القسم الأول: الإيمان والقرآن والعلم

Birinji bölüm: Iman, Gurhan we Ylym

الباب الأول: الإيمان والوحي

Birinji bap: Iman we Wahy

قال رسول الله ﷺ «اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ: الشِّرْكَ بِاللهِ، وَالسِّحْرَ، وَقَتْلَ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللهُ إِلَّا بِالْحَقِّ، وَأَكْلَ الرِّبَا، وَأَكْلَ مَالِ الْيَتِيمِ، وَالتَّوَلِّيَ يَوْمَ الزَّحْفِ، وَقَذْفَ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ الْغَافِلَاتِ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Ýedi heläk ediji günäden daş duruň: Allaha şärik goşmak, jadygöýlik, Allahyň haram eden janyny haksyz ýere öldürmek, süýthorlyk etmek, ýetimiň malyny iýmek, söweş güni yza çekilmek we namysly, mömin, bihabar aýallara töhmet atmak.»

قال رسول الله ﷺ «أَتَرَوْنَ هَذِهِ الْمَرْأَةَ طَارِحَةً وَلَدَهَا فِي النَّارِ قُلْنَا: لَا وَاللهِ، قَالَ: قال رسول الله ﷺ اللهُ أَرْحَمُ بِعِبَادِهِ مِنْهَا».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Bu aýalyň çagasyny oda taşlaýandygyny görýärsiňizmi?» Biz: «Ýok, Allaha ant içýäris!» diýdik. Ol: «Allah gullaryna ondan has rehimlidir» diýdi.

قال رسول الله ﷺ «أَرْبَعٌ فِي أُمَّتِي مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ لا يَتْرُكُونَهُنَّ: الْفَخْرُ فِي الأَحْسَابِ، وَالطَّعْنُ فِي الأَنْسَابِ، وَالاسْتِسْقَاءُ بِالنُّجُومِ، وَالنِّيَاحَةُ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Meniň ümmetimde jahiliýet döwrüniň dört zady bar, olar olary terk etmezler: nesil bilen öwünmek, nesle dil ýetirmek, ýagyş dilemek üçin ýyldyzlara ýüz tutmak we agy etmek.»

قال رسول الله ﷺ «أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا، وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنَ النِّفَاقِ حَتَّى يَدَعَهَا: إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، وإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ، وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ، وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Dört sypat bar, kimde olar bolsa, ol hakyky munafykdyr. Kimde olardan bir sypat bolsa, ol ony terk edýänçä, onda nifakdan bir sypat bardyr: gürlese ýalan sözlär, wada berse ýerine ýetirmez, ähtleşse dönüklik eder we jedelleşse (haksyzlykda) çäkden aşar.»

قال رسول الله ﷺ «اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Amal ediň, çünki her kim näme üçin ýaradylan bolsa, şoňa ýeňilleşdirilendir.»

قال رسول الله ﷺ «الْأَرْوَاحُ جُنُودٌ مُجَنَّدَةٌ فَمَا تَعَارَفَ مِنْهَا ائْتَلَفَ وَمَا تَنَاكَرَ مِنْهَا اخْتَلَفَ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Ruhlar topar-topar goşunlardyr. Olardan biri-birini tanaýanlar ylalaşar, biri-birini inkär edýänler bolsa gapma-garşylykda bolar.»

قال رسول الله ﷺ «الإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً، فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا الله، وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ، وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الإِيمَانِ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Iman altmyşdan ýa-da ýetmişden gowrak şahadan (bölümden) ybaratdyr. Olaryň iň ýokarysy 'La ilahe illallah' (Allahdan başga ylah ýokdur) diýmekdir. Iň pesi bolsa ýoldan zyýanly zady aýyrmakdyr. We haýa (utanjaňlyk) imanyň bir şahasydyr.»

قال رسول الله ﷺ «الرِّيحُ مِنْ رَوْحِ اللهِ، تَأْتِي بِالرَّحْمَةِ وَتَأْتِي بِالْعَذَابِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهَا فَلَا تَسُبُّوهَا، وَسَلُوا اللهَ خَيْرَهَا وَاسْتَعِيذُوا اللهَ مِنْ شَرِّهَا».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Şemal Allahyň ruhundandyr (rehimindendir). Ol rehmet bilen hem gelýär, azap bilen hem gelýär. Ony gören wagtyňyzda oňa sögmäň. Alladan onuň haýryny dileň we onuň şerinden Allaha sygynyň.»

قال رسول الله ﷺ «الْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللهِ مِنَ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ، وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ، احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ، وَاسْتَعِنْ بِاللهِ وَلَا تَعْجِزْ، وَإِنْ أَصَابَكَ شَيْءٌ فَلَا تَقُلْ لَوْ أَنِّي فَعَلْتُ كَذَا كَانَ كَذَا وَكَذَا، وَلَكِنْ قُلْ قَدَّرَ اللهُ وَمَا شَاءَ فَعَلَ، فَإِنَّ لَوْ تَفْتَحُ عَمَلَ الشَّيْطَانِ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Güýçli mömin gowşak möminden has haýyrly we Allaha has söýgüli. Olaryň her birinde haýyr bardyr. Saňa peýdaly bolan zada höwes et. Alladan kömek dile we ejizleme. Eger saňa bir zat gelse, 'Eger men beýle eden bolsam, beýle bolardy' diýme. Emma 'Allah takdyr etdi we isledigini etdi' diý. Çünki 'eger' sözi şeýtanyň işini açýar.»

قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى تَجَاوَزَ لِأُمَّتِي عَمَّا حَدَّثَتْ بِهِ أَنْفُسَهَا مَا لَمْ تَتَكَلَّمْ بِهِ أَوْ تَعْمَلْ بِهِ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Allah Tagala meniň ümmetim üçin öz içine gürleşen zatlaryny, eger olary dil bilen aýtmasalar ýa-da amal etmeseler, bagyşlady.»

قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى تَجَاوَزَ لِي عَنْ أُمَّتِي الْخَطَأَ وَالنِّسْيَانَ وَمَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Allah Tagala meniň ümmetimden ýalňyşlygy, unudylmagy we mejbur edilen zatlary bagyşlady.»

قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى لَمَّا خَلَقَ الْخَلْقَ كَتَبَ بِيَدِهِ عَلَى نَفْسِهِ إِنَّ رَحْمَتِي سَبَقَتْ غَضَبِي».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Allah Tagala mahluklary ýaradan wagty Öz eli bilen Özüne şeýle ýazdy: 'Meniň rehimim gazabymdan öňe geçdi'.»

قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى لَيُمْلِي لِلظَّالِمِ، حَتَّى إِذَا أَخَذَهُ لَمْ يُفْلِتْهُ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Allah Tagala zalymyň yzyny uzaldar (möhlet berer). Emma ony tutan wagty, ony goýbermez.»

قال رسول الله ﷺ «إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللهِ وَرَسُولِهِ، فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللهِ وَرَسُولِهِ، وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوِ امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا، فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Amallar niýetlere görädir. Her bir adama niýet edeni bardyr. Kiminiň hijreti Allah we Onuň Resuly üçin bolsa, onuň hijreti Allah we Onuň Resuly üçindir. Kiminiň hijreti bolsa dünýä maly üçin ýa-da öýlenjek aýaly üçin bolsa, onuň hijreti niýet eden zadyna görädir.»

قال رسول الله ﷺ «إِيَّاكُمْ وَالْغُلُوَّ فِي الدِّينِ فَإِنَّمَا أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمُ الْغُلُوُّ فِي الدِّينِ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Dinde çäkden aşmakdan saklanyň. Çünki sizden öňküleri dinde çäkden aşmak heläk etdi.»

قال رسول الله ﷺ «آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ: إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ، وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ».

Allah Resuly ﷺ şeýle diýdi: «Munafygyň alamaty üçdür: gürlese ýalan sözlär, wada berse ýerine ýetirmez we oňa ynananlaryna dönüklik eder.»

قال رسول الله ﷺ «جَعَلَ الله الرَّحْمَةَ مِائَةَ جُزْءٍ فَأَمْسَكَ عِنْدَهُ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ جُزْءًا، وَأَنْزَلَ فِي الأَرْضِ جُزْءًا وَاحِدًا، فَمِنْ ذَلِكَ الْجُزْءِ يَتَرَاحَمُ الْخَلْقُ حَتَّى تَرْفَعَ الْفَرَسُ حَافِرَهَا عَنْ وَلَدِهَا خَشْيَةَ أَنْ تُصِيبَهُ».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Allah rehimdarlygy ýüz bölege böldi. Doksan dokuz bölegini Öz ýanynda saklady, ýere bolsa bir bölegini indirdi. Şol bir bölekden ähli mahlukat birek-birege rehim edýär, hatda at çagasyna zyýan ýetirmekden gorkup, toýnagyny ondan galdyrýar».

قال رسول الله ﷺ «كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ يَقُولُونَ: إِنَّمَا الطِّيَرَةُ فِي الْمَرْأَةِ وَالدَّارِ وَالدَّابَّةِ».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Jahyllyk döwrüniň adamlary: 'Ugusyzlyk diňe aýalda, öýde we haýwanda bolýar' diýerdiler».

قال رسول الله ﷺ «قَالَ الله تَعَالَى: إِذَا هَمَّ عَبْدِي بِحَسَنَةٍ وَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبْتُهَا لَهُ حَسَنَةً، فَإِنْ عَمِلَهَا كَتَبْتُهَا عَشْرَ حَسَنَاتٍ إِلَى سَبْعِمِائَةِ ضِعْفٍ، وَإِذَا هَمَّ بِسَيِّئَةٍ وَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ أَكْتُبْهَا عَلَيْهِ، فَإِنْ عَمِلَهَا كَتَبْتُهَا سَيِّئَةً وَاحِدَةً».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Allah Tagala aýtdy: 'Eger gulym bir ýagşy iş etmäge niýet etse-de, ony amala aşyrmasa, Men ony oňa bir ýagşylyk hökmünde ýazaryn. Eger ony amala aşyrsa, Men ony on ýagşylykdan ýedi ýüz esse çenli ýazaryn. Eger bir erbet iş etmäge niýet etse-de, ony amala aşyrmasa, Men ony oňa ýazmaryn. Eger ony amala aşyrsa, Men ony bir erbetlik hökmünde ýazaryn'».

قال رسول الله ﷺ «قَالَ الله تَعَالَى: الْكِبْرِيَاءُ رِدَائِي وَالْعَظَمَةُ إِزَارِي فَمَنْ نَازَعَنِي وَاحِدًا مِنْهُمَا قَذَفْتُهُ فِي النَّارِ».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Allah Tagala aýtdy: 'Ululyk Meniň ridaýymdyr, beýiklik bolsa Meniň izarymdyr. Kim olaryň haýsy hem bolsa birinde Meniň bilen bäsleşse, Men ony dowzaha ataryn'».

قال رسول الله ﷺ «قَالَ الله تَعَالَى: سَبَقَتْ رَحْمَتِي غَضَبِي».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Allah Tagala aýtdy: 'Meniň rehimdarlygym gazabymdan öňe geçdi'».

قال رسول الله ﷺ «كَانَ نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ يَخُطُّ، فَمَنْ وَافَقَ خَطَّهُ فَذَاكَ».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Pygamberlerden biri çyzyk çekerdi (ýa-da gumda ýazardy). Kim onuň çyzgysyna gabat gelse, şol dogrudyr».

قال رسول الله ﷺ «لا إِيمَانَ لِمَنْ لا أَمَانَةَ لَهُ، وَلا دِينَ لِمَنْ لا عَهْدَ لَهُ».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Amanady bolmadygyň imany ýokdur, ähti bolmadygyň dini ýokdur».

قال رسول الله ﷺ «لا يَبْقَيَنَّ فِي رَقَبَةِ بَعِيرٍ قِلادَةٌ مِنْ وَتَرٍ أَوْ قِلادَةٌ إِلَّا قُطِعَتْ».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Düýäniň boýnunda ýa-da başga bir haýwanyň boýnunda ýaýyň kirişinden ýa-da başga bir zatdan ýasalan hiç bir monjuk galmasyn, hökman kesilmelidir».

قال رسول الله ﷺ «لا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Hiç biriňiz özüňize isleýän zadyňyzy doganyňyza islemeseňiz, iman etmezsiňiz».

قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَرَّتْهُ حَسَنَتُهُ وَسَاءَتْهُ سَيِّئَتُهُ فَذَلِكُمُ المُؤْمِنُ».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Kim ýagşy işi bilen begense we erbet işi bilen gynansa, ine şol hakyky mömindir».

قال رسول الله ﷺ «وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَا تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا، وَلَا تُؤْمِنُوا، حَتَّى تَحَابُّوا، أَوَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ؟ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Janyňy elinde tutan Allaha kasam bolsun, iman etmeseňiz, Jennete girmezsiňiz. Birek-biregi söýmeseňiz, iman etmezsiňiz. Size bir zat öwredeýinmi, eger ony etseňiz, birek-biregi söýersiňiz? Araňyzda salamy ýaýraň».

قال رسول الله ﷺ «هَلَكَ المُتَنَطِّعُونَ».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Çendenaşa çuňlaşýanlar heläk boldular».

قال رسول الله ﷺ «يَا أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّكُمْ لَنْ تُطِيقُوا كُلَّ مَا أُمِرْتُمْ بِهِ، وَلَكِنْ سَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَأَبْشِرُوا».

Resulullah ﷺ aýtdy: «Eý ynsanlar! Siz size buýrulan zatlaryň hemmesini ýerine ýetirip bilmersiňiz. Ýöne dogry ýoly tutmaga çalşyň, ýakynlaşyň we begeneberiň».

الباب الثاني: العلم والعلماء

Ikinji bap: Ylym we Alymlar

قَالَ ﷺ: «نَضَّرَ اللَّهُ امْرًَا سَمِعَ مِنَّا شَيْئًا فَبَلَّغَهُ كَمَا سَمِعَ، فَرُبَّ مُبَلَّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ».

Pygamberimiz ﷺ aýtdy: «Allah bizden bir zat eşiden we ony eşiden ýaly ýetiren adamyň ýüzüni nurlandyrsyn. Sebäbi käbir ýetirilen adam eşidenden has düşünişli bolup biler.»

الباب الثالث: الفتن وعلامات الساعة

Üçünji bap: Fitneler we Kyýamat alamaty

«إِذَا هَلَكَ كِسْرَى فَلا كِسْرَى بَعْدَهُ، وَإِذَا هَلَكَ قَيْصَرُ فَلَا قَيْصَرَ بَعْدَهُ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتُنْفَقَنَّ كُنُوزُهُمَا فِي سَبِيلِ الله».

Eger Kisra heläk bolsa, ondan soň Kisra bolmaz. Eger Kaýsar heläk bolsa, ondan soň Kaýsar bolmaz. Janym elinde bolan Allah bilen ant içýärin, olaryň hazynalary Allah ýolunda sarp ediler.

قال رسول الله ﷺ «إِذَا رَأَيْتَ أُمَّتِي تَهَابُ الظَّالِمَ أَنْ تَقُولَ لَهُ، إِنَّكَ ظَالِمٌ، فَقَدْ تُوُدعَ مِنْهُمْ».

Resulullah ﷺ aýtdy: 'Eger meniň ümmetimiň zalym adama 'Sen zalym' diýmäge gorkýandygyny görseň, onda olardan hoşlaşylýandyr (olaryň işi gutarandyr).'

قال رسول الله ﷺ «فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَنَفْسِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ يُكَفِّرُهَا الصِّيَامُ وَالصَّلَاةُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيُ عَنِ الْمُنْكَرِ».

Resulullah ﷺ aýtdy: 'Adamyň maşgalasynda, malynda, özünde, çagalarynda we goňşusynda bolan synaglaryny (günälerini) oraza, namaz, sadaka, ýagşylyga buýurmak we ýamanlykdan saklamak ýuwýar (günälerini bagyşlaýar).'

قال رسول الله ﷺ «قَدْ تَرَكْتُكُمْ عَلَى الْبَيْضَاءِ لَيْلُهَا كَنَهَارِهَا، لَا يَزِيغُ عَنْهَا بَعْدِي إِلَّا هَالِكٌ، مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِمَا عَرَفْتُمْ مِنْ سُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِيِِنَ، عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ».

Resulullah ﷺ aýtdy: 'Men sizi şeýle bir aýdyň ýolda galdyrdym welin, onuň gijesi gündizi ýalydyr. Menden soň ondan diňe heläk bolanlar azaşar. Araňyzda ýaşanlar köp dürli gapma-garşylyklary görerler. Şonuň üçin meniň sünnetimden we dogry ýoly tapan Raşit Halifalardan bilýän zatlaryňyza berk ýapyşyň, ony dişleriňiz bilen berk tutuň.'

قال رسول الله ﷺ «لَا تَخْتَلِفُوا فَإِنَّ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمُ اخْتَلَفُوا فَهَلَكُوا».

Resulullah ﷺ aýtdy: 'Agzalalyk etmäň, çünki sizden öňküler agzalalyk edip heläk boldular.'

قال رسول الله ﷺ «مَا بَالُ دَعْوَى أَهْلِ الجَاهِلِيَّةِ، دَعُوهَا فَإِنَّهَا خَبِيثَةٌ».

Resulullah ﷺ aýtdy: 'Jahyliýet döwrüniň çagyryşlary näme üçin? Olary goýuň, çünki olar erbetdir (hapa).'

قال رسول الله ﷺ «مَا مِنْ قَوْمٍ يُعْمَلُ فِيهِمْ بِالْمَعَاصِي، هُمْ أَعَزُّ مِنْهُمْ وَأَمْنَعُ ولا يُغَيِّرُونَ إِلَّا عَمَّهُمُ الله بِعِقَابٍ».

Resulullah ﷺ aýtdy: 'Bir halkyň arasynda günäler edilip, olar (günä edýänler) olardan (günä etmeýänlerden) has güýçli we goragly bolsa, we olar (günä etmeýänler) ony üýtgetmeseler, onda Allah olaryň hemmesini jeza bilen gurşap alar.'

الباب الرابع: القيامة والجنة والنار

Dördünji bap: Kyýamat, Jennet we Jähennem

قال رسول الله ﷺ «أَوَّلُ مَا يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي الدِّمَاءِ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Kyýamat güni ynsanlaryň arasynda ilkinji höküm çykaryljak zat gan döküşikler baradadyr».

قال رسول الله ﷺ «ثَلَاثَةٌ لَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ: مُدْمِنُ خَمْرٍ، وَقَاطِعُ رَحِمٍ، وَمُصَدِّقٌ بِالسِّحْرِ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Üç topar adam Jennete girmez: içgä baglanan (içgili), garyndaşlyk gatnaşyklaryny kesen we jadygöýlüge ynanan».

قال رسول الله ﷺ «دَخَلَتْ امْرَأَةٌ النَّارَ فِي هِرَّةٍ رَبَطَتْهَا، فَلَمْ تُطْعِمْهَا وَلَمْ تَدَعْهَا تَأْكُلُ مِنْ خَشَاشِ الْأَرْضِ حَتَّىٰ مَاتَتْ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Bir aýal bir pişigi sebäpli jähenneme girdi, ony baglapdy, oňa iýmit bermedi we ýer ýüzündäki mör-möjeklerden iýmegine-de rugsat bermedi, ol ölýänçä».

قال رسول الله ﷺ «لَوْ يَعْلَمُ المُؤْمِنُ مَا عِنْدَ اللهِ مِنَ العُقُوبَةِ مَا طَمِعَ بِجَنَّتِهِ أَحَدٌ، وَلَوْ يَعْلَمُ الكَافِرُ مَا عِنْدَ اللهِ مِنَ الرَّحْمَةِ مَا قَنَطَ مِنْ جَنَّتِهِ أَحَدٌ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Eger mömin Allahyň ýanyndaky jezany bilýän bolsa, hiç kim Onuň Jennetine tamakin bolmazdy. Eger käfir Allahyň ýanyndaky rehmeti bilýän bolsa, hiç kim Onuň Jennetinden umydyny üzmezdi».