Gëm lu ñu Nebb
Àddina du rekk li sunuy yëg-yëg yu doyadi yiy mën a xam. Dëgg-dëgg bi dafa gën a yaatu àddina ju fëñ jii nu gis. Ruuh, bi di ndékite sunu dund, dëgg la gu sax te nu gëm ko, donte xamuñu nan la mel ci sunuy yëg-yëg. Moo tax gëm lu ñu nebb mooy li ràññale ki gëm. Moom dafay dëggal li nekk ginnaaw àddina ju fëñ jii, ci ni mu wéeroo ci xibaar bu wóor bi jóge ci Yàlla, te loolu mooy wóor gu gën a kawe.
Bokke na ci xel mu kawe ak yérmaandem jëme ci nun, mu xibaar nu ci mbir yoo xam ne sunu xel rekk du ko doy a xam, te loolu mu jaarale ko ci ay xibaar yu jóge ci biti sunu jëmmi bopp. Xibaar yooyu jóge ci Yàlla, am nañu ay yoon yu sax yu ñu jaar. Bi ci gën a màgg mooy mu yónni Malaa'ika yi ci Ndaw yi mu tànn ngir ñu jottali sari'a; loolu nag ngir mu nekk leeralal nu, di nu génne ci xat-xatu jëm ji nu gis, yobbu nu ci yaatu-yaatu xam Yàlla ak liggéeyal Bis Pénc.
Jikko yu rafet duñu man a jub te bañ a sampu ci cëslaayu ngëm. Ndaxte, ki gëm te mu wóor ko ne Yàlla daf koy gis ci lu mu nëbb ak lu mu fëñale, moom rekk a di sax ci lu baax te di moytu lu bon, doonte am na ku koy sant am déet. Waaye kiy takkàle ay jëfam ak sabab yu àddina rekk, dafay des di jaamub njariñi boppam, dëddu yéeg gu ruuh ak jikko yu mag yiy tax nit di nit.
Ngir tëj, gëm lu ñu nebb du wuute ak sunnasuney àddina. Yàlla mooy ki sàkk sabab yi ak li ciy juddoo. Li ñenn ñiy foogé ne wuute la diggante xam-xam ak yenn ci mbir yu nebb yi, dëgg-dëgg, ñakk xam la rekk. Meteo, bu ñu jëlee ci misaal, du xam lu ñu nebb, waaye jéem a natt la ci sunnasuney Yàlla ci mbir yi fëñ te nu gis ko, mel ni rekk koo xam ne gis na póost ba di ñëw, mu xibaare ko laata muy agsi.
إن العالم لا يقتصر على ما تدركه حواسنا المحدودة، فالحقيقة أوسع من عالم الشهادة المادي. فالروح، التي هي سر حياتنا، حقيقة قائمة نؤمن بها رغم غياب ماهيتها عن إدراكنا الحسي. وهكذا، يُعد الإيمان بالغيب تمييزاً للمؤمن، حيث يصدق بما وراء المادة اعتماداً على خبر الله الصادق، وهو أسمى مراتب اليقين.
من حكمة الله ورحمته بنا أن أخبرنا عما تعجز عقولنا عن إدراكه وحده، وذلك عبر رسالاته التي جاءت من خارج ذواتنا. وقد اتخذت هذه الأخبار الإلهية طرقاً ثابتة، أعظمها إرسال الملائكة إلى الرسل المصطفين لتبليغ الشريعة؛ ليكون ذلك بياناً لنا يخرجنا من ضيق المادة إلى رحابة المعرفة بالله والعمل لليوم الآخر.
إن الأخلاق الفاضلة لا تستقيم إلا إذا بُنيت على أساس العقيدة الإيمانية، فالمؤمن الذي يوقن بأن الله يراه في سره وعلانيته هو وحده الذي يلتزم الخير ويجتنب الشر، سواء وجد ثناءً أو لم يجد. أما من يربط أفعاله بالأسباب المادية وحدها، فإنه يظل أسيراً لمصالحه الشخصية، معرضاً عن الرقي الروحي والقيم الإنسانية السامية.
ختاماً، إن الإيمان بالغيب لا يتناقض مع السنن الكونية، فالله هو خالق الأسباب والمسببات. وما يظنه البعض تعارضاً بين العلم وبعض الغيبيات، هو في الحقيقة قصور في الفهم. فالنشرة الجوية مثلاً ليست إدراكاً للغيب، بل استقراءً لسنن الله في الظواهر المادية المشهودة، تماماً كمن يرى قدوم البريد ويخبر به قبل وصوله.