Imani katika Siku ya Mwisho
Muislamu anaamini kwamba kifo si mwisho wa uwepo, bali ni uhamisho kutoka katika nyumba ya matendo kwenda kwenye maisha ya milele ambayo ndiyo mwanzo wa kweli kwa kila mwanadamu. Wakati walioghafilika wanaona kifo kuwa mwisho, muumini hutambua kuwa ni mwamko kutoka katika ghafla ya dunia, na hapo ndipo huanza maisha ya barzakh yanayotangulia neema ya kudumu au adhabu yenye uchungu, jambo linalomfanya muumini awe daima tayari kukutana na Mwenyezi Mungu kwa kutubu, kuomba msamaha, na kurejesha haki kwa wenyewe.
Kuliweka akilini Siku ya Mwisho ni nguzo ya msingi inayoratibu maisha ya muumini; anapoona jeneza na makaburi hukumbuka kuwa huo ndio mwisho wake pia, lakini wala hafadhaiki, bali hujichunguza kabla ya wakati kuisha. Muumini mkweli hupata katika kukumbuka Akhera msaada wa kuvumilia katika ibada, na kiizuizi chenye nguvu kinachomzua kutenda maasi, kwa kutaraji radhi za Mwenyezi Mungu na kuogopa adhabu Yake Siku ambayo nyoyo na macho yatatingishika.
Wakati Kiyama kitakaposimama na watu kufufuliwa kutoka makaburini mwao, kila mtu atafufuliwa katika hali aliyokufia, na wote wataongozwa kwenda kwenye makusanyiko kusimama mbele ya Mahakama ya Uadilifu ya Mwenyezi Mungu. Siku hiyo ngumu, kila mtu atasoma kitabu chake ambacho matendo yake yameandikwa humo kwa usahihi wa hali ya juu; cheo wala mali havitamnufaisha yeyote, bali ataokoka yule ambaye matendo yake yalikuwa mema, na atadhalilika aliyefuata matamanio yake na kumuasi Mola wake; basi kila mmoja atapata malipo yake kulingana na imani na matendo yake.
Daraja za waumini Peponi hutofautiana kulingana na ikhlasi yao na jitihada zao, nayo ni makazi ambayo Mwenyezi Mungu amewaandalia wachamungu waliovumilia juu ya haki duniani. Ama wale wanaokanusha kwa ujeuri, watapata malipo ya kusisitiza kwao ukafiri, ambapo Siku ya Kiyama watatambua ukubwa wa hasara wakati majuto hayatawasaidia. Kwa hivyo, muumini hujitahidi kuwa miongoni mwa watu wa mkono wa kulia, wanaotarajia rehema na msamaha wa Mwenyezi Mungu, na huepuka kila kinacholeta ghadhabu Yake na adhabu Yake.
يؤمن المسلم بأن الموت ليس نهاية الوجود، بل هو انتقال من دار العمل إلى حياة أبدية هي البداية الحقيقية لكل إنسان. فبينما يرى الغافلون الموت غايةً، يدرك المؤمن أنه يقظة من غفلة الدنيا، لتبدأ حياة البرزخ التي تسبق النعيم المقيم أو العذاب الأليم، مما يجعل المؤمن دائم الاستعداد للقاء الله بالتوبة والاستغفار ورد الحقوق لأهلها.
إن استحضار اليوم الآخر يُعدُّ ركناً أصيلاً يضبط حياة المؤمن؛ فهو يرى الجنائز والقبور فيتذكر أنها مصيره، لكنه لا يجزع بل يحاسب نفسه قبل فوات الأوان. فالمؤمن الصادق يجد في استذكار الآخرة عوناً على الصبر على الطاعات، ووازعاً قوياً يمنعه من ارتكاب المعاصي، طمعاً في رضا الله وخوفاً من عقابه يوم تتقلب فيه القلوب والأبصار.
عند قيام الساعة وبعث الناس من قبورهم، يُبعث كل امرئ على الحالة التي مات عليها، فيساق الجميع للحشر ليقفوا أمام محكمة العدل الإلهي. في ذلك اليوم العصيب، يقرأ كل إنسان كتابه الذي سُجلت فيه أعماله بدقة متناهية، ولا يغني فيه جاه ولا مال، بل ينجو من كان عمله صالحاً، ويذلُّ من اتبع هواه وعصى ربه، فلكل جزاؤه بحسب إيمانه وعمله.
تتفاوت منازل المؤمنين في الجنة بحسب إخلاصهم وجهادهم، وهي دار أعدها الله للمتقين الذين صبروا في الدنيا على الحق. أما المنكرون المعاندون فيلقون جزاء إصرارهم على الكفر، حيث يدركون يوم القيامة عظم الخسارة حين لا ينفع الندم. لذا، يسعى المؤمن ليكون من أصحاب اليمين الذين يرجون رحمة الله وعفوه، ويجتنب كل ما يؤدي إلى سخطه وعذابه.