Onuň ﷺ sesi we dili
Onuň ﷺ sesiniň gözelligi
Resulullah ﷺ-iň sesi iň owadan we ýakymly seslerdendi. Bara ibn Azib (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýdi: «Eger sen Resulullah ﷺ-iň gijeki okalyşyny diňleseň, ol seniň kalbyňy eýelärdi.» Abu Musa al-Aş'ari (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýdi: «Eger sen meni şol gije Onuň ﷺ okalyşyny diňleýänimi gören bolsaň, men oňa üns berip diňleýärdim, sen meni Dawudyň maşgalasynyň saz gurallaryndan bir saz guraly berlen hasaplardyň.» — Buhari we Muslim rowaýat etdi.
- Onuň ﷺ okalyşyndaky sesi Dawudyň maşgalasynyň saz guraly ýalydy — Abu Musa al-Aş'ari ony Sahihlerde aýtdy.
- Ol okaýan wagty kalplary eýeleýärdi — Bara ibn Azib (Allah ondan razy bolsun) ony aýtdy.
- Onuň sesi güýçlüdi — ony galdyranda giňişligi doldurýardy.
- Ol okalyşy tertil bilen okaýardy we her bir harpy açyk eşittirýärdi — Abu Dawud rowaýat etdi.
Onuň ﷺ çeper sözlüligi we belent dili
Aişa (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýdi: «Resulullah ﷺ siziň bu gürrüň edişiňiz ýaly gürrüň etmeýärdi, eýsem ol açyk we aýdyň sözler bilen gürleýärdi, ýanynda oturan her kim ony ýatda saklaýardy.» — Buhari we Muslim rowaýat etdi. Enes (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýdi: «Resulullah ﷺ sözüň manysy düşnükli bolar ýaly ony üç gezek gaýtalaýardy.» — Buhari rowaýat etdi. Ol ﷺ şeýle diýdi: «Maňa 'jawami'ul-kelim' berildi,» ýagny az söz bilen köp manyny öz içine alýan sözler — Muttafakun aleýh.
- Jawami'ul-kelim: Onuň ﷺ sözleri az sözli, giň manylydy — Muttafakun aleýh.
- Onuň sözleri açyk we aýdyňdy, her bir ýanynda oturan ony ýatda saklaýardy — Aişadan (Allah ondan razy bolsun) Muttafakun aleýh.
- Ol sözüň manysy düşnükli bolar ýaly ony üç gezek gaýtalaýardy — Buhari Enesden rowaýat etdi.
- Ol tertil we ýuwaşlyk bilen gürleýärdi — Abu Dawud rowaýat etdi.
- Ol her bir halk bilen olaryň dilinde gürleşýärdi we olaryň maksatlaryny düşünerdi.
Onuň ﷺ dili we öwretmegi
Ol ﷺ araplaryň iň çeper sözlüsidi we şeýle diýdi: «Men araplaryň iň çeper sözlüsidirin, ýöne men Kureýşden we Beni Sa'd ibn Bakr arasynda ulaldym.» Oňa araplaryň we arap däl halklaryň dilleri öwredildi we ol her bir kabilanyň çeper sözlüligine laýyk gürleýärdi. Ol Beni Sa'd arasynda ulalanda araplaryň iň çeper sözlerini öwrendi. Ol adamlara ýumşaklyk we mähirlilik bilen öwredýärdi, hiç haçan bir mugallymy kemsitmedi.
- Araplaryň iň çeper sözlüsi — iň çeper sözli kabilalaryň biri bolan Beni Sa'd arasynda ulaldy.
- Kureýşden — Kureýş bolsa araplaryň iň çeper sözlüsidi.
- Ol araplaryň dillerini bilýärdi we her bir halk bilen olara laýyk gelýän zatlar bilen gürleşýärdi.
- Ýumşaklyk we ýeňillik bilen öwredýärdi — hiç haçan bir mugallymy kemsitmedi.