القسم الأول: الإيمان والقرآن والعلم
Bokk bu njëkk: Imaan, Al-Qur'aan ak xam-xam
الباب الأول: الإيمان والوحي
Bàb bu njëkk: Imaan ak wahi
قال رسول الله ﷺ «اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ: الشِّرْكَ بِاللهِ، وَالسِّحْرَ، وَقَتْلَ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللهُ إِلَّا بِالْحَقِّ، وَأَكْلَ الرِّبَا، وَأَكْلَ مَالِ الْيَتِيمِ، وَالتَّوَلِّيَ يَوْمَ الزَّحْفِ، وَقَذْفَ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ الْغَافِلَاتِ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Wàccal juróom-jàmm yu fay jàmm: toppu Yàlla (ash-shirk), seet (sihr), tàggal bopp bi Yàlla fekk nañu ko haram suñu doxal ci des (tàggal nit ku Yàlla haram, suñu njaaxu), ñam riba, ñam ñuñu xoolal maal yu bindu xale (maal al-yatīm), tege karange ci bésu yónne (tawali yoomu az-zahf), ak dàqal jigéen yu am jàmm yu ñu amoon xamal (qaḍf al-muḥṣanāt al-muʾmināt al-ghāfilāt)»
قال رسول الله ﷺ «أَتَرَوْنَ هَذِهِ الْمَرْأَةَ طَارِحَةً وَلَدَهَا فِي النَّارِ قُلْنَا: لَا وَاللهِ، قَالَ: قال رسول الله ﷺ اللهُ أَرْحَمُ بِعِبَادِهِ مِنْهَا».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Ndax ngeen mëna xamal jigéen jëfandikoo dafa waññi doomam ci naar?» Ñu gis: «Déedéet walla Yàlla!» Rasuul bi togg: «Yàlla day yéemoo ak jàmm ci jëmmam, moo yéexee ca jigéen bi»
قال رسول الله ﷺ «أَرْبَعٌ فِي أُمَّتِي مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ لا يَتْرُكُونَهُنَّ: الْفَخْرُ فِي الأَحْسَابِ، وَالطَّعْنُ فِي الأَنْسَابِ، وَالاسْتِسْقَاءُ بِالنُّجُومِ، وَالنِّيَاحَةُ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Am nañu ñeent luñu di def ci jamono ju ochante (al-jāhiliyya) te ñuñu ci demul: ñàkk far (boasting) ci boroom or lineage, dunde ak wàllu boroom (taʿn fi al-ansāb), def kaleem ci njaxu ngir gis biir njaxu (istiskhāʾ bi an-nujūm), ak toppale baŋŋi (an-niyāḥa)»
قال رسول الله ﷺ «أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا، وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنَ النِّفَاقِ حَتَّى يَدَعَهَا: إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، وإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ، وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ، وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Am nañu ñeent: su nekkee ci àddinaam, mu nekk munaafiq bu neex; su nekkee ci kowam benn ñi, am na lu muñ ñu: su waxee, dañu laaña; su bindee, dañu laña; su daañoo liggéey, dañu laña; su tànn ci bànneex, dañu laña — kalaam bi: soxla la, su ko defee ku mu jàpp mooy munaafiq»
قال رسول الله ﷺ «اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Liggeeyleen, bu fees nañu, nit ñi indi ci lu mu tollu woon ci sëtu seen njaxle»
قال رسول الله ﷺ «الْأَرْوَاحُ جُنُودٌ مُجَنَّدَةٌ فَمَا تَعَارَفَ مِنْهَا ائْتَلَفَ وَمَا تَنَاكَرَ مِنْهَا اخْتَلَفَ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Nanub wàcceyu nopp yi (arwāḥ) fay nit ñi di ñu réy; ñuñu xam seen bopp, ñuñu yell, te ñuñu ñakk xam, ñuñu wér»
قال رسول الله ﷺ «الإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً، فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا الله، وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ، وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الإِيمَانِ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Imaan am na juróom-jàmm walla juróom-ñeent ak ñaar fukki tàmbali; bu bees dafa mujj na, bu yomb la: waxu “Bëggul lu waral Yàlla” (Lâ ilâha illâ llâh) — bu mag la; bu suux la— yudda gàttal dëkkal suuf bi; te xéewal (hayâ) mooy lu mujj ci iimaan»
قال رسول الله ﷺ «الرِّيحُ مِنْ رَوْحِ اللهِ، تَأْتِي بِالرَّحْمَةِ وَتَأْتِي بِالْعَذَابِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهَا فَلَا تَسُبُّوهَا، وَسَلُوا اللهَ خَيْرَهَا وَاسْتَعِيذُوا اللهَ مِنْ شَرِّهَا».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Lepp lépp laaj gi wàcce Yàlla (ar-rīḥ min rūḥi Llāh): ñu may jàmm, ñu may muññu; su amee ngeen ko, bu ko defee, bëggul a sàkko; laaj Yàlla réew mi, te sàkk Yàlla ci kanam bi»
قال رسول الله ﷺ «الْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللهِ مِنَ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ، وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ، احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ، وَاسْتَعِنْ بِاللهِ وَلَا تَعْجِزْ، وَإِنْ أَصَابَكَ شَيْءٌ فَلَا تَقُلْ لَوْ أَنِّي فَعَلْتُ كَذَا كَانَ كَذَا وَكَذَا، وَلَكِنْ قُلْ قَدَّرَ اللهُ وَمَا شَاءَ فَعَلَ، فَإِنَّ لَوْ تَفْتَحُ عَمَلَ الشَّيْطَانِ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Mu'min bu neex mooy beneen ci Yàlla kon mu'min bu doxul; ci kenn kow nekk la jamm; dugal ubbil ci li ñu dinga am, jëfandikoo Yàlla, te bëggul defko; su amee lu yagg ci yaw, bëggul wax “su laa defee...”, waaye wax: «Yàlla moo moytu, lu Yàlla doon, dina Yàlla def»; ndax wante “lan la” di mujj, di ko dindi shaytān»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى تَجَاوَزَ لِأُمَّتِي عَمَّا حَدَّثَتْ بِهِ أَنْفُسَهَا مَا لَمْ تَتَكَلَّمْ بِهِ أَوْ تَعْمَلْ بِهِ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Yàlla moo teew wàllal sama ummata ci lépp li ñu wax ci seen bopp; su ñu bokk a wax li mu mënul woon a def walla suñu defee, Yàlla day teg ci nguuru ko»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى تَجَاوَزَ لِي عَنْ أُمَّتِي الْخَطَأَ وَالنِّسْيَانَ وَمَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Yàlla moo yéemee sama ummata ci càmmooñ, ci neexlu takko ak ci lu ñu ñaawul dinga def, te ci lu ñu ñaawul ndax ñu jàppal ci seen bopp»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى لَمَّا خَلَقَ الْخَلْقَ كَتَبَ بِيَدِهِ عَلَى نَفْسِهِ إِنَّ رَحْمَتِي سَبَقَتْ غَضَبِي».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Su Yàlla soppeeku ab kawar bu mutaaŋal, mu bind ci yónni bi séen li mu ëpp: “Ràhmat-um daa takk ci géej-um” — lii mu bind ci sa bopp»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّ الله تَعَالَى لَيُمْلِي لِلظَّالِمِ، حَتَّى إِذَا أَخَذَهُ لَمْ يُفْلِتْهُ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Yàlla dina yar ci say téere te dina jàppal ab góor bu ñu magn; su nu bokk ko, su Yàlla tàmbalee ko, du dina donal»
قال رسول الله ﷺ «إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللهِ وَرَسُولِهِ، فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللهِ وَرَسُولِهِ، وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوِ امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا، فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Lu mu gën a jëm ci seeni doxalin dina am nitt; bu boroom seetlu lu mu nekk, lu bokk la—niyyat la—; su niyyatam jëm Yàlla ak Rasuul-um, niyyatam jëm Yàlla ak Rasuul-um; su niyyatam jëm aduna walla jigéen ngir dóór, niyyatam jëm li mu jàpp»
قال رسول الله ﷺ «إِيَّاكُمْ وَالْغُلُوَّ فِي الدِّينِ فَإِنَّمَا أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمُ الْغُلُوُّ فِي الدِّينِ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Bëggul seen taxaw ci àddina; di na fañu seen mbooloo yu njëkete ci jamono bi mujj»
قال رسول الله ﷺ «آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ: إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ، وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Sign ya mu munaafiq am na ñaar-ñett: su waxee, moom laa gànnaar; su wàññee, moo ko def; su waralu ko, moo ko di def»
قال رسول الله ﷺ «جَعَلَ الله الرَّحْمَةَ مِائَةَ جُزْءٍ فَأَمْسَكَ عِنْدَهُ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ جُزْءًا، وَأَنْزَلَ فِي الأَرْضِ جُزْءًا وَاحِدًا، فَمِنْ ذَلِكَ الْجُزْءِ يَتَرَاحَمُ الْخَلْقُ حَتَّى تَرْفَعَ الْفَرَسُ حَافِرَهَا عَنْ وَلَدِهَا خَشْيَةَ أَنْ تُصِيبَهُ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Yàlla dafa wut séent bi 100 càmm; mu jëfandikoo 99 càmm ci moom, te mu wéet benn ci dëkk; kenn mën a gis teeñ ci benn càmm bii moo tax créature yi am jamono ci ëbb te mujj, te xeet bi dina serr doomam ak wàcc a caabiin doomam mbirum nattu»
قال رسول الله ﷺ «كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ يَقُولُونَ: إِنَّمَا الطِّيَرَةُ فِي الْمَرْأَةِ وَالدَّارِ وَالدَّابَّةِ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Ñu bari jëm ci jamono ju añu jëfandikoo: ñu wax ni xam-xam bu tollu ci jigéen, kër ak bu baax; ndaxte ñoom pare nañu niite»
قال رسول الله ﷺ «قَالَ الله تَعَالَى: إِذَا هَمَّ عَبْدِي بِحَسَنَةٍ وَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبْتُهَا لَهُ حَسَنَةً، فَإِنْ عَمِلَهَا كَتَبْتُهَا عَشْرَ حَسَنَاتٍ إِلَى سَبْعِمِائَةِ ضِعْفٍ، وَإِذَا هَمَّ بِسَيِّئَةٍ وَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ أَكْتُبْهَا عَلَيْهِ، فَإِنْ عَمِلَهَا كَتَبْتُهَا سَيِّئَةً وَاحِدَةً».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Yàlla wax na: Su ab boppam dañ texe ab ci yaramam amal bu baax te dañu ko def, maa la bindal bu baax; su amee, maa la bindal juróom-fukki seet walla fukk ak juróom seen; su ab boppam dañ wall ci boppam, duma bind ko; su defee ko, maa la bindal ab bopp bu neex»
قال رسول الله ﷺ «قَالَ الله تَعَالَى: الْكِبْرِيَاءُ رِدَائِي وَالْعَظَمَةُ إِزَارِي فَمَنْ نَازَعَنِي وَاحِدًا مِنْهُمَا قَذَفْتُهُ فِي النَّارِ».
Rasuul Yàlla Muhammad ﷺ wax na: «Yàlla wax na: Kibr (la grandeza) sama caabu la, te feex (al-ʿaẓama) sama fit; su kenn dafa jaaxal samman sama caabu walla sama fit, maa la toppal ci naar»
قال رسول الله ﷺ «قَالَ الله تَعَالَى: سَبَقَتْ رَحْمَتِي غَضَبِي».
Rasuul-Allah ﷺ wax na: «Yàlla Ta'ala wax na: sama raxma tàgg na ci sama gàddar.»
قال رسول الله ﷺ «كَانَ نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ يَخُطُّ، فَمَنْ وَافَقَ خَطَّهُ فَذَاكَ».
Rasuul-Allah ﷺ wax na: «Amoon na benn nabiy ci anbiyaa, mu bind; ku bindam mu topp ci bindam mu bind, mooy mu.»
قال رسول الله ﷺ «لا إِيمَانَ لِمَنْ لا أَمَانَةَ لَهُ، وَلا دِينَ لِمَنْ لا عَهْدَ لَهُ».
Rasuul-Allah ﷺ wax na: «Du iimaan nit ku amul amanah, te du diine nit ku amul ahd (baatu wàll).»
قال رسول الله ﷺ «لا يَبْقَيَنَّ فِي رَقَبَةِ بَعِيرٍ قِلادَةٌ مِنْ وَتَرٍ أَوْ قِلادَةٌ إِلَّا قُطِعَتْ».
Rasuul-Allah ﷺ wax na: «Amul qalāda ci kaw gàmb bi—qalāda bu watar walla qalāda bu lañu—doo am, waaye dinañu tàpp.»
قال رسول الله ﷺ «لا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ».
Rasuul-Allah ﷺ wax na: «Du mu am iimaan bu wér ne kenn, su mu bëgg ngir sa xarit lu mu bëgg ngir moom, amna iimaan.»
قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَرَّتْهُ حَسَنَتُهُ وَسَاءَتْهُ سَيِّئَتُهُ فَذَلِكُمُ المُؤْمِنُ».
Rasuul-Allah ﷺ wax na: «Ku ñu ngi yégle ni laa am, te su aji battu moomu la ak suñu bopp, mooy mu'min.»
قال رسول الله ﷺ «وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَا تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا، وَلَا تُؤْمِنُوا، حَتَّى تَحَابُّوا، أَوَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ؟ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ».
Rasuul-Allah ﷺ wax na: «Wallahi, duma leen canneeku Jannah suk ÷añu iimaan; te dumañu iimaan suk ÷añu ñu bëggeeen ak jàmm. Ndax lañu ànd ak luñu def, su ñu defee leen dinañu weesu; ñu wone salaam te ñu faatu salaam ci njëlbi.»
قال رسول الله ﷺ «هَلَكَ المُتَنَطِّعُونَ».
Rasuul-Allah ﷺ wax na: «Mutanatti'uun yi muccoon.»
قال رسول الله ﷺ «يَا أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّكُمْ لَنْ تُطِيقُوا كُلَّ مَا أُمِرْتُمْ بِهِ، وَلَكِنْ سَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَأَبْشِرُوا».
Rasuul-Allah ﷺ wax na: «Yëg naa leen, ñuñu nit ñu, dangeen duñu mën a def gént yiiw yi ñuñu laaj; waaye suñuy dogal bu magg, suñuy jaar, te gënn a dagg—jàmm rekk, fanaanal ak xeet, te jàmmal ak xol.»
الباب الثاني: العلم والعلماء
Bàb bu ñaar: Xam-xam ak xam-xam yi
قَالَ ﷺ: «نَضَّرَ اللَّهُ امْرًَا سَمِعَ مِنَّا شَيْئًا فَبَلَّغَهُ كَمَا سَمِعَ، فَرُبَّ مُبَلَّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ».
Wax na ﷺ: «Yàlla dina nangu benn nit bu dégg benn lu nu wax, te mu wone ko ni mu dëgg; ndax su nu joxal ko, benn ku mu joxal ko mën na xam mëna xam lu baax ci kan bu dëggoon»
الباب الثالث: الفتن وعلامات الساعة
Bàb bu ñett: Fitan ak alamatu s-sa'a
«إِذَا هَلَكَ كِسْرَى فَلا كِسْرَى بَعْدَهُ، وَإِذَا هَلَكَ قَيْصَرُ فَلَا قَيْصَرَ بَعْدَهُ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتُنْفَقَنَّ كُنُوزُهُمَا فِي سَبِيلِ الله».
Rasul bi ﷺ wax na: «Su Kisra dafa dem, du Kisra bu mu nekkoon; su Qaysar dafa dem, du Qaysar bu mu nekkoon; ci kanam bu sama yaram am, dinañu jox seen kunuz ci yoonu Yàlla.»
قال رسول الله ﷺ «إِذَا رَأَيْتَ أُمَّتِي تَهَابُ الظَّالِمَ أَنْ تَقُولَ لَهُ، إِنَّكَ ظَالِمٌ، فَقَدْ تُوُدعَ مِنْهُمْ».
Rasul bi ﷺ wax na: «Su nga gis sama ummati doxal gu ñu rafet duñu baax ci jagleel bu jaamu, te buñu dinga wax ko: ‘Yaw, nga jaamu’, naañu la yémbëlu; dinañu maye lañu.»
قال رسول الله ﷺ «فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَنَفْسِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ يُكَفِّرُهَا الصِّيَامُ وَالصَّلَاةُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيُ عَنِ الْمُنْكَرِ».
Rasul bi ﷺ wax na: «Fitna (sinaasu) bu nitku am ci ker, ci mall, ci bopp, ci doom ak ci jawriñ, dinañu doxal; soom, sala, sadaqa, yenn sañ-sañ yu tënku ci jàmm ak tàggat ci munkaar, dañuy safaanal ñeexal lool.»
قال رسول الله ﷺ «قَدْ تَرَكْتُكُمْ عَلَى الْبَيْضَاءِ لَيْلُهَا كَنَهَارِهَا، لَا يَزِيغُ عَنْهَا بَعْدِي إِلَّا هَالِكٌ، مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِمَا عَرَفْتُمْ مِنْ سُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ الْمَهْدِيِيِِنَ، عَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ».
Rasul bi ﷺ wax na: «Damaa la teg ci bopp ngir yoonu saf, bisaanam ni njëkkaaram; kenn du dina teg seen yoon bi màgg, ñu mën a am lu bari yu dugg; ñu jangale ak sunnaam samaa sunna ak sunnaam al-khulafaa’ ar-rashidiin al-mahdiyin, te jëmmal ko rekk ni ndaw yu ñu teppal o.»
قال رسول الله ﷺ «لَا تَخْتَلِفُوا فَإِنَّ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمُ اخْتَلَفُوا فَهَلَكُوا».
Rasul bi ﷺ wax na: «Bul toppu ci ñaxtu; ndax ñoom ñuñu mujj ci këruñu ñuñu topp guñu duñu lu góor, te mujj nañu hansu.»
قال رسول الله ﷺ «مَا بَالُ دَعْوَى أَهْلِ الجَاهِلِيَّةِ، دَعُوهَا فَإِنَّهَا خَبِيثَةٌ».
Rasul bi ﷺ wax na: «Loolu la xeex ci laaj yi ak caam yi di wut ci jamono ju jaahiliyya — nattuñu ko; mooy lu mënul.»
قال رسول الله ﷺ «مَا مِنْ قَوْمٍ يُعْمَلُ فِيهِمْ بِالْمَعَاصِي، هُمْ أَعَزُّ مِنْهُمْ وَأَمْنَعُ ولا يُغَيِّرُونَ إِلَّا عَمَّهُمُ الله بِعِقَابٍ».
Rasul bi ﷺ wax na: «Amul benn réewu mu mel ni yeneen, ku nekk ci réew mi di jëfandikoo maasaayi (maasi), ñoom dañuy takk tey ñu am aay, te ñu duñu sos seetlu waaye Yàlla dina tollal seen làkk ci sañ-sañ ak aduna ak ci ci iwéel.»
الباب الرابع: القيامة والجنة والنار
Bàb bu ñeent: Qiyaama, Janna ak Naar
قال رسول الله ﷺ «أَوَّلُ مَا يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي الدِّمَاءِ».
Rasulullah ﷺ wax na: «Amm na li mujj, li ñu dina jàngal ci nit ñi ci Yoomu Qiyaama mooy lu mu am ci dëmm (dimaaʼ).»
قال رسول الله ﷺ «ثَلَاثَةٌ لَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ: مُدْمِنُ خَمْرٍ، وَقَاطِعُ رَحِمٍ، وَمُصَدِّقٌ بِالسِّحْرِ».
Rasulullah ﷺ wax na: «Tëlàt ñu duñu wóor ci Jenn: nit ku mucc ci al‑khamr, nit ku takk qaṭʿ al‑raḥim, ak nit ku muṣaddiq bi al‑siḥr.»
قال رسول الله ﷺ «دَخَلَتْ امْرَأَةٌ النَّارَ فِي هِرَّةٍ رَبَطَتْهَا، فَلَمْ تُطْعِمْهَا وَلَمْ تَدَعْهَا تَأْكُلُ مِنْ خَشَاشِ الْأَرْضِ حَتَّىٰ مَاتَتْ».
Rasulullah ﷺ wax na: «Benn jigeen dugg Naar, ndax mu teg na katt (hirra) te mu bindal, te du jox ko lekk, te du yeewu ko ngir lekk ci suuf, ba mu mate.»
قال رسول الله ﷺ «لَوْ يَعْلَمُ المُؤْمِنُ مَا عِنْدَ اللهِ مِنَ العُقُوبَةِ مَا طَمِعَ بِجَنَّتِهِ أَحَدٌ، وَلَوْ يَعْلَمُ الكَافِرُ مَا عِنْدَ اللهِ مِنَ الرَّحْمَةِ مَا قَنَطَ مِنْ جَنَّتِهِ أَحَدٌ».
Rasulullah ﷺ wax na: «Su mu xamoon muʼmin lu am Yàlla ci al‑ʿuqūba, du benn li mu bëgg ci Jenn; te su mu xamoon kaafir lu am Yàlla ci ar‑raḥma, du benn li mu sant ci Jenn.»