القسم الثالث: نظام الأسرة أو (الأحوال الشخصية)

Üçünji bölüm: Maşgala ulgamy ýa-da (Şahsy ýagdaýlar)

الباب الأول: النكاح والطلاق والعدة والرضاع وما يتعلق بها

Birinji bap: Nikah, talak, iddet, süýt emdirme we olar bilen baglanyşykly zatlar

قال رسول الله ﷺ «إِذَا أَتَاكُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ خُلُقَهُ وَدِينَهُ فَزَوِّجُوهُ، إِنْ لَا تَفْعَلُوا تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الأَرْضِ وَفَسَادٌ عَرِيضٌ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Eger size ahlagy we dini sizi kanagatlandyrýan bir adam gelse, ony öýlendiriň (ýa-da gyzyňyzy oňa beriň). Eger şeýtmeseniz, ýer ýüzünde uly pitne we bozuklyk dörär.»

قال رسول الله ﷺ «أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا وَخِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Möminleriň imany iň kämili, ahlagy iň gowusydyr. Siziň iň gowularyňyz, aýallaryna iň gowy garaýanlaryňyzdyr.»

قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الْوَلَدَ مَبْخَلَةٌ مَجْبَنَةٌ، مَجْهَلَةٌ، مَحْزَنَةٌ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Çaga gysgançlyga, gorkaklyga, nadanlyga we gam-gussa sebäpdir.»

قال رسول الله ﷺ «كُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَالإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ فِي أَهْلِهِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالمَرْأَةُ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا رَاعِيَةٌ وَهِيَ مَسْؤُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالخَادِمُ فِي مَالِ سَيِّدِهِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ فِي مَالِ أَبِيهِ رَاعٍ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Her biriňiz çopan (gözegçi) we öz sürüsüňiz (golastyňyz) üçin jogapkärsiňiz. Imam (hökümdar) çopandyr we öz sürüsü üçin jogapkärdir. Erkek maşgalasynda çopandyr we ol öz sürüsü üçin jogapkärdir. Aýal äriniň öýünde çopandyr we ol öz sürüsü üçin jogapkärdir. Hyzmatkär hojaýynynyň malynda çopandyr we ol öz sürüsü üçin jogapkärdir. Erkek atasynyň malynda çopandyr we ol öz sürüsü üçin jogapkärdir. Şeýlelikde, her biriňiz çopan we her biriňiz öz sürüsüňiz üçin jogapkärsiňiz.»

قال رسول الله ﷺ «لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ إِلَّا وَمَعَهَا ذُو مَحْرَمٍ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Hiç bir erkek bir aýal bilen ýeke galmasyn, diňe onuň ýanynda mahrem (ýakyn garyndaşy) bar bolsa.»

قال رسول الله ﷺ «لا يَدْخُلْ هَؤُلَاءِ عَلَيْكُمْ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Bular siziň ýanyňyza girmesinler.»

قال رسول الله ﷺ «مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَاليَوْمِ الآخِرِ فَإِذَا شَهِدَ أَمْرًا فَلْيَتَكَلَّمْ بِخَيْرٍ أَوْ لِيَسْكُتْ، وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ، فَإِنَّ الْمَرْأَةَ خُلِقَتْ مِنْ ضِلَعٍ، وَإِنَّ أَعْوَجَ شَيْءٍ فِي الضِّلَعِ أَعْلَاهُ، إِنْ ذَهَبْتَ تُقِيمُهُ كَسَرْتَهُ، وَإِنْ تَرَكْتَهُ لَمْ يَزَلْ أَعْوَجَ، اسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Kim Allaha we Ahyrky Güne iman edýän bolsa, bir işe şaýat bolanda ýa gowy söz aýtsyn, ýa-da dymsyn. Aýallara gowy garaň. Çünki aýal gapyrgadan ýaradylandyr. Gapyrganyň iň egri ýeri onuň ýokarky bölegidir. Eger ony dogrulamaga synanyşsaň, ony döwersiň. Eger ony şol ýagdaýda goýsaň, ol egri bolmagynda galar. Aýallara gowy garaň.»

قال رسول الله ﷺ «نَعَمْ صِلي أُمَّكِ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Hawa, ejeň bilen gatnaşygyňy dowam etdir.»

الباب الثاني: المواريث والوصايا والهبة

Ikinji bap: Miraslar, wesýetler we sowgatlar

قال رسول الله ﷺ «اتَّقُوا اللهَ وَاعْدِلُوا فِي أَوْلادِكُمْ».

Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Alladan gorkuň we çagalaryňyza adalatly garaň.»