Имон ба фариштагон

Мусалмон ба фариштагон ҳамчун яке аз офаридаҳои Худо имон дорад: онҳоро барои итоати комил ва тасбеҳи доимӣ интихоб кардааст. Онҳо мавҷудоти нуронӣ ҳастанд, ки дар шакли аслӣ ба инсонҳо намоён намешаванд, аммо Худо ба онҳо тавоноии ташаккул ёфтан ба сурати моддӣ дар ҳолатҳои зарурӣ бахшад, чунон ки ҳангоми дидор бо пайғамбарон дида шудааст. Вазифаҳои онҳо гуногунанд — аз иҷрои фармонҳои Худо ва интиқоли ваҳй то идора кардани умури кайҳон, сабт кардани амалҳои бандагон ва ҳифзи мӯъминон ва устувор сохтани онон.

Ҷиннҳо бошад офаридаи дигар аст, ки Худо онҳоро аз оташ офаридааст; онҳо низ мисли инсонҳо масъул ва дар назди Худо ҳисобгоранд, ва ба мӯъминони пок ва саркашони нодон ҷудо мешаванд. Мо онҳоро дар шакли аслиашон намебинем, вале онҳо моро мебинанд — ҳамин нобаробарӣ дар дарёфти мавҷудияти онҳоро фаҳмонда медиҳад. Онҳо ғайбро намедонанд; ҳаёт ва кори онҳо ба суннатҳои Худо дар кайҳон маҳдуд аст ва онҳо бе иҷозати Ӯ ҳеҷ зарар ё неъмате намерасонанд.

Шайтонҳо ин ҷинни кофиранд, ки иблис бо онҳо роҳбарӣ мекунад ва бар зидди инсонҳо ба воситаи фурсатҷӯӣ ва фиребкорӣ меоянд. Қудрати онҳо маҳдуд ба васваса ва зебанишини бад аст ва онҳо ҳеҷ султони маҷбурӣ бар бандагон надоранд. Мӯъмине, ки бо зикри Худо ва риояи фармонҳояш устувор аст, дар қалъаи муҳофизат аз найрангу макрҳои онҳо қарор мегирад; аммо касе ки аз ҳавас пайравӣ кунад ва аз Худои худро ғофил гардад, дар тӯди онҳо меафтад.

Эътиқод ба фариштагон ва ҷиннҳо ва боварӣ ба мавҷудияти ин ҷаҳонни ғайбӣ дар дилу зеҳни мӯъмин бар худои бузургӣ ва ботиниёти ибодат ва эҳтиром ба Худо меафзояд. Вақте инсон мефаҳмад, ки фариштагон амалҳояшро назар мекунанд ва суханҳояшро менависанд, ин ӯро водор мекунад, ки дар наҳлу рӯй зоҳиран ва махфӣ назорати Худоро нигоҳ дорад, аз васваси шайтон паноҳ бигирад ва чунин амрҳо камолоти ахлоқӣ ва талош ба итоат ва парҳез аз гуноҳҳоро ба вуҷуд меорад, бо умеди подош ва раҳмат аз Худо.

يؤمن المسلم بالملائكة كخلق من خلق الله، اصطفاهم للطاعة المطلقة والتسبيح الدائم. هم كائنات نورانية غير مرئية للبشر في هيئتها الأصلية، لكن الله منحهم القدرة على التشكل بأشكال مادية عند الحاجة، كما حدث في زيارتهم للأنبياء. وظيفتهم تتنوع بين تنفيذ أوامر الله، وحمل الوحي، وتدبير شؤون الكون، وتسجيل أعمال العباد، وحماية المؤمنين وتثبيتهم.

أما الجن، فهم خلق آخر أوجده الله من نار، وهم مكلفون ومحاسبون تماماً كالبشر، ينقسمون إلى مؤمنين صالحين وعصاة متمردين. نحن لا نراهم في صورتهم الأصلية، لكنهم يروننا، مما يفسر التفاوت في إدراك وجودهم. وهم لا يعلمون الغيب، وحياتهم تخضع لسنن الله في الكون، ولا يملكون ضراً ولا نفعاً إلا بإذنه تعالى.

الشياطين هم كفار الجن، يقودهم إبليس في معاداة البشر وسلوك طريق الإغواء. إن قدرتهم تقتصر على الوسوسة وتزيين الشر، ولا يملكون سلطاناً قسرياً على العباد. فالمؤمن الذي يتمسك بذكر الله ويستقيم على أمره، يكون في حصن من مكائدهم، بينما يسقط في حبائلهم من يتبع هواه ويغفل عن ربه.

تثمر عقيدة الإيمان بالملائكة والجن واليقين بوجود هذا العالم الغيبي تعظيماً لله في قلب المؤمن. حين يعلم الإنسان أن هناك ملائكة ترقب أفعاله وتكتب أقواله، يدفعه ذلك إلى مراقبة الله في سره وعلنه، والاستعاذة من وساوس الشيطان، مما يقوي الجانب الأخلاقي ويدفع نحو الطاعة وتجنب المعاصي رجاءً في ثواب الله ورحمته.