Oruç
Oruç Yslamda dördünji sütünidir. Ol Remezan aýynda daň atandan gün ýaşýança iýmek-içmekden we beýleki oruç bozýan zatlardan saklanmakdyr. Oruç takwalygyň, sabyrlylygyň we garyplara rehimdarlygyň mekdebidir.
Yslamda oruç özboluşly terbiýe mekdebidir. Ol diňe iýmek-içmekden saklanmak däl, eýsem, özüňi saklamak we islegleriňi Allahyň emrine boýun egdirmek üçin amaly türgenleşikdir. Mümine yssy günlerde açlyk we suwsuzlyk duýgusy erkiň güýjüni synagdan geçirmäge mümkinçilik berýär we oňa Allah Tagalanyň razylygyny gazanmak üçin ybadatyň kynçylyklaryna sabyr etmek arkaly öz isleglerini ýeňmegi öwredýär.
Orujyň iň beýik hikmetlerinden biri-de beýlekiler bilen duýgudaşlyk döretmekdir. Baý adam aç galanda, garyp we mätäç adamyň çekýän kynçylyklaryny duýgy bilen bilýär, bu bolsa onuň ýüreginde haýyr-sahawat etmäge we teselli bermäge isleg döredýär. Bu jemgyýetçilik rehimdarlygy we adalaty baradaky sapakdyr, onda adamlar arasyndaky tapawutlar ýok bolýar, ruh mätäçlere kömek etmäge ymtylýar, şeýlelikde ybadat şahsy işden ýürekleri birleşdirýän we jemgyýetiň agzybirligini berkitýän amala öwrülýär.
Oruç möminiň ýüreginde yzygiderli öz-özüňi gözegçilikde saklamagy miras galdyrýar. Çünki ol ýekelikde-de, köpçülikde-de oruç bozýan zatlardan saklanýar, bu bolsa onuň özünde diniň özeni bolan takwalygy güýçlendirýär. Bu ybadatyň her ýyl gaýtalanmagy arkaly musulman durmuşynyň ähli işlerinde Allahyň tabynlygyny ýatlamaga endik edýär, şeýlelikde ol Rabbiniň gazabyny getirýän zatlary terk etmäge we näçe synaglar we psihologiki basyşlar bolsa-da, Onuň ýoluna ygrarly bolmaga ukyply bolýar.
الصيام هو الركن الرابع، ويكون بالامتناع عن الطعام والشراب وسائر المفطرات من طلوع الفجر إلى غروب الشمس في شهر رمضان المبارك. الصيام مدرسة للتقوى والصبر والرحمة بالفقراء.
يُعد الصوم في الإسلام مدرسةً تربويةً فريدة، فهو ليس مجرد امتناع عن الطعام والشراب، بل هو تمرينٌ عمليٌّ على ضبط النفس وإخضاع رغباتها لأمر الله. إن شعور المؤمن بالجوع والعطش في الأيام الحارة يجعله يختبر قوة الإرادة، ويُعلمه كيف ينتصر على شهواته، مستعينًا بالصبر على مشقة العبادة ابتغاءً لمرضاة الله تعالى.
ومن أسمى حكم الصوم تنميةُ الشعور بالآخرين، فعندما يجوع الغني، يدرك بحسه حقيقة ما يعانيه الفقير المعدم، مما يبعث في قلبه الرغبة في العطاء والمواساة. إنه درسٌ في التراحم الاجتماعي والعدل، حيث تذوب الفوارق بين الناس، وتتوق النفس لمساعدة المحرومين، فتتحول العبادة من شأنٍ فرديٍّ إلى ممارسةٍ تؤلف بين القلوب وتشد أزر المجتمع.
كما يورث الصوم في قلب المؤمن رقابةً ذاتيةً مستمرة؛ إذ يمتنع عن المفطرات في الخلوة والجلوة، وهذا يعزز في نفسه التقوى التي هي جوهر الدين. ومن خلال تكرار هذه العبادة كل عام، يتعود المسلم على استحضار طاعة الله في كل شؤون حياته، فيصبح قادراً على ترك ما يغضب ربه، والالتزام بمنهجه مهما بلغت المغريات والضغوطات النفسية.