Onuň ﷺ sözi, gülküsi we degişmesi
Onuň ﷺ sözleýiş edebi
Aişe (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýdi: «Allah Resuly ﷺ siziňki ýaly çalt gürlemeýärdi. Ol düşnükli we aýdyň gürleýärdi, ýanynda oturan her bir adam onuň sözlerini ýatda saklaýardy.» — Buhari we Muslim rowaýat etdiler. Hasan ibn Ali (Allah ol ikisinden razy bolsun) Allah Resulynyň ﷺ sözleýiş edebi barada soralanda, onuň daýysy Hind ibn Abi Hala (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýdi: «Ol ﷺ yzygiderli gaýgyly, hemişe oýlanýan, dynçsyz, köp dymýan, zerur bolmasa gürlemeýän, sözüni Allahyň ady bilen başlap, Allahyň ady bilen tamamlaýan, gysga we manyly sözler bilen gürleýän, sözleri aýdyň, artykmaçlyksyz we kemçiliksizdi. Onuň gülküsi esasan ýylgyrmakdy, ol bulut damjalary ýaly ak we ýagty ýylgyrýardy.»
- Onuň sözleri düşnükli we aýdyň bolup, her bir ýanynda oturan ony ýatda saklaýardy. — Aişeden (Allah ondan razy bolsun) ylalaşylan hadys.
- Ol sözüni üç gezek gaýtalaýardy, şonda ol düşnükli bolýardy. — Buhari Enesden rowaýat etdi.
- Ol köp dymýardy. — Ahmed Jabir ibn Samuradan (Allah ondan razy bolsun) rowaýat etdi.
- Onuň sözlerinde tertiplilik we ýuwaşlyk bardy. — Abu Dawud rowaýat etdi.
- Ol zerur bolmasa gürlemeýärdi, hiç kimiň tagamyny ýazgarmaýardy ýa-da öwmeýärdi.
Onuň ﷺ gülküsi we şadyýanlygy
Abdullah ibn Haris (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýdi: «Men Allah Resulyndan ﷺ has köp ýylgyrýan hiç kimi görmedim.» — Tirmizi rowaýat etdi we: «Hasan sahih» diýdi. Jabir ibn Samura (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýdi: «Allah Resuly ﷺ diňe ýylgyrýardy, gülmeýärdi.» — Tirmizi rowaýat etdi. Jarir ibn Abdullah (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýdi: «Men musulman bolanymdan bäri Pygamber ﷺ meni hiç haçan saklamady, meni göreninde diňe ýüzüme ýylgyrdy.» — Buhari we Muslim rowaýat etdiler.
- Onuň ﷺ gülküsi esasan ýylgyrmakdy. — Ol aklykda we ýagtylykda bulut damjalary ýaly ýylgyrýardy.
- Ol hemişe şadyýan, ýumşak häsiýetli we mylaýymdy. — Aly ibn Abi Talyp (Allah ondan razy bolsun) aýtdy.
- Sahabalary gürleşip, köp gürlänlerinde ol ýylgyrýardy. — Ahmed rowaýat etdi.
- Ol hiç bir hadysany ýylgyrman gürrüň bermeýärdi. — Tabarani Abu Darda'dan rowaýat etdi.
Onuň ﷺ degişmesi we mähirliligi
Enes (Allah ondan razy bolsun) şeýle diýdi: «Pygamber ﷺ oňa degişip: «Eý, iki gulakly!» diýdi.» — Ahmed, Abu Dawud we Tirmizi rowaýat etdiler. Ol ﷺ Enesiň kiçi doganynyň ýanyna girip: «Eý, Abu Umaýr, Nugaýr näme etdi?» diýerdi. — Ylalaşylan hadys. Bir gezek bir adam: «Eý, Allah Resuly, sen biziň bilen degişýärsiň!» diýdi. Ol ﷺ: «Hawa, ýöne men diňe hakykaty aýdýaryn.» diýdi. — Tirmizi rowaýat etdi.
- Ol ﷺ degişýärdi, ýöne diňe hakykaty aýdýardy. — Tirmizi Abu Huraýradan (Allah ondan razy bolsun) rowaýat etdi.
- Enese: «Eý, iki gulakly!» diýip, onuň göwnüni göterdi. — Abu Dawud rowaýat etdi.
- Bir adama: «Men seni düýe çagasyna mündürerin.» diýdi. Adam: «Düýeler diňe düýe çagalaryny dogurýarmy?» diýdi. — Tirmizi rowaýat etdi.
- Bir garry aýala: «Jennege garry aýal girmez.» diýdi. Soňra güldi we: «Ýaş gyz girer.» diýdi. — Tirmizi «Şemaýil» atly eserinde rowaýat etdi.