القسم الخامس: نظام الحياة الاجتماعية في الإسلام
Bäşinji bölüm: Yslamda durmuş-jemgyýetçilik ulgamy
الباب الأول: اللباس والزينة والسكن
Birinji bap: Geýim, bezeg we ýaşaýyş jaýy
قال رسول الله ﷺ «لا تَتْرُكُوا النَّارَ فِي بُيُوتِكُمْ حِينَ تَنَامُونَ».
Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Uka giden wagtyňyz öýleriňizde ot goýmaň».
قال رسول الله ﷺ «لا يَنْظُرُ اللهُ إِلَى مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاءَ».
Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Allah buýsanç bilen eşigini süýräp ýören adama seretmez».
قال رسول الله ﷺ «يَا عَائِشَةُ، أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا عِنْدَ الله يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُضَاهُونَ بِخَلْقِ الله».
Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Eý Aişe, Kyýamat güni Allahyň ýanynda iň agyr azaba sezewar boljak adamlar, Allahyň ýaradan zatlaryna meňzeş zatlar ýasaýanlardyr».
الباب الثاني: الطعام والشراب
Ikinji bap: Nahar we içgi
قال رسول الله ﷺ «اجْتَمِعُوا عَلَى طَعَامِكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللهِ عَلَيْهِ يُبَارَكْ لَكُمْ فِيهِ».
Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Naharyňyzyň başyna üýşüň we onuň üstünde Allahyň adyny zikr ediň, şonda size onda bereket berler.»
قال رسول الله ﷺ «بَيْتٌ لا تَمْرَ فِيهِ جِيَاعٌ أَهْلُهُ».
Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Hurmasyz öýde onuň adamlary açdyr.»
قال رسول الله ﷺ «غَطُّوا الإِنَاءَ، وأَوْكُوا السِّقَاءَ، وَأَغْلِقُوا الأَبْوَابَ، وَأَطْفِئُوا السِّرَاجَ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَحُلُّ سِقَاءً، وَلَا يَفْتَحُ بَابًا، وَلَا يَكْشِفُ إِنَاءً، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ أَحَدُكُمْ إِلَّا أَنْ يَعْرُضَ عَلَى إِنَائِهِ عُودًا وَيَذْكُرَ اسْمَ اللهِ فَلْيَفْعَلْ، فَإِنَّ الْفُوَيْسِقَةَ تُضْرِمُ عَلَى أَهْلِ الْبَيْتِ بَيْتَهُمْ».
Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Gaplaryňyzyň üstüni ýapyň, suw gaplarynyň agzyny daňyň, gapylary ýapyň we çyralary öçüriň. Çünki şeýtan daňylan suw gaplaryny açmaz, gapyny açmaz we gabyň üstüni açmaz. Eger siziň biriňiz gabyňyzyň üstüne bir çöp goýup, Allahyň adyny zikr etmekden başga zat tapmasa, şony etsin. Çünki kiçijik syçan öý eýeleriniň öýlerini ýakyp bilýär.»
قال رسول الله ﷺ «مَا مَلأَ آدَمِيٌّ وِعَاءً شَرًّا مِنْ بَطْنِهِ بِحَسْبِ ابْنِ آدَمَ أُكُلاتٌ يُقِمْنَ صُلْبَهُ فَإِنْ كَانَ لا مَحَالَةَ، فَثُلُثٌ لِطَعَامِهِ، وَثُلُثٌ لِشَرَابِهِ، وَثُلُثٌ لِنَفَسِهِ».
Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Adam ogly garnyndan has erbet gap doldurmady. Adam ogluna bilini dik tutmaga ýeterlik birnäçe lokma ýeterlikdir. Eger hökman (köpräk) iýmek islese, onda üçden birini naharyna, üçden birini içgisine we üçden birini demine goýsun.»
قال رسول الله ﷺ «يَا عَائِشَةُ، أَكْرِمِي كَرِيمَكِ، فَإِنَّهَا مَا نَفَرَتْ عَنْ قَوْمٍ قَطُّ فَعَادَتْ إِلَيْهِمْ».
Allah Resuly ﷺ aýtdy: «Eý Aişa, asylly malyňa hormat goý, çünki ol haçan-da bir halkdan gaçsa, olara yzyna dolanmaz.»
«نَهَى النَّبِيُّ ﷺ أَنْ يُتَنَفَّسَ فِي الإِنَاءِ، أَوْ يُنْفَخَ فِيهِ».
«Pygamber ﷺ gabyň içine dem almagy ýa-da oňa üflemegi gadagan etdi.»
الباب الثالث: الصيد والذبائح والأضاحي
Üçünji bap: Aw, soýulýan mallar we gurbanlyk
«نَهَى النَّبِيُّ ﷺ أَنْ يُقْتَلَ شَيْءٌ مِنَ الدَّوَابِ صَبْرًا».
Pygamber ﷺ haýwanlaryň hiç birini azap berip öldürmegi gadagan etdi.