القسم الثاني: أحكام العبادات

Apá Keji: Ìlànà nípa Ìjọsìn

الباب الأول: الطهارة

Orí Kínní: Ìmòtótó

قال رسول الله ﷺ «لَا تُزْرِمُوهُ.. دَعُوهُ» قاله ﷺ للصحابة بشأن أعرابي بال في ناحية المسجد ثم دعاه وقال له «إِنَّ هَذِهِ الْمَسَاجِدَ لَا تَصْلُحُ لِشَيْءٍ مِنْ هَذَا الْبَوْلِ وَلَا الْقَذَرِ، إِنَّمَا هِيَ لِذِكْرِ اللهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَالصَّلَاةِ وَقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ».

Rasulullah ﷺ sọ pé «Ẹ má ṣe kóngbọ̀ rẹ̀... ẹ jẹ́ kó lọ». Ó sọ̀rọ̀ yìí sí al-Ṣaḥābah nípa a'rabi kan tí ó tú omi ara ní etí masjid; lẹ́yìn náà ó pe e, ó sì sọ fún un pé: «Àwọn masjid wọ̀nyí kò yẹ fún ohunkóhun tó jẹ́ ìtù omi tàbí ìdọ̀tí; wọ́n jẹ́ fún ìrántí Ọlọ́run, Alágbára, Ológo, àti fún adúrà àti kíkà Qur'ān.»

الباب الثاني: الصلاة والمساجد

Orí Keji: Àdúrà àti Màsájidì

«مَنْ تَطَهَّرَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ مَشَى إِلَى بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ الله لِيَقْضِيَ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ الله كَانَتْ خَطْوَتَاهُ إِحْدَاهُمَا تَحُطُّ خَطِيئَةً وَالأُخْرَى تَرْفَعُ دَرَجَةً».

Ẹni tí ó bá mọ́ ara rẹ̀ ní ilé rẹ̀, lẹ́yìn náà tí ó sì rìn sí ilé kan lára àwọn ilé Ọlọ́run láti ṣe ọ̀kan lára àwọn ojúṣe Ọlọ́run, ìgbésẹ̀ kan rẹ̀ yóò pa ẹ̀ṣẹ̀ kan run, ẹ̀kejì sì yóò gbé ipo rẹ̀ ga.

الباب الثالث: الزكاة والصدقات

Orí Kẹta: Zakat àti Sadaqah

قال رسول الله ﷺ «تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ، وَأَمْرُكَ بِالْمَعْرُوفِ وَنَهْيُكَ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ، وَإِرْشَادُكَ الرَّجُلَ فِي أَرْضِ الضَّلَالِ لَكَ صَدَقَةٌ، وَإِمَاطَتُكَ الْحَجَرَ وَالشَّوْكَةَ وَالْعَظْمَ عَنِ الطَّرِيقِ لَكَ صَدَقَةٌ، وَإِفْرَاغُكَ مِنْ دَلْوِكَ فِي دَلْوِ أَخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ».

Rasulullah ﷺ sọ pé: «Rírẹ́rìn-ín rẹ sí ojú arákùnrin rẹ jẹ́ ṣadaqah fún rẹ; kí o paṣẹ fún ènìyàn kí wọ́n ṣe rere àti kí o dènà ohun búburú jẹ́ ṣadaqah fún rẹ; tí o bá tọ́ ọkùnrin kan sílẹ̀ nílé ìtanràn (ní ilẹ̀ ìdarí) jẹ́ ṣadaqah fún rẹ; tí o bá yọ́ okuta, koríko tí ń yan tàbí egungun kúrò ní ọ̀nà jẹ́ ṣadaqah fún rẹ; àti tí o bá ju omi rẹ sínú dẹ́lu arákùnrin rẹ jẹ́ ṣadaqah fún rẹ.»

قال رسول الله ﷺ «أَنْفِقِي وَلا تُحْصِي فَيُحْصِي اللهُ عَلَيْكِ، ولَا تُوعِي فَيُوعِي اللهُ عَلَيْكِ».

Rasulullah ﷺ sọ pé: «Na owó rẹ, má ṣe ka a kí Ọlọ́run má ba ọ kà; má ṣe fi pamọ́ kí Ọlọ́run má fi pamọ́ sí ọ.»

قال رسول الله ﷺ «مَنْ سَأَلَ النَّاسَ أَمْوَالَهُمْ تَكَثُّرًا فَإِنَّمَا يَسْأَلُ جَمْرًا فَلْيَسْتَقِلَّ أَوْ لِيَسْتَكْثِرْ».

Rasulullah ﷺ sọ pé: «Ẹnikẹni tí ó bá ń béèrè lọ́wọ́ àwọn ènìyàn fún owó púpọ̀, ó dàbí ẹni tí ń béèrè iná; kí ó dín béèrè kù tàbí kí ó wá ojútùú mìíràn.»

الباب الرابع: الحج والعمرة والزيارة

Orí Kẹrin: Hajj, Umrah àti Ìbẹ̀wò

قال رسول الله ﷺ في خطبة الوداع: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قَالُوا: يَوْمٌ حَرَامٌ، قَالَ (فَأَيُّ بَلَدٍ هَذَا) قَالُوا بَلَدٌ حَرَامٌ قَالَ (فَأَيُّ شَهْرٍ هَذَا) قَالُوا شَهْرٌ حَرَامٌ قَالَ (فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ، اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ، فَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ».

Rasulullah ﷺ sọ nínú khutbah ìkíni ìkẹyìn: «Ẹ̀yin ènìyàn! Ọjọ́ wo ni èyí?» Wọn dáhùn: «Ọjọ́ mímọ́ ni.» Ó ní: «Ìlú wo ni èyí?» Wọn dáhùn: «Ìlú mímọ́ ni.» Ó ní: «Oṣù wo ni èyí?» Wọn dáhùn: «Oṣù mímọ́ ni.» Ó sì wí: «Nítorí náà, ẹ̀jẹ̀ yín, ohun-ini yín àti ọ̀lá yín jẹ́ mímọ́ sí yín — gẹ́gẹ́ bí ìwà mọ́ra ọjọ́ yín yìí, ní ìlú yín yìí, ní oṣù yín yìí. Ọlọ́run, ṣé mo ti sọ́rọ̀ náà dé? Ọlọ́run, ṣé mo ti sọ́rọ̀ náà dé? Kí ẹni tí ó wà níbí kó sọ fún ẹni tí kò sí. Ẹ má padà sí ìkórìíra lẹ́yìn mi kí ẹ má bà a pa ara yín.»

الباب الخامس: الجنائز والوفاة والقبور

Orí Karùn-ún: Ìṣe ìsin-íkú, Ikú àti Ibojí

قال رسول الله ﷺ «اذْكُرُوا مَحَاسِنَ مَوْتَاكُمْ وَكُفُّوا عَنْ مَسَاوِيهِمْ».

Rasulullah ﷺ sọ: «Ẹ máa rántí ìwọ̀n rere àwọn tí ẹ ti kú, kí ẹ sì dakẹ̀ nípa àwọn àìṣìṣe wọn.»

قال رسول الله ﷺ «(السَّلَامُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ، وَدِدْتُ أَنَّا قَدْ رَأَيْنَا إِخْوَانَنَا)» قَالُوا: أَوَلَسْنَا إِخْوَانَكَ؟ قَالَ: «بَلْ أَنْتُمْ أَصْحَابِي، وَإِخْوَانُنَا الَّذِينَ لَمْ يَأْتُوا بَعْدُ» فَقَالُوا كَيْفَ تَعْرِفُ مَنْ لَمْ يَأْتِ بَعْدُ مِنْ أُمَّتِكَ؟ فَقَالَ: «أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا لَهُ خَيْلٌ غُرٌّ مُحَجَّلَةٌ بَيْنَ ظَهْرَيْ خَيْلٍ دُهْمٍ بُهْمٍ أَلَا يَعْرِفُ خَيْلَهُ؟) قَالُوا: بَلَى، قَالَ: (فَإِنَّهُمْ يَأْتُونَ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنَ الْوُضُوءِ، وَأَنَا فَرَطُهُمْ عَلَى الْحَوْضِ، أَلَا لَيُذَادَنَّ رِجَالٌ عَنْ حَوْضِي كَمَا يُذَادُ الْبَعِيرُ الضَّالُّ، أُنَادِيهِمْ أَلَا هَلُمَّ فَيُقَالُ: إِنَّهُمْ قَدْ بَدَّلُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ: سُحْقًا سُحْقًا)».

Rasulullah ﷺ sọ: «“As-salāmu ’alaykum, ilé àwọn ènìyàn alágbára ímàn, àti bí Olúwa bá fẹ́ a ó tọ̀ yín; mo fẹ́ kí a ti rí àwọn arákùnrin wa.” Wọ́n wí: “Ṣé àwa kì í ṣe arákùnrin rẹ?” Ó dáhùn: “Rárá; ẹ̀yin ni àwọn ọ̀rẹ́ mi, arákùnrin wa ni àwọn tí kò tí ì wá.” Wọ́n béèrè bí yóò ṣe mọ̀ wọn; ó ní: “Ṣé o rí ọkùnrin tí ó ní ẹṣin, irun ojú ẹṣin rẹ̀ ti funfun láàárin ẹṣin dudu — ṣé kò mọ̀ ẹṣin tirẹ̀? Wọ́n wí: ‘Bẹ́ẹ̀ni.’ Ó sọ pé: ‘Wọ́n yóò wá pẹ̀lú irun iwájú tí ó di funfun nítorí wudu; èmi ni aṣáájú wọn ní al-Hawd; àwọn ọkùnrin yóò máa díjà fún al-Hawd mi bí kámẹ́lì tí ó sọnù; màa pè wọn kí wọ́n wá, a ó sì sọ pé: “Wọ́n ti yí padà lẹ́yìn rẹ,” èmi ó sì sọ: “Kúrò! kúrò!”’»

قال رسول الله ﷺ «لا تسبوا الأموات، فتؤذوا الأحياء».

Rasulullah ﷺ sọ: «Ẹ má ṣe sùn mọ́lẹ̀ sí àwọn tí kú, nítorí pé èyí lè pa ọwọ́ àwọn alààyè jẹ́.»

قال رسول الله ﷺ «لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمُ الْمَوْتَ إِمَّا مُحْسِنًا فَلَعَلَّهُ أَنْ يَزْدَادَ خَيْرًا، وَإِمَّا مُسِيئًا فَلَعَلَّهُ أَنْ يَسْتَعْتِبَ».

Rasulullah ﷺ sọ: «Ẹnikẹ́ni nínú yín má ṣe fẹ́ kí ó kú; bí ó bá jẹ́ olóọ̀rùn rere, ó lè jẹ́ kí rere rẹ̀ pọ̀ síi; bí ó bá jẹ́ ẹni tí ṣe aṣìṣe, ó lè jẹ́ kí ó ṣe ìtúnṣe (tọrọ ìdáríjì).»

قال رسول الله ﷺ «مَا مِنْ مُسْلِمَيْنِ يَتَوَفَّى لَهُمَا ثَلَاثَةٌ مِنَ الْوَلَدِ لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ إِلَّا أَدْخَلَهُمُ الله الجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَةِ الله إِيَّاهُمْ».

Rasulullah ﷺ sọ: «Kò sí Musulumi méjì tí a ò fi ọmọ mẹ́ta wọn tí kò tí ì dé ọjọ́ ìwàjú (puberty) kú, ayafi pé Allah yóò wọ́n sínú Jannah nípasẹ̀ oore-ọ̀fẹ́ àti ànù Rẹ.»

قال رسول الله ﷺ «مَنْ عَادَ مَرِيضًا لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ».

Rasulullah ﷺ sọ: «Ẹni tí ó bá ṣàbẹ̀wò aláìlera yóò máa wà ní abẹ́ ìmọ́lẹ̀ ọgbà Jannah títí tí yóò padà.»

قال رسول الله ﷺ «يَقُولُ اللهُ تَعَالَى: مَا لِعَبْدِي الْمُؤْمِنِ عِنْدِي جَزَاءٌ إِذَا قَبَضْتُ صَفِيَّهُ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا ثُمَّ احْتَسَبَهُ إِلَّا الْجَنَّةُ».

Rasulullah ﷺ sọ: «Allah Ta'ala wí: ‘Kò sí ìsanwó kankan tí mo ní fún ìránṣẹ́ mi olóòótọ́ tí ó jẹ́ oní ìgbàgbọ́ nígbà tí mo bá mu ẹni pàtàkì rẹ̀ lára àwọn ènìyàn ayé, tí ó sì gbà á níwájú mi, ayafi Jannah.’»