Имон ба пайғамбарон
Мардум ба пайғамбарон ниёз доранд, зеро онҳо инсонҳое аз ҷинси худи онҳо ҳастанд, ки ба сӯяшон фиристода шудаанд; таваллуд мешаванд, мемиранд, хӯрок мехӯранд ва дар бозорҳо роҳ мераванд. Умматҳои пешин аз фиристода шудани як инсон ба ҳайрат меомаданд, аммо Аллоҳ таоло баён кард, ки пайғамбар бояд аз ҷинси қавми худ бошад, то онҳо аз ӯ ибрат гиранд. Дар пайғамбарон ҳеҷ сифате аз сифатҳои илоҳӣ вуҷуд надорад, балки онҳо бандагони гиромие ҳастанд, ки Аллоҳ онҳоро бо ваҳй баргузидааст.
Маъсум будани пайғамбарон дар масъалаи расонидани шариат собит аст; вақте онҳо паёми Аллоҳро мерасонанд, аз рӯи ҳавову ҳавас сухан намегӯянд. Аммо дар умури дунявӣ ва иҷтиҳодҳои шахсӣ, ки дар бораашон ваҳй нозил нашудааст, мумкин аст хато сурат гирад, вале Аллоҳ онҳоро бар он хато боқӣ намегузорад, балки роҳи дурустро барояшон баён мекунад. Ин ҳолат дар қиссаи марди нобино ва қиссаи асирони Бадр рух дода буд, ки таъкидест бар он ки ваҳйи осмонӣ меъёри устувор аст.
Муҳаммад ﷺ охирин пайғамбар аст ва рисолати ӯ барои тамоми мардум умумӣ буда, барои ҳар замон ва макон муносиб аст. Шариат бо як чандирии бузург омадааст, ки барои ақоид ва ибодатҳо матнҳои қатъиеро муқаррар кардааст, ки тағйирнопазиранд. Дар айни ҳол, дар муомилоти идорӣ ва сиёсӣ фазои васеъеро боқӣ гузоштааст, то мусулмонон дар он барои расидан ба манфиати умумӣ иҷтиҳод кунанд, ба шарте ки ба қоидаҳои умумии Ислом пойбанд бошанд.
Шахсияти Муҳаммад ﷺ худ як мӯъҷиза аст. Ростгӯӣ, амонатдорӣ, фурӯтанӣ дар миёни ёронаш ва зиндагии зоҳидонаи ӯ ҳама далели бузургии ӯст. Ӯ инсони комил буд, аммо Аллоҳ ӯро барои рисолат баргузид ва ба таври хос омода сохт. Аз ин рӯ, ӯ намунаи беназире дар таърихи башарият буд ва Аллоҳ дар миёни фарзандони Одам монандашро ﷺ наофаридааст.
يحتاج الناس إلى الرسل لأنهم بشرٌ من جنس من أُرسلوا إليهم، يولدون ويموتون ويأكلون ويمشون في الأسواق. وقد عجبت الأمم قديماً من إرسال بشر، لكن الله بين أن الرسول يجب أن يكون من جنس قومه ليتأسوا به. فليس في الرسل شيء من الألوهية، بل هم عباد مكرمون اصطفاهم الله بالوحي.
عصمة الرسل ثابتة فيما يتعلق بتبليغ الشريعة؛ فإذا بلغوا عن الله فهم لا ينطقون عن الهوى. أما في الأمور الدنيوية والاجتهادات الشخصية التي لم ينزل فيها وحي، فقد يقع الخطأ، ولكن الله لا يقرهم عليه بل يبين لهم الصواب، كما حدث في قصة الأعمى وقصة أسرى بدر، تأكيداً لأن وحي السماء هو الميزان القويم.
محمد ﷺ هو خاتم الأنبياء، ورسالته عامة للناس كافة وصالحة لكل زمان ومكان. لقد جاءت الشريعة بمرونة عظيمة، حيث وضعت نصوصاً قطعية للعقائد والعبادات لا تقبل التغيير، بينما تركت مساحة واسعة في المعاملات الإدارية والسياسية ليجتهد فيها المسلمون بما يحقق المصلحة العامة، شريطة الالتزام بقواعد الإسلام العامة.
تتسم شخصية محمد ﷺ بكونها معجزة في حد ذاتها؛ فصدقه وأمانته وتواضعه بين أصحابه وحياته الزاهدة كلها دلائل على عظمته. لقد كان بشراً كاملاً، لكن الله اختصه بالرسالة وأعده إعداداً خاصاً، فكان نموذجاً فريداً في تاريخ البشرية، ولم يخلق الله في طراز أبناء آدم مثله ﷺ.