Onuň ﷺ patyşalara iberen ilçileri we kätibleri
Onuň ﷺ patyşalara we hökümdarlara iberen ilçileri
Pygamber ﷺ öz ilçilerini ýer ýüzüniň patyşalaryna we hökümdarlaryna, olary Yslama çagyryp, Allatagalanyň şu sözüni amala aşyrmak üçin iberdi: «Biz seni älemlere diňe rehimdarlyk hökmünde iberdik.» Bu Hijretiň altynjy ýylynda bolupdy.
- Amr ibn Umaýýa ad-Damri (Allah ondan razy bolsun) ← Habeşistanyň patyşasy Najjaşi (Onuň ﷺ ilkinji ilçisi)
- Dihýa ibn Halifa al-Kalbi ← Rim imperatory Herakl
- Abdullah ibn Huzafa as-Sahmi ← Pars patyşasy Kisra
- Hatib ibn Abi Balta'a ← Müsüriň patyşasy Muqawqis
- Amr ibn al-As (Allah ondan razy bolsun) ← Omanyň patyşalary Jaifar we Abd (Yslamy kabul etdiler)
- Şuja' ibn Wahb al-Asadi ← Şamyň patyşasy Haris ibn Abi Şamir al-Gassani
- al-Ala ibn al-Hadrami ← Bahreýniň patyşasy Munzir ibn Sawa
- Abu Musa al-Aş'ari we Muaz ibn Jabal ← Ýemen
Onuň ﷺ wahy we hatlar üçin kätibleri
Pygamber ﷺ-iň wahy ýazýan we hatlaryny gowşurýan hormatly kätibleri bardy. Onuň kätibleriniň sany otuz töweregi beýik Sahabä ýetýärdi. Muawiýa ibn Abi Sufýan we Zeýd ibn Sabit olaryň arasynda iň ýakynlary we bu işe iň köp baglananlarydy.
- Dört Halifa: Abu Bakr, Omar, Osman we Aly (Allah olardan razy bolsun)
- Zeýd ibn Sabit — kätibleriň iň bilimlisi we iň ýakyny, ol Ýewreý we Süriýa dillerini öwrenipdi
- Muawiýa ibn Abi Sufýan — bu işe iň köp baglananlaryndan we iň köp ýanynda bolanlaryndan
- Ubaý ibn Ka'b — Ansarilerden Kur'an okaýanlaryň serdary
- Abdullah ibn al-Arqam — hatlary ýazýardy we Onuň ﷺ rugsat bermegi bilen olara jogap berýärdi
Onuň ﷺ patyşalara ýazan hatlarynyň käbir bölekleri
Ol ﷺ Herakla şeýle ýazdy: «Bismillähir Rahmänir Rahim. Allahyň Resuly Muhammet ﷺ-den Rim imperatory Herakla. Dogry ýoly yzarlaýanlara salam bolsun. Soňra, men seni Yslama çagyryaryn. Yslamy kabul et, aman galarsyň. «Eý Kitap eýeleri! Geliň, biziň bilen siziň aralygyňyzda deň bolan bir söze (kelime) geleliň...» aýaty.» Herakl haty öpüp, gözleriniň üstüne goýdy. Kisra bolsa haty ýyrtdy. Şonda Ol ﷺ: «Allah onuň patyşalygyny ýyrtsyn!» diýdi.
- Onuň Herakla ýazan haty — ol ony öpüp, gözleriniň üstüne goýdy we: «Onuň patyşalygy berkarar boldy» diýdi.
- Onuň Najjaşa ýazan haty — ol Yslamyny yglan edýän hat bilen jogap berdi we ogluny Pygamber ﷺ-e iberdi.
- Onuň Kisra ýazan haty — ol haty ýyrtdy, şonda Ol ﷺ: «Allah onuň patyşalygyny ýyrtsyn!» diýdi we şeýle hem boldy.
- Onuň Müsüriň patyşasy Muqawqise ýazan haty — ol Mariýa al-Qibtiýýany we gymmatly sowgatlary iberdi.