Peygamberlere İman

İnsanların peygamberlere ihtiyacı vardır çünkü peygamberler, kendilerine gönderildikleri toplumdan insanlardır; doğar, ölür, yer, içer ve pazarları dolaşırlar. Eskiden milletler insan gönderilmesine hayret etmişlerdir, ama Allah, peygamberin kendi kavminden olması gerektiğini ortaya koymuştur ki insanlar ona örnek alsın. Peygamberlerde hiçbir ilahlık yoktur; onlar, Allah tarafından vahiy ile seçilmiş şerefli kullardır.

Peygamberlerin korunmuşluğu, şeriatı tebliğ etmeleri bakımından sabittir; onlar Allah'tan haber verirken nefsinin sözcüsü olmazlar. Ancak vahyin inmediği dünyevi konularda ve kişisel içtihadlarda hata yapmaları mümkündür; fakat Allah onları bununla tasvip etmez, doğruyu onlara gösterir; bu durum körün hikâyesinde ve Bedr esirlerinin meselesinde görüldüğü gibi, çünkü göksel vahiy hakikat tartısını oluşturur.

Muhammed ﷺ, peygamberlerin sonuncusudur; onun mesajı bütün insanlara yöneliktir ve her zaman ile her yerde geçerlidir. Şeriat büyük bir esneklikle gelmiştir: itikat ve ibadetle ilgili değişmeyen, kesin hükümler koyarken, idari ve siyasal muamelelerde Müslümanlara kamu yararını gözeterek içtihad etme imkânı bırakmıştır; bununla birlikte İslam'ın genel prensiplerine bağlı kalmak şarttır.

Muhammed ﷺ'in kişiliği başlı başına bir mucizedir; dürüstlüğü, güvenilirliği, sahabeleriyle olan tevazuğu ve zahidane hayatı onun büyüklüğünün göstergeleridir. O tam bir insandı, fakat Allah onu özel olarak peygamberlikle şereflendirdi ve onu özel bir şekilde hazırladı; insanlık tarihinin eşsiz bir örneği oldu ve Allah, Âdem oğulları arasında onun gibi birini yaratmadı ﷺ.

يحتاج الناس إلى الرسل لأنهم بشرٌ من جنس من أُرسلوا إليهم، يولدون ويموتون ويأكلون ويمشون في الأسواق. وقد عجبت الأمم قديماً من إرسال بشر، لكن الله بين أن الرسول يجب أن يكون من جنس قومه ليتأسوا به. فليس في الرسل شيء من الألوهية، بل هم عباد مكرمون اصطفاهم الله بالوحي.

عصمة الرسل ثابتة فيما يتعلق بتبليغ الشريعة؛ فإذا بلغوا عن الله فهم لا ينطقون عن الهوى. أما في الأمور الدنيوية والاجتهادات الشخصية التي لم ينزل فيها وحي، فقد يقع الخطأ، ولكن الله لا يقرهم عليه بل يبين لهم الصواب، كما حدث في قصة الأعمى وقصة أسرى بدر، تأكيداً لأن وحي السماء هو الميزان القويم.

محمد ﷺ هو خاتم الأنبياء، ورسالته عامة للناس كافة وصالحة لكل زمان ومكان. لقد جاءت الشريعة بمرونة عظيمة، حيث وضعت نصوصاً قطعية للعقائد والعبادات لا تقبل التغيير، بينما تركت مساحة واسعة في المعاملات الإدارية والسياسية ليجتهد فيها المسلمون بما يحقق المصلحة العامة، شريطة الالتزام بقواعد الإسلام العامة.

تتسم شخصية محمد ﷺ بكونها معجزة في حد ذاتها؛ فصدقه وأمانته وتواضعه بين أصحابه وحياته الزاهدة كلها دلائل على عظمته. لقد كان بشراً كاملاً، لكن الله اختصه بالرسالة وأعده إعداداً خاصاً، فكان نموذجاً فريداً في تاريخ البشرية، ولم يخلق الله في طراز أبناء آدم مثله ﷺ.