وُلِدَ الهُدى

نهج الهمزية في المولد النبوي — أمير الشعراء أحمد شوقي (ت 1351هـ / 1932م)

قصيدة أحمد شوقي في المولد النبوي الشريف، عارض بها همزية البوصيري، ومطلعها الخالد: «وُلد الهدى فالكائنات ضياء». من أكثر قصائد المديح حضورًا في الاحتفال بالمولد النبوي.

Wulidal Huda — Ahmad Shawqi, Buurub Woykat yi

Woy wii Ahmad Shawqi bindoon ko ngir bisu Yonnant bi ﷺ bu barkeel bi, ab liggéey bu rafet la bu roy Hamziyya gu Al-Buusiri gi. Buntu woyam bu sax bi, 'Yoon wi juddu na, kon àddina si leer na,' siiw na lool. Woy wii bokk na ci woy yu tagg Yonnant bi ﷺ yu gën a siiw te ñu gën a woy ci bisu juddug Yonnant bi ﷺ.

وُلِدَ الهُدى فَالكائِناتُ ضِياءُ
وَفَمُ الزَمانِ تَبَسُّمٌ وَثَناءُ

Bi Yonn gi juddoo, mboolem mbindeef yi leer nañu, te gémmi jamono daal di rëy te di woy sant Yàlla.

الروحُ وَالمَلَأُ المَلائِكُ حَولَهُ
لِلدينِ وَالدُنيا بِهِ بُشَراءُ

Ruu gi ak malaaka yi tëddoon nañu ko, di yégle xibaar yu baax ngir diine ak adduna, ci barki teewam.

وَالعَرشُ يَزهو وَالحَظيرَةُ تَزدَهي
وَالمُنتَهى وَالسِدرَةُ العَصماءُ

Aras bi di gànnaar, Hazira gi di màgg, te Muntaha ak Sidratul Muntaha yu màgg yi di rafet.

وَحَديقَةُ الفُرقانِ ضاحِكَةُ الرُبا
بِالتُرجُمانِ شَذِيَّةٌ غَنّاءُ

Toolu Furqaan bi ay tundam di rëy, ci barki ki ko tërëgal ﷺ, mu neex xol te di woy.

وَالوَحيُ يَقطُرُ سَلسَلًا مِن سَلسَلٍ
وَاللَوحُ وَالقَلَمُ البَديعُ رُواءُ

Wahyu bi di sottiku naka ndox mu sell, mu di dëkk, di jàpp njàmm Luuhul Mahfuuz ak Xalam bu rafet bi.

نُظِمَت أَسامي الرُسلِ فَهيَ صَحيفَةٌ
في اللَوحِ وَاسمُ مُحَمَّدٍ طُغَراءُ

Turu Yonnant yi bindu nañu ci téere ci Luuhul Mahfuuz, te turu Muhammad ﷺ mooy seenu sello bu màgg.

اسمُ الجَلالَةِ في بَديعِ حُروفِهِ
أَلِفٌ هُنالِكَ وَاسمُ طَهَ الباءُ

Turu Jàllal gi, ci ay bataaxalam yu rafet, Alifam fa la nekk, te turu Taha ﷺ mooy Ba-am.

يا خَيرَ مَن جاءَ الوُجودَ تَحِيَّةً
مِن مُرسَلينَ إِلى الهُدى بِكَ جاؤوا

Yaw mi gën ci ñi teew ci adduna, nuyoo jógé ci Yonnant yi, ñoom ñëw nañu ak yonn gi ci sa barke.

بَيتُ النَبِيّينَ الَّذي لا يَلتَقي
إِلّا الحَنائِفُ فيهِ وَالحُنَفاءُ

Kii mooy kër Yonnant yi, foo lañuy dajaloo, lu dul ñi jub ak ñi sell ci seen diine.

خَيرُ الأُبُوَّةِ حازَهُمْ لَكَ آدَمٌ
دونَ الأَنامِ وَأَحرَزَت حَوّاءُ

Adam moo la jàppal baay gu gën ci kaw mboolem nit ñi, te Hawwaa itam am na ko.

هُم أَدرَكوا عِزَّ النُبُوَّةِ وَانتَهَت
فيها إِلَيكَ العِزَّةُ القَعساءُ

Ñoom am nañu màggug Yonnant, waaye ci yaw la màgg gu kawe, gu màgg gi matale.

خُلِقَت لِبَيتِكَ وَهوَ مَخلوقٌ لَها
إِنَّ العَظائِمَ كُفؤُها العُظَماءُ

Màgg gi mbindeef nañu ko ngir sa kër, te sa kër mbindeef nañu ko ngir moom, ndax lu màgg dafa dëppoo ak ñi màgg.

بِكَ بَشَّرَ اللَهُ السَماءَ فَزُيِّنَت
وَتَضَوَّعَت مِسكًا بِكَ الغَبراءُ

Ci sa barke la Yàlla yégle asamaan yi xibaar yu baax, mu rafetal leen, te ci sa barke la suuf si neex xol ni misk.

وَبَدا مُحَيّاكَ الَّذي قَسَماتُهُ
حَقٌّ وَغُرَّتُهُ هُدىً وَحَياءُ

Te sa kanam ﷺ feeñ na, ay meloom ay dëgg lañu, te sa jëmm ju leer di leer ak yonn ak yëgg-yëgg.

وَعَلَيهِ مِن نورِ النُبُوَّةِ رَونَقٌ
وَمِنَ الخَليلِ وَهَديِهِ سيماءُ

Ci moom ﷺ am na leeru Yonnant, te am na itam selloo Xalil bi (Ibraahiima) ak yonn gi.

أَثنى المَسيحُ عَلَيهِ خَلفَ سَمائِهِ
وَتَهَلَّلَت وَاهتَزَّتِ العَذراءُ

Almasiihu sant na ko ﷺ ci gannaaw asamaanam, te jigeen ju sell ji (Maryam) bég na te yëngu ci ragal Yàlla.

يَومٌ يَتيهُ عَلى الزَمانِ صَباحُهُ
وَمَساؤُهُ بِمُحَمَّدٍ وَضّاءُ

Bis la bu subaam di gën jamono yépp, te guddeem leer ci barki Muhammad ﷺ.

الحَقُّ عالي الرُكنِ فيهِ مُظَفَّرٌ
في المُلكِ لا يَعلو عَلَيهِ لِواءُ

Ci bis bi, dëgg gi, ak ay ponkam yu kawe, am na ndam, te ci nguuram, dara du ko gën.

ذُعِرَت عُروشُ الظالِمينَ فَزُلزِلَت
وَعَلَت عَلى تيجانِهِم أَصداءُ

Nguuru ñu bon ñi ragal nañu te yëngu, te seeni baat yu bon yi yéeg ci kaw seeni nguur.

وَالنارُ خاوِيَةُ الجَوانِبِ حَولَهُمْ
خَمَدَت ذَوائِبُها وَغاضَ الماءُ

Te safara si, mu nekk ci seen wet, mu nekk lu neew, ay leeram damm nañu, te ndox mi waññiku.

وَالآيُ تَترى وَالخَوارِقُ جَمَّةٌ
جِبريلُ رَوّاحٌ بِها غَدّاءُ

Ay firnde yi toppante nañu, te ay kàttan yu bari feeñ nañu, Jibriil di leen indi suba ak guddi.

نِعمَ اليَتيمُ بَدَت مَخايِلُ فَضلِهِ
وَاليُتمُ رِزقٌ بَعضُهُ وَذَكاءُ

Yitima bu baax la, ay meloom yu baax feeñ nañu, ndax yitimaal boppam ay barke la, ci wàllu yoonu Yàlla ak xel mu leer.

في المَهدِ يُستَسقى الحَيا بِرَجائِهِ
وَبِقَصدِهِ تُستَدفَعُ البَأساءُ

Ci lëggam sax, taw bi dañu ko doon sàkku ci moom, te ci ay yéeneem, mboolem musiba yi dañu leen doon génne.

بِسِوى الأَمانَةِ في الصِبا وَالصِدقِ لَم
يَعرِفهُ أَهلُ الصِدقِ وَالأُمَناءُ

Ñi dëggu ak ñi wóor xam nañu ko ci ndawam ci lu dul wóor ak dëgg.

يا مَن لَهُ الأَخلاقُ ما تَهوى العُلا
مِنها وَما يَتَعَشَّقُ الكُبَراءُ

Yaw mi am jikko yu baax, yu màgg yi bëgg, te ñi màgg yi bëgg leen.

لَو لَم تُقِم دينًا لَقامَت وَحدَها
دينًا تُضيءُ بِنورِهِ الآناءُ

Su fekkoon ne taxawulo diine, jikko yooyu rekk lañuy taxaw ni diine, di leer jamono yépp ci seen leer.

زانَتكَ في الخُلُقِ العَظيمِ شَمائِلٌ
يُغرى بِهِنَّ وَيولَعُ الكُرَماءُ

Ci sa jikko ju màgg, am nga ay melo yu baax, yu ñi baax yi bëgg te di leen topp.

أَمّا الجَمالُ فَأَنتَ شَمسُ سَمائِهِ
وَمَلاحَةُ الصِدّيقِ مِنكَ أَياءُ

Ci wàllu rafet, yaw yaay jant asamaan, te rafetug ñi dëggu ci yaw la jógé.

وَالحُسنُ مِن كَرَمِ الوُجوهِ وَخَيرُهُ
ما أوتِيَ القُوّادُ وَالزُعَماءُ

Rafet gi ci jëmm yu baax la jógé, te lu gën ci moom mooy li ñu jox njiit yi ak kilifa yi.

فَإِذا سَخَوتَ بَلَغتَ بِالجودِ المَدى
وَفَعَلتَ ما لا تَفعَلُ الأَنواءُ

Su nga joxee, sa may gi matale na, te def nga lu taw yu bari yi mënul.

وَإِذا عَفَوتَ فَقادِرًا وَمُقَدَّرًا
لا يَستَهينُ بِعَفوِكَ الجُهَلاءُ

Te su nga baale, def nga ko ak kàttan ak màgg, ba ñu xamul yi sax mënuloo waññi sa baal.

وَإِذا رَحِمتَ فَأَنتَ أُمٌّ أَو أَبٌ
هَذانِ في الدُنيا هُما الرُحَماءُ

Te su nga yëram, yaay ndey walla baay, ndax ñoom ñaar ñoo gën a yëram ci adduna.

وَإِذا غَضِبتَ فَإِنَّما هِيَ غَضبَةٌ
في الحَقِّ لا ضِغنٌ وَلا بَغضاءُ

Te su nga mer, mer gi ci dëgg la, du meru bëgg-bëgg walla bañ.

وَإِذا رَضيتَ فَذاكَ في مَرضاتِهِ
وَرِضا الكَثيرِ تَحَلُّمٌ وَرِياءُ

Te su nga bég, ci bëgg-bëggam la, du ni bëgg-bëggu ñu bari, yu nekk ay fen ak wor.

وَإِذا خَطَبتَ فَلِلمَنابِرِ هِزَّةٌ
تَعرو النَدِيَّ وَلِلقُلوبِ بُكاءُ

Te su nga waxee, minbaar yi di yëngu, dajaloo gi di yëngu, te xol yi di jooy.

وَإِذا قَضَيتَ فَلا ارتِيابَ كَأَنَّما
جاءَ الخُصومَ مِنَ السَماءِ قَضاءُ

Te su nga àtte, amul sikk, ni àtte gi jógé asamaan, mu wàcc ci ñi àtte.

وَإِذا حَمَيتَ الماءَ لَم يورَد وَلَو
أَنَّ القَياصِرَ وَالمُلوكَ ظِماءُ

Te su nga aar ndox, kenn du ko jege, ba sax bu buur yi ak nguur yi xiifoon ndox.

وَإِذا أَجَرتَ فَأَنتَ بَيتُ اللهِ لَم
يَدخُل عَلَيهِ المُستَجيرَ عَداءُ

Te su nga aar, yaay kër Yàlla, foo la kenn mënuloo jege ki di sàkku aar.

وَإِذا مَلَكتَ النَفسَ قُمتَ بِبِرِّها
وَلَوَ اَنَّ ما مَلَكَت يَداكَ الشاءُ

Te su nga amee bakkan, def nga ko lu baax, ba sax bu sa loxo amoon xar.

وَإِذا بَنَيتَ فَخَيرُ زَوجٍ عِشرَةً
وَإِذا ابتَنَيتَ فَدونَكَ الآباءُ

Te su nga tabax kër, yaay jëkkër ju gën, te su nga tabax lu màgg, sa maam yi nekk ci sa suuf ci sa taxawaay bu kawe gi.

وَإِذا صَحِبتَ رَأى الوَفاءَ مُجَسَّمًا
في بُردِكَ الأَصحابُ وَالخُلَطاءُ

Su ngeen la toppee, sa àndandoo ak sa yitewoo gisoon nañu ngor gi nekk ci sa yére, mel ni nit la.

وَإِذا أَخَذتَ العَهدَ أَو أَعطَيتَهُ
فَجَميعُ عَهدِكَ ذِمَّةٌ وَوَفاءُ

Ndax nga jël walla nga jox dige, sa dige yépp amoon nañu yelleef ak ngor.

وَإِذا مَشَيتَ إِلى العِدا فَغَضَنفَرٌ
وَإِذا جَرَيتَ فَإِنَّكَ النَكباءُ

Bu nga demmee ci noon yi, da nga doon gaynde, te bu nga dawalee, da nga doon ngelaw lu bon.

وَتَمُدُّ حِلمَكَ لِلسَفيهِ مُدارِيًا
حَتّى يَضيقَ بِعَرضِكَ السُفَهاءُ

Da nga yatal sa muñ ci dof yi ak xel, ba dof yi amul fuñu jaar ci sa yaru gi.

في كُلِّ نَفسٍ مِن سُطاكَ مَهابَةٌ
وَلِكُلِّ نَفسٍ في نَداكَ رَجاءُ

Ci bépp xol, amoon na ragal ci sa màgg gi, te ci bépp xol, amoon na yaakaar ci sa jëf ju baax ji.

وَالرَأيُ لَم يُنضَ المُهَنَّدُ دونَهُ
كَالسَيفِ لَم تَضرِب بِهِ الآراءُ

Jaasi bu ñaw bi du génn te sa xalaat nekku ci, ndax xalaat yi duñu féggee noonu.

يا أَيُّها الأُمِيُّ حَسبُكَ رُتبَةً
في العِلمِ أَن دانَت بِكَ العُلَماءُ

Yaa mi bindul, sa daraja ci xam-xam doy na, ndax boroom xam-xam yépp déggal nañu la.

الذِكرُ آيَةُ رَبِّكَ الكُبرى الَّتي
فيها لِباغي المُعجِزاتِ غَناءُ

Alxuraan mooy sa Boroom màggal gi, mooy firnde gi gën a màgg, te ci la ñi wut ay kàttan di am seeni bëgg-bëgg.

صَدرُ البَيانِ لَهُ إِذا التَقَتِ اللُغى
وَتَقَدَّمَ البُلَغاءُ وَالفُصَحاءُ

Moom la wax ju rafet ji doon jiital, bu làkk yi dajee, te ñi gën a wax ak ñi gën a leeral wax yi génn.

نُسِخَت بِهِ التَوراةُ وَهيَ وَضيئَةٌ
وَتَخَلَّفَ الإِنجيلُ وَهوَ ذُكاءُ

Tawreet bi, bu mu leeroon sax, dafa ñakk kàttanam ci moom, te Injiil bi, bu mu amoon leer sax, dafa ñakk kàttanam.

لَمّا تَمَشّى في الحِجازِ حَكيمُهُ
فُضَّت عُكاظُ بِهِ وَقامَ حِراءُ

Bi sa xam-xam tàbbee ci Hijaz, Ukaz dafa tas, te Hira dafa yéeg.

أَزرى بِمَنطِقِ أَهلِهِ وَبَيانِهِمْ
وَحيٌ يُقَصِّرُ دونَهُ البُلَغاءُ

Wahyu bi, ñi gën a wax ak ñi gën a leer wax yi sax duñu ko man, dafa wàññi seen wax ak seen leer.

حَسَدوا فَقالوا شاعِرٌ أَو ساحِرٌ
وَمِنَ الحَسودِ يَكونُ الاستِهزاءُ

Ñu mer, ñu ne: 'Woykat la walla bàkkan', ndax ci ñi mer la yéggoo di génne.

قَد نالَ بِالهادي الكَريمِ وَبِالهُدى
ما لَم تَنَل مِن سُؤدُدٍ سيناءُ

Ci sa jëmm ju tedd ji ﷺ ak ci njub gi, mu am daraja ju Sinai mënul a am.

أَمسى كَأَنَّكَ مِن جَلالِكَ أُمَّةٌ
وَكَأَنَّهُ مِن أُنسِهِ بَيداءُ

Ci sa màgg gi, da nga mel ni askan wépp, te àddina bi, ci sa jege gi, dafa mel ni bëydaaw bu yaatu.

يوحى إِلَيكَ الفَوزُ في ظُلُماتِهِ
مُتَتابِعًا تُجلى بِهِ الظَلماءُ

Ndam dafa feeñ ci yaw ci biir lëndëm yi, di ñëw ci toppante, te ci la lëndëm yépp di leer.

دينٌ يُشَيَّدُ آيَةً في آيَةٍ
لَبِناتُهُ السوراتُ وَالأَدواءُ

Diine buñuy tabax, firnde ci firnde, ak ay brikam di ay suura ak ay faj.

الحَقُّ فيهِ هُوَ الأَساسُ وَكَيفَ لا
وَاللهُ جَلَّ جَلالُهُ البَنّاءُ

Dëgg mooy ponk bi, te naka la mënul a doon, bu Yàlla, buñu màggal sa màgg gi, mooy tabaxkat bi?

أَمّا حَديثُكَ في العُقولِ فَمَشرَعٌ
وَالعِلمُ وَالحِكَمُ الغَوالي الماءُ

Sa wax ci xel yi, dafa doon barab buñuy nàndee, te xam-xam ak hikma yu am solo yi di ndoxam.

هُوَ صِبغَةُ الفُرقانِ نَفحَةُ قُدسِهِ
وَالسينُ مِن سَوراتِهِ وَالراءُ

Mooy meloowu Alfurqaan, neex-neexu sellam, te seen ak raa ci ay suuraam lañu bokk.

جَرَتِ الفَصاحَةُ مِن يَنابيعَ النُهى
مِن دَوحِهِ وَتَفَجَّرَ الإِنشاءُ

Ci sa cosaan bu tedd bi, wax ju rafet dafa génn ci ay ndox yu xam-xam, te bind dafa tàbbi.

في بَحرِهِ لِلسابِحينَ بِهِ عَلى
أَدَبِ الحَياةِ وَعِلمِها إِرساءُ

Ci sa géej gu yaatu gi, ñi koy jéggi, am nañu ponk bu dëgër ci yaru ak xam-xamu dund gi.

أَتَتِ الدُهورُ عَلى سُلافَتِهِ وَلَم
تَفنَ السُلافُ وَلا سَلا النُدَماءُ

Ay jamono jaar nañu ci sa neex-neex bi, te neex-neex bi tasul, te sa àndandoo yi sonnuñu.

بِكَ يا ابنَ عَبدِ اللهِ قامَت سَمحَةٌ
بِالحَقِّ مِن مَلَلِ الهُدى غَرّاءُ

Ci yaw, yaa Abalah ﷺ, yoon wu yomb te leer, bu dëgër ci dëgg, dafa génn ci sonnu gu njub gi.

بُنِيَت عَلى التَوحيدِ وَهيَ حَقيقَةٌ
نادى بِها سُقراطُ وَالقُدَماءُ

Dafa tabaxu ci tawhiid, te dëgg la, bu Socrates ak ñi jiitu waxoon.

وَجَدَ الزُعافَ مِنَ السُمومِ لِأَجلِها
كَالشَهدِ ثُمَّ تَتابَعَ الشُهَداءُ

Ci barkeem, ñu gis ay bany yu bon yi mel ni lem, te ay seede yi toppante.

وَمَشى عَلى وَجهِ الزَمانِ بِنورِها
كُهّانُ وادي النيلِ وَالعُرَفاءُ

Ci leeram, ay saraxkat yu Nila ak ñi xam dafa dox ci jamono.

إيزيسُ ذاتُ المُلكِ حينَ تَوَحَّدَت
أَخَذَت قِوامَ أُمورِها الأَشياءُ

Bi Isis, buur bi, gëmmee Yàlla kenn, léppam dafa dëgër.

لَمّا دَعَوتَ الناسَ لَبّى عاقِلٌ
وَأَصَمَّ مِنكَ الجاهِلينَ نِداءُ

Bi nga woowee nit ñi, ñi am xel tontu, te sa woote dafa tëxal ñi xamul.

أَبَوا الخُروجَ إِلَيكَ مِن أَوهامِهِمْ
وَالناسُ في أَوهامِهِمْ سُجَناءُ

Ñu bañ a génn seeni nax ci yaw, ndax nit ñi ay kaso lañu ci seeni nax.

وَمِنَ العُقولِ جَداوِلٌ وَجَلامِدٌ
وَمِنَ النُفوسِ حَرائِرٌ وَإِماءُ

Ci xel yi, am na ay ndox yu génn ak ay doj yu dëgër, te ci xol yi, am na ay jàmbaar ak ay jaam.

داءُ الجَماعَةِ مِن أَرِسطاليسَ لَم
يوصَف لَهُ حَتّى أَتَيتَ دَواءُ

Feebaru mbooloo mi, mi nekkoon ci jamonoy Aristote, amul woon faj ba yaw ﷺ ñëw.

فَرَسَمتَ بَعدَكَ لِلعِبادِ حُكومَةً
لا سوقَةٌ فيها وَلا أُمَراءُ

Kon, da nga bindal nit ñi nguur gu la topp, gu amul ay nit ñu woyof ak ay buur.

اللهُ فَوقَ الخَلقِ فيها وَحدَهُ
وَالناسُ تَحتَ لِوائِها أَكفاءُ

Ci nguur gi, Yàlla rekk a gën a màgg ci mbindéef yépp, te nit ñi yépp a yem ci biir drapoom.

وَالدينُ يُسرٌ وَالخِلافَةُ بَيعَةٌ
وَالأَمرُ شورى وَالحُقوقُ قَضاءُ

Diine dafa yomb, xalifa dafa doon dige, nguur dafa doon waxtaan, te yelleef yi dafa doon àtte.

الإِشتِراكِيّونَ أَنتَ إِمامُهُمْ
لَولا دَعاوي القَومِ وَالغُلَواءُ

Yaw ﷺ yaa doon kilifag sosiyaalist yi, buñu bañoon ay wax yu ëpp ak ay jëf yu ëpp.

داوَيتَ مُتَّئِدًا وَداوَوا ظَفرَةً
وَأَخَفُّ مِن بَعضِ الدَواءِ الداءُ

Da nga faj ak muñ ak xel, te ñeneen di faj ak gaaw, te sax, feebar bi gën na yomb ci yenn faj yi.

الحَربُ في حَقٍّ لَدَيكَ شَريعَةٌ
وَمِنَ السُمومِ الناقِعاتِ دَواءُ

Ci yaw ﷺ, xare ci dëgg dafa doon yoonu Yàlla, te mën na doon faj bu génn ci ay bany yu bon yi.

وَالبِرُّ عِندَكَ ذِمَّةٌ وَفَريضَةٌ
لا مِنَّةٌ مَمنونَةٌ وَجَباءُ

Te jëf ju baax, ci sa gis-gis ﷺ, dafa doon yelleef ak farata, du jëf juñuy wax walla jëf juñuy jël.

جاءَت فَوَحَّدَتِ الزَكاةُ سَبيلَهُ
حَتّى التَقى الكُرَماءُ وَالبُخَلاءُ

Dafa ñëw, te asaka dafa boole yoonam, ba ñi joxe ak ñi bañ a joxe dajaloo.

أَنصَفَت أَهلَ الفَقرِ مِن أَهلِ الغِنى
فَالكُلُّ في حَقِّ الحَياةِ سَواءُ

Yaa ﷺ yóbbale yoon ci ñakk yi ak ñu am yi, ndax ñëpp a yam ci sañ-sañu dund.

فَلَوَ اَنَّ إِنسانًا تَخَيَّرَ مِلَّةً
ما اختارَ إِلّا دينَكَ الفُقَراءُ

Su fekkoon ne nit dafa tànn diine, ñakk yi duñu tànn lu dul sa diine ﷺ.

يا أيُّها المُسرى بِهِ شَرَفًا إِلى
ما لا تَنالُ الشَمسُ وَالجَوزاءُ

Yaw ﷺ mi ñu yóbboon ci daraja ba ci kaw kaw yi, fu jant bi ak biddiwu Jawzaa yi mënul a ag.

يَتَساءَلونَ وَأَنتَ أَطهَرُ هَيكَلٍ
بِالروحِ أَم بِالهَيكَلِ الإِسراءُ

Ñu ngi laaj ndax Isrāa bi ruu la woon walla yaram, te yaw ﷺ yaa gën a sell ci mbindeef yi.

بِهِما سَمَوتَ مُطَهَّرَينِ كِلاهُما
نورٌ وَرَيحانِيَّةٌ وَبَهاءُ

Ci ñoom ñaar laa nga ﷺ yéego, ñoom ñaar ñépp sell, di leer, di xejj, di taar.

فَضلٌ عَلَيكَ لِذي الجَلالِ وَمِنَّةٌ
وَاللهُ يَفعَلُ ما يَرى وَيَشاءُ

Loolu ag yiw la ak ag may ci yaw ﷺ ci Boroomu Màgg gi, ndax Yàlla day def li mu gën a gis te bëgg ko.

تَغشى الغُيوبَ مِنَ العَوالِمِ كُلَّما
طُوِيَت سَماءٌ قُلِّدَتكَ سَماءُ

Danga ﷺ jaar ci mbóoti àddina yi, te ci asamaan gu nekk gu ñu tëj, asamaan gu gën a yéeg lañu la ci teg.

في كُلِّ مِنطَقَةٍ حَواشي نورُها
نونٌ وَأَنتَ النُقطَةُ الزَهراءُ

Ci barab bu nekk, ay digam yu leer "Nun" lañu, te yaw ﷺ yaa di ponk bu leer ba.

أَنتَ الجَمالُ بِها وَأَنتَ المُجتَلى
وَالكَفُّ وَالمِرآةُ وَالحَسناءُ

Yaw ﷺ yaa di rafet gi ci biir, yaa di ki ñuy feeñal, loxo bi, miiróo bi, ak jigeen ju rafet ji.

اللهُ هَيَّأَ مِن حَظيرَةِ قُدسِهِ
نَزُلًا لِذاتِكَ لَم يَجُزهُ عَلاءُ

Yàlla defaral na ci Bàmmeelu Sellam ag barab ngir sa dund ﷺ, fu kenn mënul a gën a yéeg.

العَرشُ تَحتَكَ سُدَّةً وَقَوائِمًا
وَمَناكِبُ الروحِ الأَمينِ وِطاءُ

Aras bi nekk na ci suufu sa kër ﷺ, di palanteer ak ay ponk, te gannaayu Ruuhul Amiin (Jibriil) di ag tëddfaay.

وَالرُسلُ دونَ العَرشِ لَم يُؤذَن لَهُمْ
حاشا لِغَيرِكَ مَوعِدٌ وَلِقاءُ

Te yonnant yi nekk ci suufu Aras bi, amuñu woon ndigal, ndax kenn du yaw ﷺ amul woon ag dajaloo ak ag dajje gu mel ni.

الخَيلُ تَأبى غَيرَ أَحمَدَ حامِيًا
وَبِها إِذا ذُكِرَ اسمُهُ خُيَلاءُ

Fas yi dañuy bañ ku dul Ahmad ﷺ di leen aar, te bëgg seen bopp day fees ci ñoom su ñu tuddee turam.

شَيخُ الفَوارِسِ يَعلَمونَ مَكانَهُ
إِن هَيَّجَت آسادَها الهَيجاءُ

Mooy ﷺ kilifag fas-fas yi; xam nañu fi mu taxaw su xare bi yeelee seen gaynde yi.

وَإِذا تَصَدّى لِلظُبا فَمُهَنَّدٌ
أَو لِلرِماحِ فَصَعدَةٌ سَمراءُ

Te su mu ﷺ dajjee ak jaasi yi, ag jaasi Ind la, walla su mu dajjee ak njaxare yi, ag njaxare gu xonk la.

وَإِذا رَمى عَن قَوسِهِ فَيَمينُهُ
قَدَرٌ وَما تُرمى اليَمينُ قَضاءُ

Te su mu ﷺ sànnee ci bàmbaaram, loxoom bu ndeyjoor dogal la, te li loxoom bu ndeyjoor sànni, dogalu Yàlla la.

مِن كُلِّ داعي الحَقِّ هِمَّةُ سَيفِهِ
فَلِسَيفِهِ في الراسِياتِ مَضاءُ

Ci képp kuy woo ci dëgg, am na cofeel ci jaasiyam ﷺ, ndax jaasiyam day dugg ba ci lu gën a dëgër.

ساقي الجَريحِ وَمُطعِمُ الأَسرى وَمَن
أَمِنَت سَنابِكَ خَيلِهِ الأَشلاءُ

Mooy ﷺ ki jox ndox ñu gaañu yi, di jox lekk ñu jàpp yi, te ay tànku fasam taxawul ci yaram yu tasaaroo yi.

إِنَّ الشَجاعَةَ في الرِجالِ غَلاظَةٌ
ما لَم تَزِنها رَأفَةٌ وَسَخاءُ

Ci dëgg, coono ci góor ñi ag metti la, su fekkee ne yërmande ak joxe wéttewul ko.

وَالحَربُ مِن شَرَفِ الشُعوبِ فَإِن بَغَوا
فَالمَجدُ مِمّا يَدَّعونَ بَراءُ

Te xare ag ngor la ci askan yi, waaye su ñu jalgatiyee, màgg gi amul benn àtte ci li ñuy wax.

وَالحَربُ يَبعَثُها القَوِيُّ تَجَبُّرًا
وَيَنوءُ تَحتَ بَلائِها الضُعَفاءُ

Xare bi ñu am doole yi dañuy tàkkale ko ci seenu rëy, te ñu ñakk doole yi di sonn ci suufu ay musibam.

كَم مِن غُزاةٍ لِلرَسولِ كَريمَةٍ
فيها رِضىً لِلحَقِّ أَو إِعلاءُ

Ñaata xare yu tedd la Yonnant bi ﷺ def, yu amoon ci gëram ngir dëgg walla yéegale ko.

كانَت لِجُندِ اللهِ فيها شِدَّةٌ
في إِثرِها لِلعالَمينَ رَخاءُ

Ci xare yooyu, soldaar yi Yàlla amoon nañu coono, waaye ci gannaaw loolu, àddina yépp am nañu jàmm.

ضَرَبوا الضَلالَةَ ضَربَةٌ ذَهَبَت بِها
فَعَلى الجَهالَةِ وَالضَلالِ عَفاءُ

Daanu nañu rëcc gi ak ag daan gu mu jëlee, kon ci njahorr ak rëcc gi na am ag yàq.

دَعَموا عَلى الحَربِ السَلامَ وَطالَما
حَقَنَت دِماءً في الزَمانِ دِماءُ

Dëgëral nañu jàmm ci kaw xare, te lu yàgg, deret dafa daan wàcc deret ci jamono.

الحَقُّ عِرضُ اللهِ كلُّ أَبِيَّةٍ
بَينَ النُفوسِ حِمىً لَهُ وَوِقارُ

Dëgg ag ngoru Yàlla la, te képp ku am ngor ci nit ñi, mooy aaray ko te di ko màggal.

هَل كانَ حَولَ مُحَمَّدٍ مِن قَومِهِ
إِلا صَبِيٌّ واحِدٌ وَنِساءُ

Ndax amoon na lu dul gone bu nekk ak jigéen ñi ci askanu Muhammad ﷺ?

فَدَعا فَلَبّى في القَبائِلِ عُصبَةٌ
مُستَضعَفونَ قَلائِلٌ أَنضاءُ

Woo na, te ag mbooloo ci askan yi tontu nañu, ñoom ñoo doon ñu ñakk doole yi, ñu néew, te sonn.

رَدّوا بِبَأسِ العَزمِ عَنهُ مِنَ الأَذى
ما لا تَرُدُّ الصَخرَةُ الصَمّاءُ

Ci seenu dëgëru cofeel, dañu ko ﷺ aar ci ay lor yu sax doj bu dëgër mënul a aar.

وَالحَقُّ وَالإيمانُ إِن صُبّا عَلى
بُردٍ فَفيهِ كَتيبَةٌ خَرساءُ

Te su dëgg ak ngëm wàccee ci ag simis, ag mbooloo gu noppi dina nekk ci biiram.

نَسَفوا بِناءَ الشِركِ فَهوَ خَرائِبٌ
وَاستَأصَلوا الأَصنامَ فَهيَ هَباءُ

Dañu yàq tabaxu bokkaale bi, kon ay yàq la, te dañu ràbb xërëm yi, kon ay suuf lañu.

يَمشونَ تُغضي الأَرضُ مِنهُمْ هَيبَةً
وَبِهِمْ حِيالَ نَعيمِها إِغضاءُ

Dañu doon dox, te suuf si di wàcce bëtam ci seenu màgg, te ñoom itam dañu doon wàcce seen bët ci ay neex-neexam.

حَتّى إِذا فُتِحَت لَهُمْ أَطرافُها
لَم يُطغِهِمْ تَرَفٌ وَلا نَعماءُ

Ba sax suuf si ubbi na seen dig yi, seenu sàmm walla seenu neex-neex taxul ñu rëy.

يا مَن لَهُ عِزُّ الشَفاعَةِ وَحدَهُ
وَهوَ المُنَزَّهُ ما لَهُ شُفَعاءُ

Yaw mi am sa bopp màggu safaara, te Moom (Yàlla) sell na, amul ay safaara.

عَرشُ القِيامَةِ أَنتَ تَحتَ لِوائِهِ
وَالحَوضُ أَنتَ حِيالَهُ السَقاءُ

Ci Arasu Alxiyama, yaw ﷺ yaa nekk ci suufu raayaam, te ci Hawdu bi, yaw ﷺ yaa di ki di jox ndox.

تَروي وَتَسقي الصالِحينَ ثَوابَهُمْ
وَالصالِحاتُ ذَخائِرٌ وَجَزاءُ

Dinaa nga ﷺ jox ndox te yóbbale ñu baax ñi seen njëf, ndax njëf yu baax yi ay alal lañu ak ag fay.

أَلِمِثلِ هَذا ذُقتَ في الدُنيا الطَوى
وَانشَقَّ مِن خَلَقٍ عَلَيكَ رِداءُ

Ndax ngir loolu laa nga ﷺ nàndu xiif ci àddina, te ag simis gu yàgg xottiku ci yaw?

لي في مَديحِكَ يا رَسولُ عَرائِسٌ
تُيِّمنَ فيكَ وَشاقَهُنَّ جَلاءُ

Am naa ci sa sant, yaw Yonnant bi ﷺ, ay seet yu la bëgg te bëgg ñu feeñal leen.

هُنَّ الحِسانُ فَإِن قَبِلتَ تَكَرُّمًا
فَمُهورُهُنَّ شَفاعَةٌ حَسناءُ

Ñoom ñoo rafet, kon su fekkee ne danga leen ﷺ nangu ci yiw, seen may dina nekk ag safaara gu rafet.

أَنتَ الَّذي نَظَمَ البَرِيَّةَ دينُهُ
ماذا يَقولُ وَيَنظُمُ الشُعَراءُ

Yaw ﷺ yaa di ki sa diine taxawal mbindeef yépp; kon lan la woykat yi mën a wax walla def?

المُصلِحونَ أَصابِعٌ جُمِعَت يَدًا
هِيَ أَنتَ بَل أَنتَ اليَدُ البَيضاءُ

Ñi yattal yépp ay baram lañu yu dajaloo ba nekk loxo. Loxo boobu yaw la, mbaa sax yaw yaay loxo bu sell, bu barkeel bi.

ما جِئتُ بابَكَ مادِحًا بَل داعِيًا
وَمِنَ المَديحِ تَضَرُّعٌ وَدُعاءُ

Maa ngi ñëw ci sa buntu, du ngir la sant rekk, waaye ngir la ñaan. Ndax ci sant gi la ñaan ak ñaanal gi jóge.

أَدعوكَ عَن قَومي الضِعافِ لِأَزمَةٍ
في مِثلِها يُلقى عَلَيكَ رَجاءُ

Maa ngi la wo ﷺ ci turu sama askan wu ñakk doole, ci benn jafe-jafe bu metti, bu ci yaakaar gi war a tegu ci yaw rekk.

أَدرى رَسولُ اللهِ أَنَّ نُفوسَهُمْ
رَكِبَت هَواها وَالقُلوبُ هَواءُ

Yonnant bi ﷺ xam na bu baax ne seeni xol topp nañu seeni bëgg-bëgg, te seeni xol ay neen lañu, yu yomb a yengal.

مُتَفَكِّكونَ فَما تَضُمُّ نُفوسَهُمْ
ثِقَةٌ وَلا جَمَعَ القُلوبَ صَفاءُ

Dañoo tas, seeni xol amul benn wóóte, te seeni xol dajuñu ci sellal.

رَقَدوا وَغَرَّهُمُ نَعيمٌ باطِلٌ
وَنَعيمُ قَومٍ في القُيودِ بَلاءُ

Dañoo nelaw, te neex-neex bu fen la leen nax. Te neex-neexu askan wu nekk ci ay jéng, musiba la.

ظَلَموا شَريعَتَكَ الَّتي نِلنا بِها
ما لَم يَنَل في رومَةَ الفُقَهاءُ

Dañoo tooñ sa yoonu Yàlla ﷺ, bi ñu amee ci lu ñu amul ci Room, ay boroom xam-xam yi.

مَشَتِ الحَضارَةُ في سَناها وَاهتَدى
في الدينِ وَالدُنيا بِها السُعَداءُ

Mbooloo mi jëm kanam ci leeram, te ñi barkeel gis nañu yoon ci moom ci diine ak ci adduna.

صَلّى عَلَيكَ اللهُ ما صَحِبَ الدُجى
حادٍ وَحَنَّت بِالفَلا وَجناءُ

Yàlla na la Yàlla ﷺ barkeel ci lu yàgg, ci lu sàmm-géll di woy guddi gi, te géll bu dëgër di xalam ci màndarga gi.

وَاستَقبَلَ الرِضوانَ في غُرُفاتِهِمْ
بِجِنانِ عَدنٍ آلُكَ السُمَحاءُ

Te sa njaboot gu baax, gu yaru gi ﷺ, jot nañu gëramu Yàlla ci seeni kër yu kawe yi ci Àjjana Adan.

خَيرُ الوَسائِلِ مَن يَقَع مِنهُم عَلى
سَبَبٍ إِلَيكَ فَحَسبِيَ الزَهراءُ

Gën jaa baax ci ay yoon, mooy ku am jokkoo ak yaw ﷺ ci sa njaboot, te man, Al-Zahra (Fatima) doy na ma.