Имон ба расулон

Инсон ба расулон ниёз дорад, зеро онҳо низ инсонанд ва аз инсонияти он касоне, ки ба онҳо фиристода шудаанд, ҳастанд: онҳо таваллуд мешаванд, мемиранд, мехӯранд ва дар бозорҳо роҳ мераванд. Қавмҳо дар гузашта аз он ки ба онҳо инсон фиристода шавад тааҷҷуб мекарданд, аммо Худо нишон дод, ки расул бояд аз қавми худ бошад, то мардум аз ӯ намуна бигирад ва тақлид кунанд. Расулон шарики худои нестанд; онҳо бандагони мӯҳтараманд, ки Худо онҳоро бо ваҳй ихтисос додааст.

Покии расулон дар он аст, ки дар мавриди ироаи ҳастии шариат онҳо ҳеҷ гоҳ аз нафси хеш сухан намегӯянд; вақте ки онҳоро хабарҳои Худо расонида мешавад, онҳо аз ҳавои шахсӣ ҳарф намезананд. Аммо дар масоили дунёвӣ ё иқтибосу қазияҳое, ки ваҳй дар онҳо наомадааст, мумкин аст иштибоҳ кунанд; Худо ин иштибоҳро иҷозат намедиҳад ва ба онҳо ҳидоятро ба суи рост нишон медиҳад — ин дар ҳикоятҳо мисли ҳикмати марбут ба марди кибор ва тириёнҳои сулҳ ва асирони Бадр таҷассум ёфтааст, то нишон диҳад, ки ваҳй меъёри ҳақиқӣ аст.

Муҳаммад ﷺ паёмбари охирин аст ва рисолати ӯ универсалӣ аст — барои ҳамаи одамон ва барои ҳар замон ва макон мувофиқ аст. Шариат баробари сахтии муайян барои ақида ва ибодат, барои муомилоти рӯзмарра ва масоили сиёсӣ ва маъмурӣ майдони васеъе барои иҷтиҳод ва ҳалли масоили мунодил бо манфиати umumӣ боқӣ мегузорад, бо шарти риояи принципҳои умумии Ислом.

Шахсияти Муҳаммад ﷺ худ як моҷиза аст: ростқалбӣ, амонатдорӣ, таҳаммулпазирӣ бо саҳобаҳо ва зиндагии худодӯстонааш шаҳодати бузургии ӯ мебошанд. Ӯ инсони комил буд, аммо Худо ӯро бо рисолат эҳтиётан муҷаҳҳаз кардааст ва ӯ намунаи беназири инсоният гардид; Худо ҳеч гуна офаридаеро дар зеҳни падарони Одам аз ӯ чун ӯ наофаридааст ﷺ-656,.

يحتاج الناس إلى الرسل لأنهم بشرٌ من جنس من أُرسلوا إليهم، يولدون ويموتون ويأكلون ويمشون في الأسواق. وقد عجبت الأمم قديماً من إرسال بشر، لكن الله بين أن الرسول يجب أن يكون من جنس قومه ليتأسوا به. فليس في الرسل شيء من الألوهية، بل هم عباد مكرمون اصطفاهم الله بالوحي.

عصمة الرسل ثابتة فيما يتعلق بتبليغ الشريعة؛ فإذا بلغوا عن الله فهم لا ينطقون عن الهوى. أما في الأمور الدنيوية والاجتهادات الشخصية التي لم ينزل فيها وحي، فقد يقع الخطأ، ولكن الله لا يقرهم عليه بل يبين لهم الصواب، كما حدث في قصة الأعمى وقصة أسرى بدر، تأكيداً لأن وحي السماء هو الميزان القويم.

محمد ﷺ هو خاتم الأنبياء، ورسالته عامة للناس كافة وصالحة لكل زمان ومكان. لقد جاءت الشريعة بمرونة عظيمة، حيث وضعت نصوصاً قطعية للعقائد والعبادات لا تقبل التغيير، بينما تركت مساحة واسعة في المعاملات الإدارية والسياسية ليجتهد فيها المسلمون بما يحقق المصلحة العامة، شريطة الالتزام بقواعد الإسلام العامة.

تتسم شخصية محمد ﷺ بكونها معجزة في حد ذاتها؛ فصدقه وأمانته وتواضعه بين أصحابه وحياته الزاهدة كلها دلائل على عظمته. لقد كان بشراً كاملاً، لكن الله اختصه بالرسالة وأعده إعداداً خاصاً، فكان نموذجاً فريداً في تاريخ البشرية، ولم يخلق الله في طراز أبناء آدم مثله ﷺ.