Kitabyň giriş

Älemleriň Perwerdigari bolan Allaha hamd bolsun, älemlere rehim-şepagat hökmünde iberilen serwerimiz Muhammet bin Abdullaha, onuň maşgalasyna, saýlama sahabalaryna we tä kyýamat gününe çenli olaryň yzy bilen gowylykda gidenlere iň kämil salat we salamlar bolsun. Eý, Allahym! Seni ähli kemçiliklerden päk tutýarys, Seniň bize öwredenleriňden başga bizde ylym ýokdur. Eý, Allahym! Bize peýdaly ylym öwret, öwredenleriňi biz üçin peýdaly eýle, ylmymyzy, ýumşaklygymyzy we hikmetimizi artdyr. Şübhesiz, Sen Ähli zady bilýän, Halym we Hikmet eýesidirsiň. Eý, Perwerdigarim! Göwnümi giňelt, işimi ýeňilleşdir we dilimdäki düwni çöz, goý, olar aýdýanlaryma düşünsinler.

Mundan soňra: Hormatly okyja Pygamberimiziň ﷺ iň manyly we gysga sözlerinden (jawami al-kalim) ybarat bolan saýlama ýygyndyny hödürleýändigime şatdyryn. Men bu hadyslary özüniň meşhurlygy bilen tanalýan «Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa» (Saýlama Pygamber Hadyslary) atly kitabymdan saýlap aldym. Ol kitabyň içindäki hadyslar birnäçe hadys ymamynyň dogrulygyny ykrar eden hadyslarydyr. «Safwat» kitaby mundan birnäçe ýyl ozal Allahyň maňa jemlemegi, taýýarlamagy, bölümlere bölmegi we düşündirmegi nesip eden giň gölemli ensiklopedik gollanmasy bolup, uly üstünlik gazandy. Allahyň penasy bilen ol kitap bütin dünýädäki arap we yslam ylmy toparlarynda uly gyzyklanma we hoşallyk bilen garşylandy. Munuň sebäbi bolsa, onda iň möhüm we iň ygtybarly hadyslaryň jemlenmegidir. Bu hadyslar birnäçe hadys ymamynyň dogrulygynda ylalaşan hadyslary bolup, musulman adamyň dini we dünýä durmuşy üçin zerur bolan maglumatlary öz içine alýar. Men «Safwat» kitabynda esasan akydalara, ybadatlara, hökümlere, pygamberlik hikmetlerine, gorkuzmalara we söýündirmelere, fazylatlara, Pygamberiň ﷺ sypatlaryna, edep-ekrama, ylma, lukmançylyga, tefsire, pitnelere, kyýamat alamatlaryna, kyýamat gününiň sypatlaryna, jennete, dowzaha we musulman adama dini hem-de dünýäsi üçin peýdaly boljak ähli öwüt-nesihatlara üns berdim. Maksadym — gözlegçiler üçin elýeterli, hadys ymamlarynyň arasynda dogrulygy ylalaşylan hadyslaryň anyk çeşmelerini görkezýän resminama görnüşli bir gollanma taýýarlamakdyr.

Bu kitap köp sanly alymlar, hadysçylar we pikir ýöredijiler tarapyndan ýokary bahalandyryldy we iň ygtybarly hadyslary, iň güýçli sanadlary (rowaýat zynjyrlaryny) we metinleri öz içine alýan häzirki zaman kämil hadys gollanmasy hökmünde kabul edildi. Bu ugurda we bu usulda mundan ozal beýle kitap ýazylmandy. Kitabyň on dördünji neşirinden soň, men şeýle netijä geldim: bu kitap hadyslaryň dogrulygyny anyklamak isleýänler üçin kämil bir çeşme we görkeziji hökmünde uly ähmiýete eýe bolsa-da, ol esasan ylym talyplaryna, alymlara we hadysçylara niýetlenendir. Käbir ylym we fazylat eýesi bolan doganlarymyzyň haýyşy boýunça, «Safwat» kitabyny gysgaltmagy makul bildim. Sebäbi onda käbir hadyslar başlangyçlarynyň tapawutlylygy, bir ýa-da birnäçe sözüň artykmaçlygy ýa-da manysy birmeňzeş bolsa-da rowaýatçylaryň sözleriniň tapawutlylygy sebäpli gaýtalanýardy. Şol sebäpli «Jawami al-Kalim» (Pygamberiň Manyly Sözleri) ýygyndysynda şol gaýtalanmalary aýyrdyk. Bu bolsa hadyslary ýat tutmak isleýänler üçin ýeňillik döreder. Kim hadyslaryň doly we iň ygtybarly toplumyny isleýän bolsa, goý, «Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa» kitabynyň doly nusgasyna ýüzlensin. Şeýlelikde, «Jawami al-Kalim» kitaby dini we dünýä ylymlaryny öwrenýän ähli talyplar üçin elýeterli bolar. Bu kitap arkaly Pygamberiň ﷺ ajaýyp hadyslaryny, hikmetli sözlerini we sünnetlerini görkezmek isledik. Eger bir mömin ýa-da mömin däl adam, hatda bir tankytçy hem bu sözlere seretse, Allahyň öz sowatsyz (ummi) Pygamberine ﷺ beren ylahy ylhamynyň aýdyň subutnamasyny görer. Bu hadyslar diňe Allahyň älemlere rehim-şepagat hökmünde saýlap alan zatyndan çykyp biljek beýik hikmetlerdir. Bu bolsa Beýik Allahyň: «Biz seni diňe älemlere rehim-şepagat hökmünde iberdik» diýen sözüniň we Pygamberiň ﷺ: «Men diňe sowgat berlen bir rehim-şepagatdyryn» diýen sözüniň subutnamasydyr. Bu hadyslar yslamyň we ynsanlygyň iň asylly gymmatlyklaryna, ahlagyna we hikmetlerine laýyk gelýär, şonuň üçin hem dünýäniň ähli adalatly pikir ýöredijileri we alymlary tarapyndan hormatlanmaga mynasypdyr.

Şeýle hem, men bu Muhammedi hikmetleri we ajaýyplyklary ýat illerde ýaşaýan doganlarymyza mukaddes yslam tekstleri hökmünde hödürlemek isledim. Olaryň arasyndan ukyby bolanlardan bu kitaby öz ýaşaýan ýurtlarynyň janly dillerine terjime etmeklerini haýyş edýärin. Bu bolsa ägirt uly yslam pikirini parahatçylyga, adalata we asylly ahlaga esaslanýan bileleşikde ýaşaýyşyň tarapdarlaryna rehim-şepagat, söýgi we doganlyk habary hökmünde ýetirmek üçin bir ädim bolar.

Hormatly Pygamberiň ﷺ sünneti arap we yslam siwilizasiýasynyň gurulmagynda özboluşly we aýratyn orna eýedir, şeýle hem yslam kanunçylygynda (teşriginde) esasy orny tutýar. Allah Tagala mukaddes Gurhanda Pygamberiň ﷺ taglymatlaryna eýermegi anyk buýrup, şeýle diýýär: «Pygamber size näme beren bolsa, ony alyň, size nämäni gadagan eden bolsa, ondan saklanyň». Allah Tagala ony: «Şübhesiz, sen dogry ýola gönükdirýärsiň» diýen sözi bilen aýratynlandyrdy we möminlere: «Allaha we ahyret gününe umyt baglaýanlar hem-de Allahy köp ýatlaýanlar üçin Allahyň ilçisinde ajaýyp nusga bardyr» diýip buýurdy.

Beýik Allah Öz pygamberine ﷺ özüne indirilenleri ýetirmegi buýrup: «Eý, Pygamber! Perwerdigariňden saňa indirilenleri ýetir» diýdi. Başga aýatlarda bolsa, Hak Tagala Öz ilçisine Gurhany adamlara düşündirmegi we beýan etmegi üçin indirendigini aýdyp: «Adamlara indirilen zatlary olara düşündirmegiň üçin we olaryň pikir ýöretmekleri üçin saňa bu Zikri (Gurhany) indirdik» diýýär. Şeýle hem Hak Tagala mömin adamyň iň esasy sypatynyň Allahyň we Onuň ilçisiniň hökümlerine boýun bolmakdygyny nygtap: «Allah we Onuň ilçisi bir işe höküm eden wagty, mömin erkek we mömin aýal üçin öz işlerinde başga saýlaw ýokdur. Kim Allaha we Onuň ilçisine garşy çyksa, ol aýdyň bir azaşmaklyk bilen azaşandyr» diýýär. Beýik Allah Pygamberiň ﷺ öz nebsinden (howaýy-nebsinden) geplemeýändigini, eýsem ylahy wahyý bilen gürleýändigini aýdyp: «Ol öz nebsinden geplemez» diýýär. Şeýle hem möminlere oňa boýun bolmagy buýurdy we Pygambere ﷺ boýun bolmagy Allaha boýun bolmak bilen bir hatarda goýup: «Kim Allaha we Pygambere boýun bolsa, olar Allahyň nygmat beren pygamberleri, syddyklary (dogruçyllary), şehitleri we salyh (gowy) adamlary bilen bile bolar. Olar nähili ajaýyp ýoldaşlardyr!» diýdi. Mundan başga-da musulmany Pygamberiň ﷺ taglymatlaryna eýermäge, gadaganlyklaryndan daş durmaga we sünnetine ýapyşmaga çagyrýan köp sanly aýatlar bardyr.

Şübhesiz, mukaddes Gurhan yslam kanunçylygynyň birinji çeşmesidir, Pygamberiň ﷺ sünneti bolsa — sözleri we işleri bilen — ikinji çeşmedir. Sünnet Gurhanyň hökümlerini düşündirýär, umumy hökümlerini hususylaşdyrýar, çäklendirilmedik hökümlerini çäklendirýär we gysgaça aýdylanlary beýan edýär. Hatda sünnet Gurhanda aslynda agzalmadyk käbir meselelerde hem özbaşdak höküm çykaryp bilýär. Bu beýik orny sebäpli, ymmatyň alymlary we ymamlary oňa aýratyn üns beripdirler, ony jemlemek we takyklamak üçin iň gymmatly zatlaryny sarp edipdirler. Olar Pygamber hadyslaryny jemlemekde, tertiplemekde we ýazga geçirmekde öz maksatlaryna görä dürli usullary ulanypdyrlar, bu ýolda uzak saparlara çykypdyrlar.

Bu iş sahabalaryň hadyslary ýat tutmagy we kalplaryna ornaşdyrmagy bilen başlandy. Olar hadyslary ýat tutmakda we anyklamakda biri-biri bilen ýaryşýardylar. Sebäbi Pygamber ﷺ ilki başda, Gurhan bilen garyşmazlygy üçin, hadyslary ýazmagy gadagan edipdi. Soňra bolsa Pygamber ﷺ Aly bin Ebu Talyp, Ebu Şah, Jabir bin Abdullah we Abdullah bin Amr bin Aas ýaly käbir sahabalara ýazmaga rugsat berdi. Abdullah bin Amr bin Aas Pygamberden ﷺ eşiden her bir zadyny ýazyp başlanda, käbir sahabalar oňa: «Pygamber ﷺ gaharly ýa-da şat wagty hem gürleýän bir ynsan ahyryn, sen onuň her aýdan zadyny ýazýarmyň?» diýdiler. Ol bu barada Pygambere ﷺ aýdanda, Pygamber ﷺ agzyna yşarat edip: «Ýaz! Janym elinde bolan Allaha kasam bolsun, mundan hakykatdan başga zat çykmaz» diýdi. Ebu Hureýre hem muny tassyklap: «Pygamberiň sahabalarynyň arasynda menden köp hadys bilýän ýokdur, diňe Abdullah bin Amr mundan müstesnadyr, sebäbi ol ýazýardy, men bolsa ýazmaýardym» diýipdir. Abdullah bin Amr bin Aasyň ýazgylary sahabalaryň arasynda «as-Sahifa as-Sadika» (Dogruçyl sahypa) ady bilen meşhur boldy. Bularyň hemmesi sahabalaryň Pygamberiň ﷺ sözlerini we işlerini ýat tutmaga bolan yhlasynyň subutnamasydyr. Olar bu hadyslary özleri üçin durmuş kadasyna öwürdiler. Olaryň güýçli ýady we päk kalplary, şeýle hem köp sanly hadyslaryň ýazylmagy bu işe ýardam etdi. Şeýlelikde, Medinedäki sahaba jemgyýeti sünnete ýapyşan ilkinji kämil yslam jemgyýetini emele getirdi. Soňra bolsa bu gymmatly hazynalar tabiynlar (sahabalary görenler) arkaly indiki nesillere ýetirildi.

Yslam dini ýaýrap, döwlet giňelip we sahabalar dürli şäherlere dargap başlanda, hadyslary ýörite kitaplarda jemlemek zerurlygy ýüze çykdy. Bu işe ilkinji bolup üns berenleriň biri halyfa Omar bin Abdulaziz boldy. Ol öz häkimlerine we alymlara hadyslary ýygnamagy we ýazga geçirmegi buýurdy. Bu işe ilkinji girişenler Ibn Şyhap az-Zuhri (124 h.ý.), Ibn Yshak (151 h.ý.) we Sufýan as-Sewri (161 h.ý.) boldy. Şol döwürden bize gelip ýeten iň meşhur kitap Ymam Mäligiň (93-179 h.ý.) «al-Muwatta» kitabydyr. Soňra Abdurrazzagyň (211 h.ý.) we Ibn Ebu Şeýbäniň (235 h.ý.) «al-Musannaf» ýaly eserleri ýazyldy. Ondan soň hadys ylmynda täze bir döwür başlandy. Käbirleri Pygamberden ﷺ rowaýat edilen ähli zatlary jemläp, «Musnad» diýlip atlandyrylýan kitaplary ýazdylar. Bu kitaplarda hadyslar dogry-ýalňyşlygyna seredilmezden, sanadlary bilen ýazyldy. «Musnad» ýazanlaryň ilkinjileri Ymam Ahmet (164-241 h.ý.) we Osman bin Ebu Şeýbe (156-239 h.ý.) ýalylardyr. Käbirleri bolsa diňe dogry (sahyh) hadyslary jemlemegi maksat edindiler. Bu usulda ilkinji bolup kitap ýazan Ymam Buhari (256 h.ý.), soňra bolsa Ymam Muslim (261 h.ý.) boldy. Olaryň ýoly bilen köp sanly beýik ymamlar gitdiler. Şeýlelikde, hadys ylmynda Musnadlar, Sahyhlar, Sunanlar, Mustadraklar, Mustahrajlar we Jawamiler ýaly dürli görnüşli kitaplar emele geldi. Bular bolsa soňra hadys ylmynyň (rowaýat we dyraýat) esasyny düzdi.

Taryhda hiç bir ylmyň Pygamberiň ﷺ sünneti ýaly ygtybarly, adalatly we takyk rowaýatçylar zynjyry (sanad) bilen goranyp saklanandygy bize mälim däldir. Ymmatyň alymlary we ymamlary bu ugra aýratyn üns berip, taryhda meňzeşi bolmaly ägirt uly kitaphanany emele getirdiler. Olar hadyslary jemlemekde we tertiplemekde uly ussatlyk görkezdiler. Bu iş pygamberlik döwrüniň ilkinji günlerinden başlandy we bize ýüzlerçe hadys kitaby gelip ýetdi. Bu kitaplaryň köpüsinde sahyh (dogry), hasan (gowy), daýyf (gowşak) we käbir toklama (mowdu) hadyslar hem bardyr.

Gizläp durmaýyn, men pikir ýöredip başlan döwürlerimden bäri sünnet we hadys kitaplaryny okap öwrenmegi gowy görýärdim. Pygamberimiziň ﷺ hadyslaryny öwrenenimde, anyklanymda we seljerenimde özümi örän bagtly duýýardym. Emma şol şatlygymy käwagt şerigatyň maksatlaryna laýyk gelmeýän käbir düşnüksiz hadyslar bozýardy. Men köplenç alymlardan we hadysçylardan musulman adama dini we dünýäsi üçin zerur bolan iň möhüm we iň güýçli sahyh hadyslary bir ýere jemleýän ýeke-täk bir kitap taýýarlamaklaryny haýyş edýärdim. Sebäbi dürli hadys kitaplaryndan bir hadys gözleýän ylym talyby ýüz müňden gowrak hadysyň öňünde özüni ýitirýär. Bu hadyslaryň dogrulygy ýa-da gowşaklygy barada ymamlaryň pikirleri hem dürli-dürlidir. Men öz-özüme: «Hünärmenleriň özleri hem bu hadys deňizlerinde azaşyp ýörkä, ýönekeý musulman öz şerigatynyň ikinji esasy çeşmesi bilen nähili tanyşyp biler?» diýip soraýardym.

Bu ýagdaý meni iň meşhur hadys kitaplaryny gaýtadan öwrenmäge sezewar etdi. Men öz pespäl gözleglerimi dowam etdirip, diňe sanlyja hadysçynyň öz kitaplarynda diňe sahyh hadyslary ýazmagy şert goýandygyny we hadys kabul etmek üçin berk kadalary ulanandygyny bildim. Olaryň iň möhümlerini Ymam Suýuti özüniň «al-Jami al-Kabir» kitabynyň girişinde agzap, olaryň kitaplarynyň «sahyhlygy tassyklanan» diýlip bellenendigini aýdýar. Meniň atam, uly hadysçy ymam Muhammet bin Jafar al-Kattani hem özüniň «ar-Risala al-Mustatrafa» atly kitabynda muny tassyklap: «Şolaryň arasynda awtorlarynyň diňe sahyhlygy şert goýan kitaplary bardyr» diýipdir. Bu ymamlar Pygamberden ﷺ gelýän her bir maglumatyň dogrulygyny anyklamak üçin öz wagtlaryny, mallaryny we güýçlerini sarp edipdirler. Hadys ymamlarynyň köpüsi hadyslary esasan üç görnüşe bölýärler:

Sahyh (dogry), Hasan (gowy) we Daýyf (gowşak). Ine, olaryň jikme-jik beýany:

Birinji: Sahyh hadys — adalatly we takyk rowaýatçynyň özüne meňzeş rowaýatçydan tä ahyryna çenli rowaýat eden hadysydyr. Ol hem üç görnüşe bölünýär:

Mutawatir hadys: Ýalan sözlemekleri mümkin bolmadyk uly bir toparyň ýene bir uly topardan rowaýat eden hadysydyr.

Maşhur hadys: Iň az üç sany ygtybarly rowaýatçy tarapyndan rowaýat edilen hadysdyr.

Ahad hadys: Diňe bir ygtybarly rowaýatçy tarapyndan rowaýat edilen sahyh hadysdyr.

Ikinji: Hasan hadys — kabul edilmek sypatlarynyň iň pes derejesine eýe bolan hadysdyr.

Üçünji: Daýyf hadys — kabul edilmek sypatlarynyň hiç birine eýe bolmadyk hadysdyr we onuň köp görnüşleri bardyr.

Kudsy hadyslara gelsek, olar Pygamberimiziň ﷺ Beýik Allahdan rowaýat edýän hadyslarydyr. Bu hadyslar hem beýleki pygamber hadyslary ýaly sahyh, hasan, daýyf we käbirleri toklama bolup biler.

Şu giňişleýin hadys öwreniş işleriniň netijesinde, men özümiň ilkinji kitabym bolan «Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya»-da birnäçe sahyh hadys ymamynyň dogrulygynda ylalaşan hadyslaryna üns berdim. Haçan-da bir hadys dürli garaýyşly, dürli ýerlerde we dürli döwürlerde ýaşan birnäçe hadys ymamynyň tassyklamasy bilen möhürlenen bolsa, bu olaryň her biriniň şol hadysyň Pygambere ﷺ degişlidigini anyklamak üçin elinden gelenini edendigini aňladýar. Bu bolsa hadysyň resmileşdirilmegine pelsepewi, geografiki we taryhy bir güýç berýär. Şeýlelikde, «Safwat» kitabyndaky hadyslar Pygambere ﷺ degişlidigi taýdan gutarnykly ynam derejesine göterilýär. Çünki olaryň hemmesiniň bir wagtda ýalňyşmagy, geleňsizlik etmegi ýa-da olaryň hemmesine bir wagtda ýalan maglumat goşulmagy mümkin däldir. Mysal üçin, «Amal ediň, çünki her kime näme üçin ýaradylan bolsa, şol iş ýeňilleşdirilendir» diýen şerefli hadysy ondan gowrak uly hadys ymamynyň getirendigini bilsek, bu biziň onuň iň sahyh hadysdygyna ynanmagymyza sebäp bolýar.

Şonuň üçin hem men aýdýaryn: bir hadysyň dogrulygyna bolan ynamymyz, ony tassyklan sahyh hadys ymamlarynyň sany artdygyça köpelýär. Şeýlelikde, birnäçe ymam tarapyndan dogrulygy ylalaşylan dört müňe golaý hadysdan ybarat bolan bu ajaýyp saýlama emele geldi. Bu hadyslar akydadan ybadata, söwda gatnaşyklaryndan jezalandyryş çärelerine, edep-ahlakdan dolandyryşa çenli şerigatyň ähli pudaklaryny öz içine alýar. Olaryň hiç biri Gurhana, şerigatyň esasy maksatlaryna we kadalaryna ýa-da anyk ylma garşy gelmeýär.

Men bu kitabymda ymamlaryň atlarynyň gysgaltmalaryny olaryň ýaşan döwürlerine görä tertipleşdirdim. Aşakda hadys ymamlary (Allah olardan razy bolsun) üçin saýlap alan we hadysçylaryň köpüsi tarapyndan kabul edilen esasy belgileri getirýärin:

(H) Buhari üçin, (M) Muslim üçin, (K) ikisiniň ylalaşan hadyslary üçin, (D) Ebu Dawut üçin, (T) Tirmizi üçin, (N) Nesai üçin, (Hj) Ibn Maje üçin, (Dördüsi) şu dört ymam üçin, (Üçüsi) Ibn Majeden başga galan üçüsi üçin, (Hm) Ahmet bin Hanbel we onuň Musnady üçin, (Am) ogly Abdullahyň goşmaçalary üçin, (Kk) Häkim we onuň Mustadragy üçin, (Hb) Ibn Hibban we onuň Sahyhy üçin, (Hz) Ibn Huzeyme we onuň Sahyhy üçin, (Tb), (Ts), (Tş) Tabarani üçin (Uly, Orta we Kiçi ýygyndylary), (S) Said bin Mansur we onuň Sunany üçin, (Hd) Buhari we onuň «al-Adab al-Mufrad» kitaby üçin, (Th) Buhari we onuň Taryhy üçin, (Dý) Diýa al-Makdisi we onuň «al-Muhtara» kitaby üçin, (Şf) Şafygy we onuň Musnady üçin, (Şb) Ibn Ebu Şeýbe we onuň Musnad-Musannafy üçin, (Ab) Abdurrazzak we onuň Jami-Musannafy üçin, (Ý) Ebu Ýagla we onuň Musnady üçin, (Kt) Darukutni we onuň Sunan-Afrady üçin, (Fr) Deýlemi we onuň «al-Firdaws» kitaby üçin, (Hl) Ebu Nuaym we onuň «al-Hilya» kitaby üçin, (Hb, Hky) Beýhaki we onuň «Şuab al-Iman», «Sunan», «Marifa», «Dalail al-Nubuwwa» we «al-Asma wa al-Sifat» kitaplary üçin, (Ad) Ibn Adi we onuň «al-Kamil» kitaby üçin, (Ak) Ukaýli we onuň «ad-Duafa» kitaby üçin, (Ht) Hatyp we onuň «al-Jami» hem-de Taryhy üçin, (Mi) Darimi we onuň Sunany üçin, (Tý) Taýalisi we onuň Musnady üçin, (Kr) Ibn Asakir we onuň Taryhy üçin, (Bz) Bazzar we onuň Sunany üçin.

Men bu ajaýyp hadyslary «Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa» atly kitabymdan saýlap aldym we oňa «Jawami al-Kalim al-Nabawiyya al-Shareefa» (Pygamberiň Şerefli Manyly Sözleri) diýip at berdim. Bu ýygyndyda saýlamalaryň saýlamasy we hadys ajaýyplyklarynyň iň ýokary derejesi jemlenendir. Olar hormatly Pygamberimiziň ﷺ beýikligini, hikmetini, ylmyny, ähliumumylygyny, ýumşaklygyny, batyrlygyny, zulumy we zalymlary ýigrenişini, hakykaty dikeldişini we ýalany ýok edişini subut edýär. Goý, bu kitap perzentlerimiz we bütin ymmat üçin ýol görkeziji çyra bolsun.

Men Beýik Allahdan bu işimiň umumylykda beýik yslam dini, hususan-da şerefli pygamber sünneti üçin uly bir hyzmat bolmagyny, musulmanlaryň agzybirligine goşant goşmagyny we yslamyň ebedi ruhyýetini dünýäniň ähli künjeklerindäki medeniýetli adamlaryň we adalatly pikir ýöredijileriň ýüreklerine we akylaryna ýakynlaşdyrmagyny tüýs ýürekden dileýärin. Allah hakykaty aýdýar we Ol dogry ýola gönükdirýär. «Her bir ylym eýesiniň üstünde has gowy bilýän biri bardyr» diýen Allaha hamd bolsun. Allahyň salamy, rehmeti we bereketi siziň üstüňize bolsun.

Professor Doktor Abd al-Kadyr al-Mekki al-Kattani
Geňeşçi, Inženerçilik we Ýokary Yslam Ylymlary boýunça Professor

Pygamber ﷺ şeýle diýdi: 'Allah bizden bir zat eşidip, ony eşiden ýaly ýetiren adamyň ýüzüni nurlandyr syn; çünki köplenç habar berlen adam eşidenden has düşünjelidir.'