Имон ба ғайб
Олам танҳо бо он чизе, ки эҳсосоти маҳдуди мо дарк мекунанд, маҳдуд намешавад, балки ҳақиқат аз ҷаҳони моддии мушоҳидашаванда васеътар аст. Рӯҳ, ки сирри ҳаёти мост, як ҳақиқати мавҷудаест, ки мо ба он бовар дорем, ҳарчанд моҳияти онро бо ҳисси худ дарк карда наметавонем. Аз ин рӯ, имон ба ғайб мӯъминро аз дигарон фарқ мекунонад, зеро ӯ ба он чизе, ки фаротар аз модда аст, бо такя ба хабари ростини Худованд бовар мекунад ва ин волотарин дараҷаи яқин аст.
Аз ҳикмат ва раҳмати Худованд аст, ки моро аз чизҳое огоҳ сохт, ки ақли мо ба танҳоӣ аз дарки онҳо оҷиз аст. Ин огоҳӣ тавассути паёмҳои Ӯ, ки аз берун ба мо расиданд, сурат гирифт. Ин хабарҳои илоҳӣ аз роҳҳои муайяне расидаанд, ки бузургтарини онҳо фиристодани фариштагон ба паёмбарони баргузида барои расонидани шариат аст, то барои мо равшангаре бошад, ки моро аз тангнои дунёи моддӣ ба фарохии маърифати Худо ва амал барои рӯзи охират берун орад.
Ахлоқи нек танҳо дар сурате пойдор мемонад, ки бар асоси ақидаи имонӣ бино шуда бошад. Зеро мӯъмине, ки яқин дорад Худованд ӯро дар ниҳону ошкор мебинад, танҳо ҳамон касест, ки ба некӣ пойбанд аст ва аз бадӣ дурӣ меҷӯяд, хоҳ ӯро ситоиш кунанд ва хоҳ на. Аммо касе, ки аъмоли худро танҳо ба сабабҳои моддӣ вобаста мекунад, асири манфиатҳои шахсии худ боқӣ монда, аз камолоти рӯҳонӣ ва арзишҳои олии инсонӣ рӯй мегардонад.
Дар поён, имон ба ғайб бо қонунҳои коинот мухолифат надорад, зеро Худованд Офаридгори сабабҳо ва натиҷаҳост. Он чизе, ки баъзеҳо онро зиддияти байни илм ва баъзе умури ғайбӣ мепиндоранд, дар асл норасоии фаҳмиши онҳост. Масалан, пешгӯии обу ҳаво донистани ғайб нест, балки таҳлили қонунҳои Худованд дар падидаҳои моддии мушоҳидашаванда аст, монанди касе, ки омадани почтальонро аз дур дида, пеш аз расиданаш аз он хабар медиҳад.
إن العالم لا يقتصر على ما تدركه حواسنا المحدودة، فالحقيقة أوسع من عالم الشهادة المادي. فالروح، التي هي سر حياتنا، حقيقة قائمة نؤمن بها رغم غياب ماهيتها عن إدراكنا الحسي. وهكذا، يُعد الإيمان بالغيب تمييزاً للمؤمن، حيث يصدق بما وراء المادة اعتماداً على خبر الله الصادق، وهو أسمى مراتب اليقين.
من حكمة الله ورحمته بنا أن أخبرنا عما تعجز عقولنا عن إدراكه وحده، وذلك عبر رسالاته التي جاءت من خارج ذواتنا. وقد اتخذت هذه الأخبار الإلهية طرقاً ثابتة، أعظمها إرسال الملائكة إلى الرسل المصطفين لتبليغ الشريعة؛ ليكون ذلك بياناً لنا يخرجنا من ضيق المادة إلى رحابة المعرفة بالله والعمل لليوم الآخر.
إن الأخلاق الفاضلة لا تستقيم إلا إذا بُنيت على أساس العقيدة الإيمانية، فالمؤمن الذي يوقن بأن الله يراه في سره وعلانيته هو وحده الذي يلتزم الخير ويجتنب الشر، سواء وجد ثناءً أو لم يجد. أما من يربط أفعاله بالأسباب المادية وحدها، فإنه يظل أسيراً لمصالحه الشخصية، معرضاً عن الرقي الروحي والقيم الإنسانية السامية.
ختاماً، إن الإيمان بالغيب لا يتناقض مع السنن الكونية، فالله هو خالق الأسباب والمسببات. وما يظنه البعض تعارضاً بين العلم وبعض الغيبيات، هو في الحقيقة قصور في الفهم. فالنشرة الجوية مثلاً ليست إدراكاً للغيب، بل استقراءً لسنن الله في الظواهر المادية المشهودة، تماماً كمن يرى قدوم البريد ويخبر به قبل وصوله.