazina shaka katika usahihi wake basi arejee kwenye kitabu cha Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa kikamilifu. Hivyo, kitabu cha Majumuisho ya Maneno Matukufu ya Mtume kiwe rahisi kutumiwa na kumilikiwa na aina mbalimbali za wanafunzi na wasomaji wa elimu za dini na dunia, ili kuonyesha uzuri wa hadithi za Mtume ﷺ na majumuisho ya maneno yake na sunna zake ambazo akiziona muumini au asiyekuwa muumini na mkosoaji, itamdhihirikia waziwazi ufunguzi wa kiungu ambao Allah alimtunuku Mtume asiyejua kusoma wala kuandika ﷺ. Hadithi hizi kwa ujumla wake zimeunda maneno ya hekima yenye uzuri wa hali ya juu ambayo hayatoki isipokuwa kwa yule ambaye Allah amemteua awe rehema kwa walimwengu, ikiwa ni uthibitisho wa neno la Muumba aliyetukuka: «Na hatukukutuma ila uwe rehema kwa walimwengu wote». Na akasema kuhusu nafsi yake, sala za Mola wangu na salamu zake zimwendee: «Hakika mimi ni rehema iliyotolewa zawadi». Hadithi hizi zinathibitisha maana hizi na zinaendana na hekima, thamani, na maadili ya Kiislamu na ya kibinadamu yaliyo matukufu na mazuri, ambayo yatathaminiwa na kuheshimiwa na wanafikra na wanazuoni wote wa ulimwengu wenye uadilifu na heshima.

Vilevile, nilitaka kuelekeza hekima hizi na kazi hizi nzuri za Muhammad kwa ndugu zetu wanaoishi ugenini katika nchi za ugeni ili kujaribu kuziwasilisha kama matini takatifu za Kiislamu. Na ninamuomba kila mwenye uwezo miongoni mwao ajaribu kuzitafsiri kwa lugha hai katika nchi zao, ikiwa ni maandalizi ya kuwasilisha fikra kubwa ya Kiislamu kama ujumbe wa ulimwengu mzima wenye rehema, upendo, na udugu kwa watetezi wa kuishi pamoja kwa amani, uadilifu, na maadili mema.

Na kwa kuwa Sunna ya Mtume Mtukufu ﷺ ina nafasi yake ya kipekee na ya pekee katika kujenga ustaarabu wa Kiarabu na Kiislamu, na ina nafasi yake ya msingi katika sheria ya Kiislamu, na amri ya wazi ya kiungu imekuja juu ya ulazima wa kushikamana na mafundisho ya Mteule ﷺ, ambapo Yeye aliyetakasika na kutukuka amesema katika ufunuo madhubuti: «Na anachokupeni Mtume, kichukueni; na anachokukatazeni, jiepusheni nacho». Na Allah aliyetukuka amemuhusisha kwa neno lake: «Na hakika wewe unaongoza kwenye njia iliyonyooka», na kwa neno lake kwa waumini: «Hakika mnamo Mtume wa Allah mna kigezo chema kwa anayemtaraji Allah na Siku ya Mwisho na akamtaja Allah kwa wingi».

Hali kadhalika, Muumba aliyetukuka amemuamuru Mtume wake Mtukufu ﷺ kufikisha yale yaliyoteremshwa kwake kwa kusema: «Ee Mtume! Fikisha yale yaliyoteremshwa kwako kutoka kwa Mola wako». Na katika aya nyingine, Ukweli uliotukuka unabainisha kuwa umeteremsha Ukumbusho wenye hekima kwa Mtume wake Mtukufu ili aubainishe na kuufafanua kwa watu kwa kusema: «Na tumekuteremshia Ukumbusho ili uwabainishie watu yale yaliyoteremshwa kwao, na ili wapate kufikiri». Na Ukweli uliotukuka unasisitiza kuwa miongoni mwa sifa kuu za muumini ni kushikamana na yale aliyohukumu Allah na Mtume wake kwa kusema katika ufunuo madhubuti: «Haiwi kwa muumini mwanamume wala muumini mwanamke, Allah na Mtume wake wanapokata shauri, wawe na hiyari katika shauri lao. Na mwenye kumuasi Allah na Mtume wake, basi hakika amepotea upotevu ulio wazi». Na Yeye aliyetakasika na kutukuka anasisitiza kuwa Mtume Mtukufu ﷺ hazungumzi kwa matamanio, bali ni kwa mwongozo wa ufunuo wa kiungu kwa kusema: «Wala hazungumzi kwa matamanio». Pia amewaamuru waumini kumtii na akaunganisha utii wa Mtume ﷺ na utii wa Allah aliyetukuka ambapo amesema: «Na mwenye kumtii Allah na Mtume, basi hao watakuwa pamoja na wale ambao Allah amewaneemesha miongoni mwa manabii, na wakweli, na mashahidi, na waja wema. Na uzuri ulioje wa marafiki hao!». Na kuna aya nyingine nyingi zinazomhimiza Muislamu kufuata mafundisho ya Mtume ﷺ, kuepuka makatazo yake, na kushikamana na sunna zake.

Na bila shaka, Qur'ani Tukufu ndicho chanzo cha kwanza cha sheria ya Kiislamu, na Sunna ya Mtume ﷺ katika maneno na vitendo ndicho chanzo cha pili. Nayo ndiyo inayobainisha hukumu za Qur'ani Tukufu, ikihusisha ujumla wake, au kufunga yaliyoachiwa wazi, au kufafanua yaliyoelezwa kwa ufupi. Bali inaweza kuwa pekee katika kutunga sheria ya mambo ambayo hayakuja katika Qur'ani Tukufu kabisa. Kwa ajili ya nafasi hii, wanazuoni wa umma na maimamu wake waliipa kipaumbele cha hali ya juu, na wakatumia katika kuikusanya na kuihakiki kila kilicho cha thamani, na wakafanya ubunifu katika kukusanya hadithi za Mtume na kuzipanga kulingana na makusudio yao na malengo yao, na wakasafiri kwa ajili yake na wakajishughulisha na kuiandika na kuipanga katika milango.

Hili lilianza kwa Maswahaba watukufu kuhifadhi hadithi tukufu vifuani mwao na kuziweka ndani kabisa ya nyoyo zao. Walikuwa wakishindana kuzihifadhi na kuhakikisha usahihi wake, kwa sababu Mtume mtukufu ﷺ aliwakataza hapo awali kuziandika katika siku za mwanzo za mwito wa Kiislamu, kwa hofu ya kuchanganyika na Qur'ani Tukufu. Baada ya hapo, rehema na amani za Allah ziwe juu yake, aliruhusu uandishi kwa baadhi ya Maswahaba, kama vile Ali bin Abi Talib, Abu Shah, na Jabir bin Abdullah, Allah awaridhie, na kisha kwa Abdullah bin Amr bin al-Aas, Allah awaridhie wote wawili, baada ya baadhi ya Maswahaba kumwambia walipomuona akiandika kila kitu kinachotoka kwa Mtume ﷺ: «Je, unaandika kila kitu unachokisikia kutoka kwa Mjumbe wa Allah, na Mjumbe wa Allah ni mwanadamu anayezungumza wakati wa hasira na wakati wa radhi?» Akamtajia Mtume ﷺ jambo hilo, naye akamwambia: «Andika, naapa kwa Yule ambaye nafsi yangu iko mkononi Mwake, hakitoki humo — akaashiria kinywa chake — ila haki.» Abu Hurayrah alithibitisha hilo kwa kusema: «Hakuna yeyote miongoni mwa maswahaba wa Mtume mwenye hadithi nyingi kutoka kwake kuliko mimi, isipokuwa alichokuwa nacho Abdullah bin Amr, kwani yeye alikuwa akiandika na mimi sikuwa nikiandika.» Maandishi ya Abdullah bin Amr bin al-Aas yalijulikana sana miongoni mwa Maswahaba na wakayaita Sahifa al-Sadiqa (Kurasa za Kweli). Haya yote yalikuwa ni ushahidi wa umuhimu walioupa Maswahaba watukufu, Allah awaridhie, na shauku yao ya kuhifadhi maneno na vitendo vya Mtume mtukufu ﷺ kwa moyo, hadi wakayafanya kuwa mfumo wa kivitendo na sunna ya kufuatwa katika kila jambo dogo na kubwa. Kilichowasaidia katika hilo ni uwezo wao mkubwa wa kuhifadhi na usafi wa nyoyo zao, pamoja na baadhi yao kuandika hadithi nyingi, kiasi kwamba jamii ya Maswahaba huko Madina al-Munawwara iliwakilisha picha kamili ya jamii ya kwanza ya Kiislamu iliyoshikamana na Sunna tukufu. Haya yote yalihamia pamoja na Maswahaba, Allah awaridhie, kwenda kwenye jamii za Tabiina, ambapo wapokezi wakuu wa Tabiina walifikisha hazina hizi adhimu na akiba hizi zenye thamani kwa vizazi vilivyokuja baada yao.

Uislamu ulipoenea na dola ya Kiislamu kupanuka, na Maswahaba kutawanyika katika miji mbalimbali, hitaji lilijitokeza la kuandika hadithi katika vitabu vilivyopangwa na kamilifu. Miongoni mwa wa kwanza waliojali jambo hili alikuwa Khalifa Umar bin Abd al-Aziz, ambapo alitoa amri kwa magavana wake na wanazuoni wa miji kuandika na kukusanya hadithi. Wa kwanza kutekeleza hilo alikuwa Ibn Shihab al-Zuhri (mwaka 124 Hijiria), Ibn Ishaq (aliyefariki 151), na Sufyan al-Thawri (aliyefariki 161). Miongoni mwa vitabu maarufu vilivyotufikia kutoka kipindi hicho ni Muwatta wa Imamu Malik (93-179), kisha Musannaf wa Abd al-Razzaq (aliyefariki 211), na Musannaf wa Ibn Abi Shaybah (aliyefariki 235) na wengineo. Kisha kukaanza hatua mpya ya hatua za uainishaji wa hadithi tukufu, na kulikuwa na wale waliokusanya kila kilichopokelewa kutoka kwa Mtume ﷺ, wakatunga Masanidi, ambayo ni vitabu vinavyokusanya hadithi za Mtume ﷺ kwa minyororo yake ya wapokezi bila kubagua kati ya sahihi na nyinginezo. Miongoni mwa wa kwanza kutunga Masanidi alikuwa Imamu Ahmad (aliyezaliwa 164 na kufariki 241), Uthman bin Abi Shaybah (156-239) na wengineo. Na kulikuwa na wale waliotenga hadithi sahihi pekee katika mkusanyiko bila zile dhaifu, na wa kwanza kuainisha kwa njia hii alikuwa Imamu al-Bukhari (256), kisha Imamu Muslim (261), na wakafuata mfumo wao idadi ya maimamu mashuhuri. Kisha maandiko ya hadithi yakaenea katika aina na sura zake zote, kukawa na Masanidi, Sahahi, Sunan, Mustadrakat, Mustakhrajat, kisha Jawami' na vitabu vingine vya hadithi na istilahi zake kwa aina na daraja zake tofauti. Hivyo kwa ujumla wake baadaye vikawa kiini cha sayansi za hadithi katika upande wa upokezi na uchambuzi.

Hili ni jambo ambalo halijatufikia kwamba elimu yoyote katika historia imepata muunganisho wa minyororo ya wapokezi kupitia watu waaminifu, waadilifu, na wenye udhibiti madhubuti, kwa nafasi hii tukufu iliyopata Sunna ya Mtume. Wanazuoni wa umma huu na maimamu wake waliipa kipaumbele cha hali ya juu, hadi wakaweza kuunda maktaba kubwa ambayo haina mfano wake katika historia, wakabobea katika kukusanya hadithi za Mtume na kuzipanga. Hilo lilianza tangu siku za kwanza za mwito wa Mtume, na mamia ya vitabu vya hadithi yametufikia, na vingi vya vitabu hivi vina hadithi sahihi, nzuri, dhaifu, na baadhi ya hadithi za kutungwa.

Wala siwafichi kwamba tangu mwanzo wa maisha yangu ya kifikra, hobby yangu niliyoipenda zaidi ilikuwa ni kusoma na kusoma vitabu vya Sunna na hadithi. Mara nyingi nilikuwa nikijikuta katika hali ya furaha na bashasha kubwa ninaposhughulika na hadithi za Mteule, kwa kuzisoma, kuzihakikisha, na kuzichambua. Hata hivyo, kilichokuwa kikivuruga furaha na bashasha yangu ni kuwepo kwa baadhi ya hadithi zenye kutatanisha ambazo haziendani na makusudio ya sheria tukufu. Mara nyingi nilikuwa nikiwaomba wanazuoni na wataalamu wa hadithi watuzawadie kitabu kimoja kinachokusanya kati ya majalada yake hadithi muhimu zaidi na zenye nguvu zaidi za Mtume zilizo sahihi ambazo Mwislamu anazihitaji katika dini yake na dunia yake. Hiyo ni kwa sababu mwanafunzi wa elimu anayetafuta hadithi fulani katika vitabu tofauti vya hadithi mara nyingi hujikuta mbele ya mkusanyiko mkubwa sana wa hadithi unaozidi hadithi laki moja, ambazo maoni ya maimamu yanatofautiana kuhusu daraja ya usahihi wa kila moja au udhaifu wake. Nilikuwa nikijiuliza: Ni vipi Mwislamu ataweza kupata ufahamu wa chanzo cha pili muhimu cha sheria yake kati ya makumi ya maelfu ya hadithi ambazo wataalamu wenyewe hupotea katika bahari zake......?!

Jambo ambalo lilinipelekea kurudia kusoma vitabu muhimu zaidi vya hadithi maarufu kwa upande wa upokezi na uchambuzi, na nikaendelea na utafiti wangu mnyenyekevu hadi nikagundua kuwa ni wachache tu miongoni mwa wataalamu wa hadithi waliojiwekea sharti la usahihi katika vitabu vyao na kuweka vigezo na kanuni za kukubali hadithi. Muhimu zaidi miongoni mwao ni wale aliowataja Imamu al-Suyuti katika utangulizi wa kitabu chake al-Jami' al-Kabir na kuashiria kuwa vitabu vyao (vimebainishwa kuwa ni sahihi). Maana hii ilithibitishwa na babu yangu, Imamu mtaalamu wa hadithi Muhammad bin Ja'far al-Kattani katika kitabu chake al-Risala al-Mustatrafa fi Bayan Mashhur Kutub al-Sunna al-Musharrafa, ambapo alisema: «Na miongoni mwavyo ni vitabu ambavyo waandishi wake walijilazimisha na usahihi ndani yake.» Hawa maimamu walitoa kila kilicho cha thamani na ghali katika muda wao, mali zao, na juhudi zao ili kuhakikisha usahihi wa kila jambo dogo na kubwa kutoka kwa Mtume ﷺ. Wataalamu wengi wa hadithi wamekubaliana kugawanya hadithi ya Mtume katika aina kuu tatu, nazo ni:

Sahihi, Hasani (Nzuri), na Dhaifu, na huu hapa ni ufafanuzi:

Kwanza: Hadithi Sahihi ni ile iliyopokelewa na mwadilifu mwenye udhibiti kutoka kwa mwadilifu mwenye udhibiti hadi mwisho wake, nayo imegawanyika katika sehemu tatu:

Hadithi Mutawatir: Nayo ni ile iliyopokelewa na kundi kubwa la watu kutoka kwa kundi kubwa la watu, ambao haiwezekani kwao kukubaliana katika uongo.

Hadithi Mash-hur: Nayo ni ile iliyopokelewa na wapokeaji waaminifu wasiopungua watatu.

Hadithi ya Ahad: Nayo ni hadithi sahihi ambayo imepokelewa na mpokeaji mmoja tu mwaminifu.

Pili: Hadithi Hasan: Nayo ni ile iliyokusanya sifa za kukubalika kwa kiwango cha chini kabisa.

Tatu: Hadithi Dhaifu: Nayo ni ile ambayo haikukusanya sifa yoyote ya kukubalika, na ina aina nyingi sana.

Ama Hadithi Qudsi: Nayo ni hadithi ambazo Mtume ﷺ anazipokea kutoka kwa Muumba, Mwenye Nguvu na Mtukufu. Hadithi hizi, kama zilivyo hadithi nyingine za Mtume, zina zile zilizo Sahihi, Hasan, Dhaifu, na baadhi ni za kutungwa.

Kutokana na tafiti hizi za hadithi zenye upana, nilizingatia katika kitabu changu cha kwanza, Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya, hadithi ambazo usahihi wake umekubaliwa na idadi ya maimamu wa hadithi sahihi. Hivyo, hadithi inapokuwa imetiwa muhuri kwa kutolewa na idadi ya maimamu wa hadithi sahihi licha ya tofauti za fikra zao, maeneo yao, na zama zao, hii inamaanisha kuwa kila mmoja wao amejitahidi kadiri ya uwezo wake kuhakikisha usahihi wa kunasibishwa kwake kwa Mtume Mtukufu ﷺ. Jambo hili linatoa mwelekeo wa kifikra, kijiografia, na kihistoria katika kuithibitisha, na hivyo kuzipandisha hadithi za Safwat al-Ahadith kufikia daraja ya yakini ya mkato kuhusu usahihi wa kunasibishwa kwake kwa Mtume Mtukufu ﷺ. Kwani haiwezekani kwao kukubaliana katika makosa, au uzembe, au kuingiziwa maneno ya uongo wakiwa wote kwa pamoja. Tunapojua, kwa mfano, kwamba hadithi tukufu isemayo: «Fanyeni amali, kwani kila mmoja amerahisishiwa kile alichoumbwa kwacho» imetajwa na zaidi ya maimamu wakubwa kumi wa hadithi sahihi, jambo hili linatupelekea kuwa na uhakika wa mkato kuwa ni miongoni mwa hadithi sahihi zaidi.

Kutokana na hili, nilisema kuwa imani yetu katika usahihi wa hadithi fulani huongezeka kadiri idadi ya watoaji wake miongoni mwa maimamu wa hadithi sahihi inavyoongezeka. Hivyo, huu ukawa uteuzi mzuri wa hadithi ambazo usahihi wake umekubaliwa na idadi fulani ya maimamu wa hadithi sahihi, nazo ni takriban hadithi elfu nne zinazohusu matawi ya sheria tukufu kuanzia itikadi, ibada, muamala, adhabu, adabu, maadili, utawala na mengineyo. Zote hizo hazipingani na Qur'ani Tukufu, wala malengo na misingi thabiti ya sheria tukufu, wala elimu yenye uthibitisho usio na shaka.

Nimeorodhesha alama za maimamu kulingana na ukongwe wao wa wakati katika kitabu changu hiki, na ninaorodhesha hapa chini vifupisho muhimu zaidi nilivyoviteua kwa ajili ya maimamu wa hadithi, Allah awe radhi nao, ambavyo vimekubaliwa na wengi wa maimamu wa hadithi, navyo ni:

(Kha) kwa ajili ya al-Bukhari, (Mim) kwa ajili ya Muslim, (Qaf) kwa ajili ya yale waliyokubaliana, (Dal) kwa ajili ya Abu Dawud, (Ta) kwa ajili ya al-Tirmidhi, (Nun) kwa ajili ya al-Nasa'i, (Ha) kwa ajili ya Ibn Majah, (Al-Arba'a) kwa ajili ya hawa wanne, (Al-Thalatha) kwa ajili yao isipokuwa Ibn Majah, (Ham) kwa ajili ya Ahmad bin Hanbal katika Musnad yake, (Am) kwa ajili ya nyongeza za mwanawe Abd Allah, (Kaf) kwa ajili ya al-Hakim katika al-Mustadrak yake, (Hub) kwa ajili ya Ibn Hibban katika sahihi yake, (Khuz) kwa ajili ya Ibn Khuzaymah katika sahihi yake, (Tab), (Tas), (Tasw) kwa ajili ya al-Tabarani katika al-Kabir, al-Awsat na al-Saghir, (Swad) kwa ajili ya Sa'id bin Mansur katika Sunan yake, (Khad) kwa ajili ya al-Bukhari katika al-Adab, (Takh) kwa ajili ya al-Bukhari katika al-Tarikh, (Dwad) kwa ajili ya al-Diya al-Maqdisi katika al-Mukhtara, (Fa-Ya) kwa ajili ya al-Shafi'i katika Musnad yake, (Shin) kwa ajili ya Ibn Abi Shaybah katika al-Musnad al-Musannaf, (Ab) kwa ajili ya Abd al-Razzaq katika al-Jami' wa al-Musannaf, (Ain) kwa ajili ya Abu Ya'la katika Musnad yake, (Qat) kwa ajili ya al-Daraqutni katika al-Sunan wa al-Afrad, (Far) kwa ajili ya al-Daylami katika al-Firdaws, (Hal) kwa ajili ya Abu Nu'aym katika al-Hilya, (Hab, Haq) kwa ajili ya al-Bayhaqi katika Shu'ab al-Iman, al-Sunan, al-Ma'rifa, Dala'il al-Nubuwwa na al-Asma wa al-Sifat, (Ad) kwa ajili ya Ibn Adi katika al-Kamil, (Aq) kwa ajili ya al-Uqayli katika al-Du'afa, (Khat) kwa ajili ya al-Khatib katika al-Jami' wa al-Tarikh, (May) kwa ajili ya al-Darimi katika Sunan yake, (Twa) kwa ajili ya al-Tayalisi katika Musnad yake, (Kar) kwa ajili ya Ibn Asakir katika historia yake, (Baz) kwa ajili ya al-Bazzar katika Sunan yake.

Nimechagua hadithi hizi bora kutoka katika kitabu changu Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa na nikaziita Majumuisho ya Maneno Matukufu ya Mtume, ambamo mna uteuzi wa wateule na kilele cha hadithi bora zinazothibitisha utukufu wa Mtume Karimu ﷺ, hekima yake, elimu yake, utume wake kwa ulimwengu mzima, upole wake, ushujaa wake, mapambano yake dhidi ya dhuluma na madhalimu, na kusimamisha kwake haki na kuondosha batili, ili iwe taa kwa watoto wetu na kwa umma mzima.

Hakika namuomba Allah kwa ukweli niwe nimeutoa kwa ajili ya Uislamu mkuu kwa ujumla na kwa ajili ya Sunna tukufu ya Mtume kwa namna ya pekee; kazi tukufu miongoni mwa yale yatakayochangia, Allah akipenda, katika kuunganisha safu za Waislamu, na kuusogeza Uislamu kwa roho yake ya milele karibu na nyoyo za wasomi na akili za wanafikra waungwana mashariki na magharibi mwa ardhi. Na Allah anasema haki naye anaongoza njia iliyonyooka, na sifa njema ni za Allah aliyesema: «Na juu ya kila mwenye elimu yupo ajuaye zaidi». Na amani iwe juu yenu, na rehema za Allah na baraka zake.

Profesa Daktari Abd al-Qadir al-Makki al-Kattani
Mshauri na Profesa wa Uhandisi na Masomo ya Juu ya Kiislamu

Akasema ﷺ: «Allahu ambariki mtu aliyesikia kutoka kwetu kitu kisha akakitangaza kama alichokisikia; huenda yule aliyefikishwa habari alikuwa waelewa zaidi kuliko aliyesikia»