Niềm tin vào những điều vô hình (al-ghayb)

Thế giới không chỉ giới hạn ở những gì các giác quan hữu hạn của chúng ta nắm bắt được; chân lý rộng lớn hơn thế giới hiện tượng vật chất. Linh hồn, vốn là bí mật của sự sống chúng ta, là một thực thể hiện hữu mà chúng ta tin tưởng mặc dầu bản chất của nó vượt khỏi khả năng cảm giác của ta. Như vậy, niềm tin vào al-ghayb là điều phân biệt người tin, khi họ xác tín những gì nằm ngoài vật chất dựa vào lời khải thị chân thực của Allah — đó là bậc cao nhất của sự chắc chắn.

Một phần của sự khôn ngoan và lòng thương xót của Allah dành cho chúng ta là Ngài đã cho biết những điều mà lý trí đơn độc của chúng ta không thể nắm bắt, thông qua các sứ điệp đến từ bên ngoài bản ngã chúng ta. Những tin tức thiêng liêng này đi theo những con đường cố định, lớn nhất trong đó là việc Thiên thần được sai đến với những sứ giả được tuyển chọn để truyền đạt luật Chúa (shari'a); điều đó là lời giải thích đưa chúng ta ra khỏi sự chật hẹp của vật chất đến sự rộng mở của nhận biết Allah và hành động cho Ngày Sau.

Đạo đức cao đẹp chỉ vững bền khi được xây trên nền tảng đức tin; người tín hữu biết chắc rằng Allah thấy họ cả trong bí mật lẫn công khai thì chính họ là người giữ gìn điều tốt và tránh điều xấu, dù có được khen hay không. Còn người chỉ gán hành động của mình cho nguyên nhân vật chất sẽ mãi là tù nhân của lợi ích cá nhân, xa rời sự thăng hoa tinh thần và các giá trị nhân văn cao cả.

Kết luận, niềm tin vào al-ghayb không mâu thuẫn với các quy luật vũ trụ; Allah là Đấng tạo ra nguyên nhân và hệ quả. Những gì một số người thấy là xung đột giữa khoa học và một số điều huyền bí thực ra phản ánh sự hạn chế trong hiểu biết. Ví dụ, bản tin thời tiết không phải là nhận biết điều ẩn giấu, mà là suy luận từ các quy luật của Allah trong các hiện tượng vật chất nhận thấy được, tương tự như người nhận ra bưu phẩm sắp tới và báo trước trước khi nó đến.

إن العالم لا يقتصر على ما تدركه حواسنا المحدودة، فالحقيقة أوسع من عالم الشهادة المادي. فالروح، التي هي سر حياتنا، حقيقة قائمة نؤمن بها رغم غياب ماهيتها عن إدراكنا الحسي. وهكذا، يُعد الإيمان بالغيب تمييزاً للمؤمن، حيث يصدق بما وراء المادة اعتماداً على خبر الله الصادق، وهو أسمى مراتب اليقين.

من حكمة الله ورحمته بنا أن أخبرنا عما تعجز عقولنا عن إدراكه وحده، وذلك عبر رسالاته التي جاءت من خارج ذواتنا. وقد اتخذت هذه الأخبار الإلهية طرقاً ثابتة، أعظمها إرسال الملائكة إلى الرسل المصطفين لتبليغ الشريعة؛ ليكون ذلك بياناً لنا يخرجنا من ضيق المادة إلى رحابة المعرفة بالله والعمل لليوم الآخر.

إن الأخلاق الفاضلة لا تستقيم إلا إذا بُنيت على أساس العقيدة الإيمانية، فالمؤمن الذي يوقن بأن الله يراه في سره وعلانيته هو وحده الذي يلتزم الخير ويجتنب الشر، سواء وجد ثناءً أو لم يجد. أما من يربط أفعاله بالأسباب المادية وحدها، فإنه يظل أسيراً لمصالحه الشخصية، معرضاً عن الرقي الروحي والقيم الإنسانية السامية.

ختاماً، إن الإيمان بالغيب لا يتناقض مع السنن الكونية، فالله هو خالق الأسباب والمسببات. وما يظنه البعض تعارضاً بين العلم وبعض الغيبيات، هو في الحقيقة قصور في الفهم. فالنشرة الجوية مثلاً ليست إدراكاً للغيب، بل استقراءً لسنن الله في الظواهر المادية المشهودة، تماماً كمن يرى قدوم البريد ويخبر به قبل وصوله.