القسم الرابع: نظام المعاملات المالية والأحكام
Bahagi IV: Sistema ng mga Transaksiyong Pinansyal at mga Paghuhukom
الباب الأول: البيوع والتجارة والمعاملات والدين
Kabanata I: Pagbebenta, Kalakalan, mga Transaksiyon at Utang
قال رسول الله ﷺ «أَدْخَلَ الله الجَنَّةَ رَجُلًا كَانَ سَهْلًا: مُشْتَرِيًا، وَبَائِعًا، وَقَاضِيًا، وَمُقْتَضِيًا».
Sinabi ng Rasulullah ﷺ: «Pinasok ng Allah sa Paraiso ang isang lalaki na magaan ang loob: isang mamimili, isang nagbebenta, isang hukom, at isang maningil.»
قال رسول الله ﷺ «أَمَّا بَعْدُ، فَمَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللهِ، مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ فَهُوَ بَاطِلٌ، وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ، قَضَاءُ اللهِ أَحَقُّ، وَشَرْطُ اللهِ أَوْثَقُ، وَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ».
Sinabi ng Rasulullah ﷺ: «At sumunod nito: Ano ang nangyayari sa mga taong naglalagay ng mga kundisyon na wala sa Libro ng Allah? Anumang kundisyon na hindi mula sa Libro ng Allah ay walang bisa, kahit pa isang daang kundisyon; ang kaparusahan/hukom ng Allah ang mas may karapatan, at ang kundisyon ng Allah ang mas matibay; at ang pagiging wali/pangangalaga ay para sa siyang nagpalaya.»
قال رسول الله ﷺ «ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمُ اللهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ رَجُلٌ حَلَفَ عَلَى سِلْعَةٍ لَقَدْ أُعْطِيَ بِهَا أَكْثَرَ مِمَّا أُعْطِيَ وَهُوَ كَاذِبٌ، وَرَجُلٌ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ كَاذِبَةٍ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ رَجُلٍ مُسْلِمٍ، وَرَجُلٌ مَنَعَ فَضْلَ مَاءٍ فَيَقُولُ اللهُ الْيَوْمَ أَمْنَعُكَ فَضْلِي كَمَا مَنَعْتَ فَضْلَ مَا لَمْ تَعْمَلْ يَدَاكَ».
Sinabi ng Rasulullah ﷺ: «May tatlong tao na hindi kakausapin ng Allah sa Araw ng Paghuhukom at hindi Siya titingin sa kanila: isang lalaki na nanumpa tungkol sa isang paninda na sinabing siya’y binigyan ng higit kaysa sa totoong ibinigay sa kanya habang siya’y sinungaling; isang lalaki na nanumpa ng huwad na panata upang agawin ang ari-arian ng isang Muslim; at isang lalaki na humarang ng sobra-sobrang tubig—sasabihin ng Allah ngayong araw: ‘Ipipigil Ko sa iyo ang Aking biyaya gaya ng pagpigil mo sa biyaya na hindi ginawa ng iyong mga kamay.’»
قال رسول الله ﷺ «رَحِمَ الله عَبْدًا سَمْحًا إِذَا بَاعَ، سَمْحًا إِذَا اشْتَرَى، سَمْحًا إِذَا قَضَى، سَمْحًا إِذَا اقْتَضَى».
Sinabi ng Rasulullah ﷺ: «Nawa’y maawa ang Allah sa isang alipin/tao na magiliw kapag nagbenta, magiliw kapag bumili, magiliw kapag humatol, at magiliw kapag naningil.»
قال رسول الله ﷺ «لا تَحَاسَدُوا، وَلا تَنَاجَشُوا، وَلا تَبَاغَضُوا، وَلا تَدَابَرُوا، وَلا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ، وَكُونُوا عِبَادَ الله إِخْوَانًا، الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ، لا يَظْلِمُهُ، وَلا يَخْذُلُهُ، وَلَا يَحْقِرُهُ، التَّقْوَى هَاهُنَا، وَأَشَارَ إِلَى صَدْرِهِ، بِحَسْبِ امْرِئٍ مِنَ الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ، كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ، دَمُهُ، وَمَالُهُ، وَعِرْضُهُ».
Sinabi ng Rasulullah ﷺ: «Huwag kayong mag-inggit, huwag kayong makipagsabwatan sa panlilinlang, huwag kayong magkapootan, huwag kayong lumingon-layo sa isaʼt isa, at huwag na ang ilan sa inyo ay magbenta upang hadlangan ang benta ng iba; maging kayo mga alipin ng Allah at magkapatid. Ang Muslim ay kapatid ng Muslim: hindi niya ito gagalitin, hindi niya ito iiwan, at hindi niya ito hayaan na maliitin. Ang takwa ay narito»—at itinuro niya ang kaniyang dibdib—«Sapat na masama para sa isang tao ang maliitin ang kanyang kapatid na Muslim. Ang bawat Muslim ay banal para sa kanyang kapwa Muslim: ang kanyang dugo, ang kanyang ari-arian, at ang kanyang dangal.»
قال رسول الله ﷺ «لا يَمْنَعُ أَحَدُكُمْ فَضْلَ مَاءٍ لِيَمْنَعَ بِهِ الْكَلأ».
Sinabi ng Rasulullah ﷺ: «Walang sinuman sa inyo ang dapat pumigil ng sobrang tubig upang pigilan ng gayon ang pag-usbong ng pastulan (damong pakain).»
قال رسول الله ﷺ «لا يَمْنَعْ جَارٌ جَارَهُ أَنْ يَغْرِزَ خَشَبَةً فِي جِدَارِهِ».
Sinabi ng Rasulullah ﷺ: «Huwag hadlangan ng kapitbahay ang kaniyang kapitbahay na itusok o ikabit ang isang piraso ng kahoy sa kaniyang pader.»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ طَالَبَ حَقًّا فَلْيَطْلُبْهُ فِي عَفَافٍ» وَافٍ، أَوْ غَيْرِ وَافٍ».
Sinabi ng Rasulullah ﷺ: «Ang sinumang humihiling ng kanyang karapatan, nawaʼy hilingin niya ito nang may dangal at kahinhinan—maging lubos man o hindi lubos.»
الباب الثاني: فقه القضاء، نظام القضاء والإمارة في الإسلام
Kabanata II: Fiqh ng Hukuman, Sistema ng Hukuman at Pamumuno sa Islam
قال رسول الله ﷺ «إِنِي لَمْ أُومَرْ أَنْ أَنْقُبَ عَنْ قُلُوبِ النَّاسِ وَلَا أَشُقَّ بُطُونَهُمْ».
Sinabi ng Rasulullah ﷺ: Hindi ako inutusan na maghukay sa puso ng mga tao o buksan ang kanilang mga tiyan.
قال رسول الله ﷺ «رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنِ النَّائِمِ حَتَّىٰ يَسْتَيْقِظَ، وَعَنِ الْمُبْتَلَىٰ حَتَّىٰ يَبْرَأَ، وَعَنِ الصَّبِيِّ حَتَّىٰ يَكْبُرَ».
Sinabi ng Rasulullah ﷺ: Tinatanggal ang panulat mula sa tatlo: mula sa natutulog hanggang magising siya; mula sa taong dinapuan ng karamdaman hanggang gumaling siya; at mula sa bata hanggang siya'y umabot sa hustong gulang (maturity).
قال رسول الله ﷺ «كَيْفَ يُقَدِّسُ اللهُ أُمَّةً لا يَأْخُذُ ضَعِيفُهَا حَقَّهُ مِنْ قَوِيِّهَا، وَهُوَ غَيْرُ مُتَعْتَعٍ».
Sinabi ng Rasulullah ﷺ: Paano papabanalin ni Allah ang isang ummah na ang mahina sa kanila ay hindi nakakamit ang kanyang karapatan mula sa malalakas nila, samantalang Siya ay hindi mapang-api?
الباب الثالث: أقضية الرسول صلوات الله وسلامه عليه
Kabanata III: Mga Kaso ng Propeta Muhammad ﷺ (nawa'y sumakanya ang mga dasal at kapayapaan ng Allah)
قال رسول الله ﷺ «مَا تَأْمُرُنِي؟.. تَأْمُرُنِي أَنْ آمُرَهُ أَنْ يَدَعَ يَدَهُ فِي فِيكَ تَقْضَمُهَا كَمَا يَقْضَمُ الفَحْلُ؟ اذْفَعْ يَدَكَ حَتَّى يَعَضَّهَا ثُمَّ انْتَزِعْهَا».
Sinabi ang Sugo ng Allah ﷺ: «Ano ang utos mo sa akin? Uutosin ko ba siya na alisin ang kanyang kamay mula sa iyo — na kagatin niya ito gaya ng pagkagat ng isang mabagsik na hayop? Itulak mo ang iyong kamay hanggang kanyang kagatin iyon, pagkatapos hilahin mo ito.»
قال رسول الله ﷺ «مَا عَلَّمْتَهُ إِذْ كَانَ جَاهِلًا، وَلا أَطْعَمْتَهُ إِذْ كَانَ جَائِعًا».
Sinabi ang Sugo ng Allah ﷺ: «Hindi mo siya tinuruan noong siya'y walang-alam, at hindi mo siya pinakain noong siya'y nagugutom.»
قال رسول الله ﷺ «يَا زُبَيْرُ اسْقِ، ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ».
Sinabi ang Sugo ng Allah ﷺ: «O Zubayr, diligan siya, pagkatapos pigilin ang tubig hanggang bumalik ito sa palayok.»