Ñaari Seedee yi

Seedee gi mooy buntu Lislaam, maanaam nga wax: «Laa ilaaha illal laah, Muhammadur rasuulul laah». Lii dafa tekki ne amul benn Yàlla juñu war a jaamu ci dëgg lu dul Yàlla, moom kenn te amul moroom, te itam Muhammad ﷺ jaamam la, ndawam la, te mooy mujjug Yonent yi.

Ñaari seedee yi ñoo di buntu bu jëkk bi ngay jaar ngir duggu ci Lislaam. Jullit bi dafay nangu ci làmmiñam te gëm ko ci xolam ne amul benn Yàlla ju dul Yàlla, te Muhammad ﷺ ndawam la. Nangu googu nag, du ay kàddu yu jàll rekk, waaye digoo la bu jullit bi di fas ci boppam ngir séddale Yàlla kenn ci jaamu gi ak topp gi, te bàyyi lépp lu dul moom ci ay yàlla yu dul dëgg yu bakkan yi di foog ne mën na leen a jariñ mbaa lore.

Li Tawhiid (séddale Yàlla kenn) di laaj mooy nit ki bañ a boole ak Yàlla kenn ci nguuram mbaa ci àtteem. Ni Yàlla mooy Sàkk lépp te mooy Boroom àddina si, noonu itam la moom rekk yelloo ñu jaamu ko. Lenn ci li Tawhiid laaj mooy jaam bi sellal xolam ngir Yàlla ci mbiram yépp, mu def bëgg-bëggam ci Boroomam raw bépp bëgg-bëgg, def ragalam ak yaakaaram ci Moom rekk, te dëggal ne amul ku lay jariñ mbaa ku lay lor ci dëgg-dëgg lu dul moom, mi Sëll te kawe.

Lislaam du yem rekk ci gëm-gëm bu ñu wax, waaye dafa àgg ba lël jikkoom ak jëfam. Jaamu Yàlla ci jullit bi dafa yaatu ba lël bépp jëf ju am njariñ ju mu def ngir wut jëmm ju tedd ju Yàlla ji, dale ko ci farata yi ba ci sàkku yokkute ci suuf si ci lu baax. Yoon wii dafay tax dundug jullit bi yépp jublu ci jubluwaay bi gën a màgg: am ngërëmu Sàkkkatam ak jëf li mu digle, ci njabootuwallu jumtukaay yu dagan yi Yàlla def ci àddina si.

الشهادة هي بوابة الإسلام، وهي قول: «لا إله إلا الله محمد رسول الله». تعني أنه لا معبود بحق إلا الله وحده لا شريك له، وأن محمدًا صلى الله عليه وسلم عبده ورسوله وخاتم النبيين.

الشهادتان هما الباب الأول لدخول الإسلام، وهما إقرار بلسان المؤمن وتصديق بقلبه بأن لا إله إلا الله، وأن محمداً ﷺ هو رسوله. وهذا الإقرار ليس مجرد كلمات عابرة، بل هو ميثاق يلتزم فيه المسلم بتوحيد الله وحده في عبادته وطاعته، ونبذ كل ما سواه من المعبودات الباطلة التي قد تتوهم النفوس فيها النفع أو الضر.

إن معنى التوحيد يقتضي ألا يشرك الإنسان مع الله أحداً في سلطانه أو تشريعه. فكما أن الله هو الخالق لكل شيء والمالك لهذا الكون، فإنه وحده المستحق للعبادة. ومن لوازمه أن يخلص العبد قلبه لله في كل شؤونه، فيجعل حبه لربه فوق كل حب، ويجعل خوفه ورجاءه معلقاً به وحده، موقناً أنه لا نافع ولا ضار في الحقيقة إلا هو سبحانه.

لا يقف الإسلام عند حدود العقيدة النظرية، بل يمتد ليشمل سلوك الإنسان وعمله. فالعبادة عند المسلم تتسع لتشمل كل تصرف نافع يقوم به ابتغاء وجه الله، بدءاً من أداء الفرائض وصولاً إلى عمارة الأرض بالخير. إن هذا النهج يجعل حياة المؤمن كلها موجهة نحو الغاية العظمى، وهي إرضاء خالقه والعمل وفق أمره، مستعيناً بالوسائل المشروعة التي جعلها الله في هذا الكون.