Malaikalarga iymon

Musulmon Allohning zolimlaridan biri emas, balki Uning maxluqlaridan biri sifatida malaikalarga iymon keltiradi; Ular toʻliq itoat va doimiy tasbih uchun tanlab olinganlar. Ular asl tabiatida insonlarga koʻrinmaydigan nuroniy mavjudotlardir, biroq Alloh istagida zarurat paytida jismoniy suratlarga kirish qobiliyatini bergan — bu paygʻambarlar bilan uchrashuvlarida ham sodir boʻlgan. Ularning vazifalari xilma-xil: Allohning amrlarini bajarish, vahiyni yetkazish, koinot ishlarini boshqarish, bandalarning amallarini yozib borish, moʼminlarni himoya qilish va ularni mustahkamlashdir.

Jinnlar esa — Alloh tomonidan olovdan yaratilgan boshqa bir maxluqdir; ular ham insonga oʻxshab masʼul va hisob-kitob qilinadigan mavjudotlardir, ularning orasida solih moʻminlar va itoat qilmaydigan gunohkorlar bor. Biz ular asl suratlarida koʻrmaymiz, lekin ular bizni koʻradi; shu bois ularning mavjudligini turlicha his qilish izohlanadi. Ular ham gʻaybni bilmaydilar, ularning hayoti ham koinotdagi Allohning sunnatiga boʻysunadi va ular hech kimga zarar yoki foyda yetkazolmaydilar, faqat Allohning izni bilangina.

Shaytonlar — jinnlarning kufr yoʻlidagilari boʻlib, ularni insonlarga qarshi adovat va vasvasa yoʻliga olib borishda Iblis boshqaradi. Ularning qobiliyati asosan vasvasa va yomonlikni bezash bilan chegaralidir; ular bandalarni majburlovchi hukmronlikka ega emaslar. Alloh zikriga yopishib, Uning yoʻliga toʻgʻri qadam qoʻygan moʻminlar ularning hiylalaridan himoyalangan boʻladilar, holbuki nafsiga ergashib, Robbidan bexabar qolgan odamlar ularning torlariga tushib qoladi.

Malaikalarga va jinnlarga iymon hamda bu gʻaybiy olamga qatʼiy ishonch moʻmin qalbida Allohni ulugʻlashni mevaga keltiradi. Insonda uning harakatlarini kuzatib, soʻzlarini yozib boruvchi malaikalar borligini anglashi ichki va tashqi hayotda Allohni nazorat qilishga, shayton vasvasasidan Allohga panoh tilashga undaydi; bu esa axloqiy jihatdan mustahkamlaydi va nigohni gunohlardan chetirib, taqvo va xayrni intilish bilan Allohning ragʻbati va rahmatini umid qilishga yetaklaydi.

يؤمن المسلم بالملائكة كخلق من خلق الله، اصطفاهم للطاعة المطلقة والتسبيح الدائم. هم كائنات نورانية غير مرئية للبشر في هيئتها الأصلية، لكن الله منحهم القدرة على التشكل بأشكال مادية عند الحاجة، كما حدث في زيارتهم للأنبياء. وظيفتهم تتنوع بين تنفيذ أوامر الله، وحمل الوحي، وتدبير شؤون الكون، وتسجيل أعمال العباد، وحماية المؤمنين وتثبيتهم.

أما الجن، فهم خلق آخر أوجده الله من نار، وهم مكلفون ومحاسبون تماماً كالبشر، ينقسمون إلى مؤمنين صالحين وعصاة متمردين. نحن لا نراهم في صورتهم الأصلية، لكنهم يروننا، مما يفسر التفاوت في إدراك وجودهم. وهم لا يعلمون الغيب، وحياتهم تخضع لسنن الله في الكون، ولا يملكون ضراً ولا نفعاً إلا بإذنه تعالى.

الشياطين هم كفار الجن، يقودهم إبليس في معاداة البشر وسلوك طريق الإغواء. إن قدرتهم تقتصر على الوسوسة وتزيين الشر، ولا يملكون سلطاناً قسرياً على العباد. فالمؤمن الذي يتمسك بذكر الله ويستقيم على أمره، يكون في حصن من مكائدهم، بينما يسقط في حبائلهم من يتبع هواه ويغفل عن ربه.

تثمر عقيدة الإيمان بالملائكة والجن واليقين بوجود هذا العالم الغيبي تعظيماً لله في قلب المؤمن. حين يعلم الإنسان أن هناك ملائكة ترقب أفعاله وتكتب أقواله، يدفعه ذلك إلى مراقبة الله في سره وعلنه، والاستعاذة من وساوس الشيطان، مما يقوي الجانب الأخلاقي ويدفع نحو الطاعة وتجنب المعاصي رجاءً في ثواب الله ورحمته.