Đức tin vào các sứ giả

Con người cần đến các sứ giả vì họ là những con người cùng dòng giống với những người họ được gửi đến; họ sinh ra, chết, ăn uống và đi lại giữa chợ búa. Các dân tộc xưa từng thắc mắc về việc gửi những con người, nhưng Allah đã cho biết rằng sứ giả phải thuộc về dân tộc của họ để họ có thể noi theo. Sứ giả không mang tính thần thánh; họ là những tôi tớ được tôn vinh mà Allah đã chọn bằng mặc khải.

Sự bảo vệ cho các sứ giả (ʿiṣma) được đảm bảo khi liên quan đến việc truyền đạt luật Chúa; khi họ báo truyền điều từ Allah thì họ không nói theo ý riêng. Còn trong những vấn đề đời thường và các cố gắng cá nhân nơi không có mặc khải, họ có thể sai sót; nhưng Allah không chấp thuận lỗi ấy mà Ngài sẽ chỉ ra điều đúng, như đã xảy ra trong câu chuyện về người mù và câu chuyện về tù binh tại Badr, nhằm khẳng định rằng mặc khải từ trời là thước đo chính xác.

Muhammad ﷺ là chốt cuối của các ngôn sứ, và sứ điệp của ngài dành cho toàn nhân loại, phù hợp cho mọi thời và mọi nơi. Luật Chúa được ban với một mức độ linh hoạt lớn: có những văn bản cố định về tín điều và thờ phượng không thể thay đổi, đồng thời vẫn để một khoảng rộng trong các quan hệ hành chính và chính trị để người Hồi giáo có thể sử dụng ijtihad nhằm đạt lợi ích chung, với điều kiện tuân thủ các nguyên tắc chung của Islam.

Nhân cách của Muhammad ﷺ tự nó là một phép lạ; sự trung thực, lòng chính trực, sự khiêm nhường trước bạn bè và đời sống giản dị của ngài đều là những dấu chỉ về sự vĩ đại. Ngài là một con người hoàn thiện, nhưng Allah đã chọn ngài đặc biệt với nhiệm vụ và sự chuẩn bị riêng, khiến ngài trở thành một mẫu gương độc đáo trong lịch sử nhân loại, và Allah không tạo ra ai giống như ngài ﷺ.

يحتاج الناس إلى الرسل لأنهم بشرٌ من جنس من أُرسلوا إليهم، يولدون ويموتون ويأكلون ويمشون في الأسواق. وقد عجبت الأمم قديماً من إرسال بشر، لكن الله بين أن الرسول يجب أن يكون من جنس قومه ليتأسوا به. فليس في الرسل شيء من الألوهية، بل هم عباد مكرمون اصطفاهم الله بالوحي.

عصمة الرسل ثابتة فيما يتعلق بتبليغ الشريعة؛ فإذا بلغوا عن الله فهم لا ينطقون عن الهوى. أما في الأمور الدنيوية والاجتهادات الشخصية التي لم ينزل فيها وحي، فقد يقع الخطأ، ولكن الله لا يقرهم عليه بل يبين لهم الصواب، كما حدث في قصة الأعمى وقصة أسرى بدر، تأكيداً لأن وحي السماء هو الميزان القويم.

محمد ﷺ هو خاتم الأنبياء، ورسالته عامة للناس كافة وصالحة لكل زمان ومكان. لقد جاءت الشريعة بمرونة عظيمة، حيث وضعت نصوصاً قطعية للعقائد والعبادات لا تقبل التغيير، بينما تركت مساحة واسعة في المعاملات الإدارية والسياسية ليجتهد فيها المسلمون بما يحقق المصلحة العامة، شريطة الالتزام بقواعد الإسلام العامة.

تتسم شخصية محمد ﷺ بكونها معجزة في حد ذاتها؛ فصدقه وأمانته وتواضعه بين أصحابه وحياته الزاهدة كلها دلائل على عظمته. لقد كان بشراً كاملاً، لكن الله اختصه بالرسالة وأعده إعداداً خاصاً، فكان نموذجاً فريداً في تاريخ البشرية، ولم يخلق الله في طراز أبناء آدم مثله ﷺ.