Ahyrýete Ynanmak

Musulman ölüm durmuşyň soňy däl, eýsem, bu dünýä durmuşyndan her bir ynsan üçin hakyky başlangyç bolan ebedi durmuşa geçişdir diýip ynanýar. Biparh adamlar ölümi maksat hasaplaýan mahaly, mömin ony dünýäniň biparhlygyndan oýanyşlyk hökmünde kabul edýär, şeýlelik bilen ebedi nygmatdan ýa-da agyr azapdan öň gelýän Berzah durmuşy başlaýar, bu bolsa möminiň Allah bilen duşuşmaga töwbe etmek, istigfar etmek we haklary eýelerine gaýtaryp bermek bilen hemişe taýýar bolmagyny üpjün edýär.

Ahyrýeti ýatlamak möminiň durmuşyny düzgünleşdirýän esasy sütün hasaplanýar; ol jynazalary we gabyrlary görüp, olaryň öz ykbalydygyny ýatlaýar, ýöne ol gorkmaýar, eýsem gijikmänkä özüni hasap edýär. Hakyky mömin Ahyrýeti ýatlamakda tagatlara sabyr etmäge kömek tapýar, we günä işlerden saklanmaga güýçli itergi tapýar, Allahyň razylygyny arzuw edip we ýürekleriň we gözleriň öwrüljek günündäki Onuň azabyndan gorkup.

Kyýamat gopanda we adamlar gabyrlaryndan direldilende, her bir adam ölen ýagdaýynda direldiler, we ähli adamlar Allahyň adalat kazyýetiniň öňünde durmak üçin Mahşere sürüler. Şol agyr günde her bir ynsan öz işleriniň iň kiçijik jikme-jikliklerine çenli ýazylan kitabyny okar, we onda ne abraý, ne-de mal peýda berer, eýsem, amaly salyh bolan halas bolar, we öz isleglerine eýeren we Rebine garşy çykan hor bolar, çünki her kime imanyna we amalyna görä sylag beriler.

Möminleriň Jennetdäki derejeleri olaryň yhlasyna we jähadyna görä tapawutlanar, we ol Allahyň dünýäde hakykatda sabyr eden takwalar üçin taýýarlan ýeridir. Emma inkär edijiler we inatçylar küfürde tutanýerlilikleriniň jezasyny alarlar, şol gün olar ökünjiň peýda bermejek wagtynda uly zyýanyň ululygyny düşünerler. Şonuň üçin mömin Allahyň rehmetini we bagyşlamagyny umyt edýän sag tarapdaky adamlardan bolmaga çalyşýar, we Onuň gazabyna we azabyna eltýän ähli zatlardan saklanýar.

يؤمن المسلم بأن الموت ليس نهاية الوجود، بل هو انتقال من دار العمل إلى حياة أبدية هي البداية الحقيقية لكل إنسان. فبينما يرى الغافلون الموت غايةً، يدرك المؤمن أنه يقظة من غفلة الدنيا، لتبدأ حياة البرزخ التي تسبق النعيم المقيم أو العذاب الأليم، مما يجعل المؤمن دائم الاستعداد للقاء الله بالتوبة والاستغفار ورد الحقوق لأهلها.

إن استحضار اليوم الآخر يُعدُّ ركناً أصيلاً يضبط حياة المؤمن؛ فهو يرى الجنائز والقبور فيتذكر أنها مصيره، لكنه لا يجزع بل يحاسب نفسه قبل فوات الأوان. فالمؤمن الصادق يجد في استذكار الآخرة عوناً على الصبر على الطاعات، ووازعاً قوياً يمنعه من ارتكاب المعاصي، طمعاً في رضا الله وخوفاً من عقابه يوم تتقلب فيه القلوب والأبصار.

عند قيام الساعة وبعث الناس من قبورهم، يُبعث كل امرئ على الحالة التي مات عليها، فيساق الجميع للحشر ليقفوا أمام محكمة العدل الإلهي. في ذلك اليوم العصيب، يقرأ كل إنسان كتابه الذي سُجلت فيه أعماله بدقة متناهية، ولا يغني فيه جاه ولا مال، بل ينجو من كان عمله صالحاً، ويذلُّ من اتبع هواه وعصى ربه، فلكل جزاؤه بحسب إيمانه وعمله.

تتفاوت منازل المؤمنين في الجنة بحسب إخلاصهم وجهادهم، وهي دار أعدها الله للمتقين الذين صبروا في الدنيا على الحق. أما المنكرون المعاندون فيلقون جزاء إصرارهم على الكفر، حيث يدركون يوم القيامة عظم الخسارة حين لا ينفع الندم. لذا، يسعى المؤمن ليكون من أصحاب اليمين الذين يرجون رحمة الله وعفوه، ويجتنب كل ما يؤدي إلى سخطه وعذابه.