Iki Şahadat
Şahadat Yslamyň derwezesidir. Ol: «La ilahe illallah, Muhammet Resulullah» diýen sözdür. Bu, Alladan başga hakyky ybadat edilmäge mynasyp zat ýokdugyny, Onuň ýeke-täkdigini we şärigi ýokdugyny aňladýar, we Muhammet ﷺ Onuň guly we Resuly, pygamberleriň soňkusydyr.
Iki Şahadat Yslama girmegiň ilkinji gapysydyr. Olar möminiň dili bilen ykrar etmegi we kalby bilen Alladan başga ybadat edilmäge mynasyp zat ýokdugyna, Muhammediň ﷺ bolsa Onuň Resulydygyna ynanmagydyr. Bu ykrar diňe bir geçip gidýän sözler däl, eýsem, musulmanyň ybadatynda we tabynlygynda ýeke-täk Allany birlemäge, şeýle hem adamlaryň peýda ýa-da zyýan berer öýdüp biljek ähli ýalan butlary ret etmäge borçlanýan şertnamasydyr.
Töwhidiň manysy, ynsanyň Allanyň hökümdarlygynda ýa-da kanun çykarmagynda hiç kimi Oňa şärik goşmazlygyny talap edýär. Allah ähli zadyň Ýaradyjysy we bu Älemiň Eýesi bolany üçin, diňe Ol ybadat edilmäge mynasypdyr. Onuň zerur şertlerinden biri, guluň ähli işlerinde kalbyny Allaha bagyşlamagydyr. Ol öz söýgüsini Rebbi üçin ähli söýgüden ýokary goýýar, gorkusyny we umydyny diňe Oňa baglaýar, hakykatda peýda ýa-da zyýan berijiniň diňe Ol Subhanadygyna ynanýar.
Yslam diňe nazary akydanyň çäklerinde durmaýar, eýsem ynsanyň hereketlerini we işlerini hem öz içine alýar. Musulman üçin ybadat, Allanyň razylygyny gazanmak maksady bilen edilýän ähli peýdaly hereketleri öz içine alýar, parzlary ýerine ýetirmekden başlap, ýeri gowy işler bilen abadanlaşdyrmaga çenli. Bu ýörelge möminiň bütin ömrüni iň uly maksada, ýagny Ýaradyjysyny razy etmäge we Onuň bu Älemde goýan kanunalaýyk serişdelerinden peýdalanyp, Onuň buýruklaryna laýyk hereket etmäge gönükdirýär.
الشهادة هي بوابة الإسلام، وهي قول: «لا إله إلا الله محمد رسول الله». تعني أنه لا معبود بحق إلا الله وحده لا شريك له، وأن محمدًا صلى الله عليه وسلم عبده ورسوله وخاتم النبيين.
الشهادتان هما الباب الأول لدخول الإسلام، وهما إقرار بلسان المؤمن وتصديق بقلبه بأن لا إله إلا الله، وأن محمداً ﷺ هو رسوله. وهذا الإقرار ليس مجرد كلمات عابرة، بل هو ميثاق يلتزم فيه المسلم بتوحيد الله وحده في عبادته وطاعته، ونبذ كل ما سواه من المعبودات الباطلة التي قد تتوهم النفوس فيها النفع أو الضر.
إن معنى التوحيد يقتضي ألا يشرك الإنسان مع الله أحداً في سلطانه أو تشريعه. فكما أن الله هو الخالق لكل شيء والمالك لهذا الكون، فإنه وحده المستحق للعبادة. ومن لوازمه أن يخلص العبد قلبه لله في كل شؤونه، فيجعل حبه لربه فوق كل حب، ويجعل خوفه ورجاءه معلقاً به وحده، موقناً أنه لا نافع ولا ضار في الحقيقة إلا هو سبحانه.
لا يقف الإسلام عند حدود العقيدة النظرية، بل يمتد ليشمل سلوك الإنسان وعمله. فالعبادة عند المسلم تتسع لتشمل كل تصرف نافع يقوم به ابتغاء وجه الله، بدءاً من أداء الفرائض وصولاً إلى عمارة الأرض بالخير. إن هذا النهج يجعل حياة المؤمن كلها موجهة نحو الغاية العظمى، وهي إرضاء خالقه والعمل وفق أمره، مستعيناً بالوسائل المشروعة التي جعلها الله في هذا الكون.