Zuhd ak tawaduʿ (zuhd ak tawaduʿ) Muhammad ﷺ

Basata ci noppam (sàpp) Muhammad ﷺ

Aisha رضي الله عنها wax na: «Ñuñu ko ñuñu ko gëna amull ci lepp njaxu bu rigooru cér biy dëkk ñaar fan yu ñuul seetluwul benn fan ba ñu mu taxaw Rasul Allah ﷺ» — [al-Bukhari, Muslim]

  • Rasul Allah ﷺ ñu xamul cér bu rafet (cér bord) ba mu gis Alla — [al-Bukhari] (Sahl ibn Saʿd رضي الله عنه)
  • Aisha رضي الله عنها wax na: «Wallahi, duñu bari ci cér ak xaax buñu nekk ñaar ci njëlbinekk» — [al-Tirmidhi]
  • Mu amoon na takk bi mu defar ci sa bu gën a jàmm ak këru xalaat, mu sëf na këlbaam ak liggéey ci aju buru Jimaa — [Ahmad]
  • Faraaṣu Rasul ﷺ amoon na ci lëkool Adam (geledu) yu wér buñu jëfandikoo doole palm — [al-Tirmidhi fi ash-Shama'il]
  • Rasul ﷺ du wér naa liggéey ci baadool bu ñuñu tàmbalee bayyi wàllu suqal, tee ku nekk aaytu ko ci say war — mu ñuñu daan di wér — duwul ci sëriñinu way-jàmm
  • Mu fès na kersaamu bitim réew ak saqaar, mu amoon na biseeku, mu teg na liggéey ci coow yi, mu xam na bokk ci lenn xaalis —

Tawaduʿi Muhammad ﷺ ci nit ñi

Rasul ﷺ amoon na ñaawte ak sant; mu wara am seen bopp ëpp solo; mu nangu ci yokkute ak nit ñi, mu jëkk ajjitum jàmm ak nit ñi mu metti; su koy yamal liggéey, du jëmel di sen, te nit ku bokkul la xam te mu la laaj.

  • Mu nangu laaj ci benn ak boroom ak jàngalekat ak mën nanu dellu
  • Mu nangu yëru ragal, mu jàpp leneen, mu nangu laaj gi
  • Mu defar lu ëpp ci wante ak wàllukaay yi ci seen doon
  • Mu indi ñu def ci seen kër, du soppi seen bopp ci këram, mu boli na sutur yi ci téereen
  • Mu salaam ak benn bu ndaw ba mu salaam ak benn bu mag
  • Mu tëddey ak nit ku mu gis te mu jox la, du yégle seen liggéey wala taxawal seetlu ba mu taxaw

Karam bi Muhammad ﷺ

Muhammad ﷺ moo gëna jàmmu ci karam, te karaamam moo gëna am solo ci Ramadan bu mu nattu Jibril; karamam ﷺ kañu ci lu rafet woo mi mu yàgg lool — [Muttafaq 'alayh]. Te du lekk lu laajeen képp ku mu waxa: «Déedéet». Te su la joxe ci xaalis, di mu sonnal ba mu amu yoon.

  • Yenn ci rakkam nit ñi — amna lu gëna rafet ci Ramadan
  • Joxam bi mu am gën na lu bari ci riyah bu wóolu — [Muttafaq 'alayhi] 3an Ibn Abbas رضي الله عنهما
  • Kuñu la laaj, dafa ñu jox ko; mu kenn du ko wax ne “déedéet” — Su am, mu jox; bu mu amul, moo waxoon waadal
  • Mu nekk nbàccu ñu teg lépp ca kas balaa guddi