Resullara ynanmak
Adamlar resullara mätäçdirler, sebäbi olar özlerine iberilen adamlaryň jynsdaşy bolup, dogulýarlar, ölýärler, iýýärler we bazarlarda ýöreýärler. Gadymy döwürlerde milletler ynsanlaryň iberilmegine haýran galypdyrlar, ýöne Allah Tagala resulyň öz halkynyň jynsdaşy bolmalydygyny, olara nusga bolmagy üçin düşündirdi. Resullarda hiç hili ilahilik ýokdur; gaýtam, olar Allah Tagalanyň wahy bilen saýlap alan hormatly gullarydyr.
Resullaryň şerigaty ýetirmekde günäsizligi kesgitlidir; olar Allahdan habar berenlerinde, öz islegleri boýunça gürlemeýärler. Emma dünýewi meselelerde we wahy inmedik şahsy ictihatlarda ýalňyşlyk bolup biler, ýöne Allah Tagala olary tassyklamaýar, gaýtam, olara dogry ýoly görkezýär, kör adamyň we Bedir ýesirleriniň wakasynda bolşy ýaly, asman wahyynyň dogry ölçegdigini tassyklamak üçin.
Muhammet ﷺ pygamberleriň soňkusydyr, Onuň risalaty ähli adamlar üçin umumydyr we her döwür we her ýer üçin laýykdyr. Şerigat uly çeýelilik bilen geldi; ol ynançlar we ybadatlar üçin üýtgedilmeýän kesgitli tekstleri goýdy, şol bir wagtyň özünde administratiw we syýasy gatnaşyklarda musulmanlara umumy bähbidi gazanmak üçin giň mümkinçilik galdyrdy, ýöne Yslamyň umumy kadalaryna eýermek şerti bilen.
Muhammet ﷺ şahsyýeti öz-özünden bir gudratdyr; Onuň dogruçyllygy, ynamdarlygy, sahabalarynyň arasyndaky pespälligi we zähmetkeş durmuşy – bularyň hemmesi Onuň beýikliginiň delilleridir. Ol kämil bir ynsandy, ýöne Allah Tagala Ony risalat bilen saýlady we aýratyn taýýarlady, şeýlelikde Ol ynsan taryhynda deňsiz-taýsyz bir nusga boldy, we Allah Tagala Adam ogullarynyň arasynda Onuň ýaly birini ýaratmady ﷺ.
يحتاج الناس إلى الرسل لأنهم بشرٌ من جنس من أُرسلوا إليهم، يولدون ويموتون ويأكلون ويمشون في الأسواق. وقد عجبت الأمم قديماً من إرسال بشر، لكن الله بين أن الرسول يجب أن يكون من جنس قومه ليتأسوا به. فليس في الرسل شيء من الألوهية، بل هم عباد مكرمون اصطفاهم الله بالوحي.
عصمة الرسل ثابتة فيما يتعلق بتبليغ الشريعة؛ فإذا بلغوا عن الله فهم لا ينطقون عن الهوى. أما في الأمور الدنيوية والاجتهادات الشخصية التي لم ينزل فيها وحي، فقد يقع الخطأ، ولكن الله لا يقرهم عليه بل يبين لهم الصواب، كما حدث في قصة الأعمى وقصة أسرى بدر، تأكيداً لأن وحي السماء هو الميزان القويم.
محمد ﷺ هو خاتم الأنبياء، ورسالته عامة للناس كافة وصالحة لكل زمان ومكان. لقد جاءت الشريعة بمرونة عظيمة، حيث وضعت نصوصاً قطعية للعقائد والعبادات لا تقبل التغيير، بينما تركت مساحة واسعة في المعاملات الإدارية والسياسية ليجتهد فيها المسلمون بما يحقق المصلحة العامة، شريطة الالتزام بقواعد الإسلام العامة.
تتسم شخصية محمد ﷺ بكونها معجزة في حد ذاتها؛ فصدقه وأمانته وتواضعه بين أصحابه وحياته الزاهدة كلها دلائل على عظمته. لقد كان بشراً كاملاً، لكن الله اختصه بالرسالة وأعده إعداداً خاصاً، فكان نموذجاً فريداً في تاريخ البشرية، ولم يخلق الله في طراز أبناء آدم مثله ﷺ.