القصيدة المُضَرِيَّة
في الصلاة على خير البرية — الإمام شرف الدين البوصيري (ت 696هـ)
قصيدة في الصلاة والسلام على النبي ﷺ، مطلعها «يا رَبِّ صَلِّ عَلَى المُخْتَارِ مِنْ مُضَرٍ»، جمع فيها البوصيري ألوانًا من التعداد البديع في الصلاة على النبي ﷺ بعدد الحصى والثرى وقطر الماء وورق الأشجار، وختمها بالدعاء والترضي عن الخلفاء الراشدين. وقد تلقّتها الأمة بالقبول وحُفظت في مجالس الذكر شرقًا وغربًا.
Al-Qasidah al-Mudariyyah — Imam Sharaf ad-Dīn al-Būṣīrī
Ewì ìbùkún fún Ànábì ﷺ, tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú 'Olúwa mi, fi ìbùkún Rẹ fún Àyànfẹ́ Muḍar.' Nínú rẹ̀, al-Busiri fi àwọn ìṣírò àgbàyanu hàn — àwọn ìbùkún tí ó pọ̀ bí òkúta kékeré, ilẹ̀, àwọn ìrì òjò àti ewé igi — tí ó parí pẹ̀lú àdúà àti ìyìn fún àwọn khalifa tí a tọ́ sọ́nà. A ti fi ìfẹ́ kà á ní àwọn àpéjọ ìrántí káàkiri ayé Mùsùlùmí.
يا رَبِّ صَلِّ عَلَى المُخْتَارِ مِنْ مُضَرٍ
وَالأَنْبِيا وَجَميعِ الرُّسْلِ مَا ذُكِرُواOluwa mi, fi ibukun rẹ ranṣẹ si Ayanfẹ lati idile Mudar, ati si gbogbo Anabi ati gbogbo Ojise, nigbakugba ti a ba ranti wọn.
وَصَلِّ رَبِّ عَلَى الهَادِي وَشِيْمَتِهِ
وَصَحْبِهِ مِنْ لِطَيِّ الدِّينِ قدْ نَشَرُواAti fi ibukun rẹ ranṣẹ, Oluwa mi, si Alana ati iwa-rere rẹ, pẹlu awọn ọrẹ rẹ ti wọn fi itara tan ẹsin mimo kaakiri.
وَجاهَدُوا مَعَهُ في اللهِ وَاجْتَهَدُوا
وهاجَرُوا ولَهُ آوَوْا وَقَدْ نَصَرُواWọn ja fun Olorun pẹlu rẹ, wọn fi ipa wọn han gidigidi, wọn si sa kuro ni ilu wọn, wọn fun ni abo, wọn si ran lọwọ ni otitọ.
وبَيَّنُوا الْفَرْضَ وَالمَسْنُونَ وَاعْتَصَبُوا
للهِ وَاعْتَصِمُوا باللهِ وَانْتَصَرُواWọn salaye awọn iṣẹ ti o jẹ dandan ati awọn iṣẹ ti a gba ni niyanju, wọn si fi ara wọn jọ fun Olorun, wọn di Olorun mu ni kikun, wọn si ṣẹgun.
أزْكَى صَلاَةٍ وأتماها وَأَشْرَفَها
يُعِطِّرُ الكَوْنُ رَيَّا نَشْرها العَطِرُKi ibukun ti o mọ julọ, ti o pe julọ, ti o si ga julọ wa lara wọn, ti oorun didun rẹ n tan kaakiri gbogbo agbaye, ti o si n fun un ni oorun didun.
مَفْتُوقَةً بِعَبِيرِ الْمِسْكِ زَاكِيةً
مِنْ طِيبها أَرَجُ الرَّضْوَانِ يَنْتَشِرُTi a fi oorun didun misiki kun, ti o si mọ, lati inu adun rẹ ni oorun didun inu didun Olorun ti n tan kaakiri gbogbo ibi.
عَدَّ الْحَصَى وَالثَّرَى والرَّمْلِ يَتْبَعُهَا
نَجْمُ السَّماءِ وَنَبْتُ الأَرْضِ والمَدَرُIbukun ti o dọgba pẹlu iye okuta wẹwẹ, eruku, ati iyanrin, ti o tẹle nipasẹ awọn irawọ ọrun, awọn eweko ilẹ, ati awọn ikun ilẹ.
وَعَدَّ ما حَوَتِ الأُشْجَارُ منْ وَرَقٍ
وكُلِّ حَرْفٍ غَدَا يُتْلَى وَيُستَطَرُAti ti o dọgba pẹlu iye ewe lori gbogbo igi, ati gbogbo lẹta ti a n ka ti a si n kọ.
وَعَدَّ وَزْنَ مَثاقِيلِ الْجِبالِ كَذَا
يلِيهِ قَطْرُ جَمِيعِ الماءِ والمَطَرُAti ti o dọgba pẹlu iwuwo awọn oke-nla, ti o tẹle nipasẹ gbogbo omi ati ojo.
وَالطَّيْرِ وَالوَحْشِ وَالأسْماكِ مَعْ نَعَمٍ
يَتْلُوهُمُ الجِنُّ وَالأمْلاكُ وَالبَشَرُAti ti o dọgba pẹlu iye ẹyẹ, ẹranko igbẹ, ẹja, ati ẹran-ọsin, ti o tẹle nipasẹ awọn alujonu, awọn angẹli, ati gbogbo eniyan.
والذَّرُّ والنَّمْلُ معَ جَمْعِ الحُبُوبِ كَذَا
والشَّعْرُ والصُّوفُ والأَرْياشُ والوَبَرُAti ti o dọgba pẹlu iye atomu ati kokoro, pẹlu gbogbo irugbin, ati irun, irun-agutan, iyẹ, ati irun ibakasiẹ.
وما أحاطَ بهِ العِلْمُ المُحِيطُ وَما
جَرَى بهِ القَلَمُ المَأمُونُ وَالقَدَرُAti ti o dọgba pẹlu gbogbo ohun ti imọ ti o wa ni gbogbo ibi ti mọ, ati gbogbo ohun ti ikọwe ti o gbẹkẹle ti kọ, ati ohun ti Kadara ti pinnu.
وعَدَّ نَعْمَائِكَ اللاتِي مَنَنْتَ بِهَا
عَلَى الخلائِقِ مُذْ كانُوا وَمُذْ حُشِرُواAti ti o dọgba pẹlu iye ibukun Rẹ ti O ti fi fun gbogbo ẹda, lati igba ti wọn ti wa titi di igba ajinde wọn.
وعَدَّ مِقْدَارِهِ السَّامِي الَّذي شَرُفَتْ
بهِ النَّبِيُّونَ والأمْلاكُ وافْتَخَرُواAti ti o dọgba pẹlu ipo giga rẹ, nipasẹ eyiti awọn Anabi ati awọn angẹli ti ni ọla ti wọn si fi yangan.
وعَدَّ ما كانَ في الأكْوانِ يا سَنَدِي
وما يَكُونُ إلَى أنْ تُبْعَثَ الصُّوَرُAti ti o dọgba pẹlu gbogbo ohun ti o ti wa ni gbogbo agbaye, O Oluranlọwọ mi, ati gbogbo ohun ti yoo wa titi di igba ajinde gbogbo aworan.
في كُلِّ طَرْفَةِ عَيْنٍ يَطْرِفُونَ بِها
أهْلُ السَّموَاتِ والأَرْضِينَ أوْ يَذَرُNi gbogbo ipenpeju oju ti awọn olugbe ọrun ati ilẹ n fi wo tabi yago fun.
مِلْءُ السَّموَاتِ والأَرْضِينَ مَعْ جَبَلٍ
والْفَرْشِ والعَرْشِ والكُرْسِي وَما حَصَرُواTi o kun gbogbo ọrun ati ilẹ, pẹlu awọn oke-nla, ilẹ ti o tẹju, Alaga, ati gbogbo ohun ti wọn fi ara wọn yika.
ما أَعْدَمَ اللهُ مَوْجُوداً وَأَوْجَدَ
مَعْدُوماً صَلاَة دَوَاماً لَيْسَ تَنْحَصِرُNiwọn igba ti Olorun ko ti pa ohun ti o wa run ti O si ti mu ohun ti ko si wa, ki awọn ibukun wọnyi wa titi lailai ti ko ni opin.
تَسْتَغْرِقُ العدَّ مَعْ جَمعِ الدُّهورِ كَمَا
يُحِيطُ بالحَدِّ لا تُبْقِي ولا تَذَرُAwọn ibukun wọnyi bo gbogbo kika ni gbogbo igba, gẹgẹ bi wọn ti yika gbogbo opin, ti wọn ko fi ohunkohun silẹ.
لا غايَةً وَانتِهَاءً يَا عَظِيمُ لَها
ولا لَهُم أمَدٌ يُقْضَى وَيُنْتَظَرُO Olodumare, awọn ibukun wọnyi ko ni opin tabi ipari, bẹni ko si akoko fun wọn ti a le mu ṣẹ tabi ti a le duro de.
مَعَ السَّلامِ كَمَا قَدْ مَرَّ مِنْ عَدَدٍ
رَبَا وضاعَفَها والفَضْلُ مُنْتَشِرُKi alafia wa lara rẹ, ti a ti pọ si ti a si ti fi kun ju iye eyikeyi lọ, nitori ore-ọfẹ Rẹ ti ko ni opin n tan kaakiri.
وَعَدَّ أَضْعَافِ مَا قَدْ مَرَّ مِنْ عَدَدٍ
مَعْ ضِعْفِ أَضْعافِهِ يَا مَنْ لَهُ الْقَدَرُAti ki alafia yi ki o pọ si ni ọpọlọpọ igba ju iye ti a ti sọ tẹlẹ lọ, ati lẹhinna ki o tun ilọpo meji si, O Iwọ ti o ni gbogbo agbara ati Kadara.
كَمَا تُحِبُّ وَتَرْضَى سَيِّدِي وكَمَا
أمَرْتَنا أنْ نُصَلِّي أنْتَ مُقْتَدِرُFi eyi fun wa gẹgẹ bi O ti fẹ ti O si ni inu didun, Oluwa mi, ati ni ọna ti O pa wa laṣẹ lati fi ibukun ranṣẹ, nitori Iwọ ni Olodumare.
وَكُلُّ ذلِكَ مَضْرُوبٌ بِحَقِّكَ في
أنْفاسِ خَلْقِكَ إنْ قَلُّوا وَإنْ كَثُرُواKi gbogbo eyi ki o pọ si, nipasẹ ẹtọ Rẹ, nipasẹ iye ẹmi awọn ẹda Rẹ, boya wọn kere tabi wọn pọ.
يَارَبِّ واغْفِرْ لِتَالِيها وسامِعِها
وَالمُرْسَلِينَ جَمِيعاً أَيْنَمَا حَضَرُواOluwa mi, dariji ẹni ti o ka ewi yii ati ẹni ti o gbọ ọ, ati gbogbo awọn ojise nibikibi ti wọn ba wa.
وَوَالِدينَا وأَهْلِينا وَجِيرَانِنَا
وَكُلُّنا سَيِّدِي لِلْعَفْوِ مُفْتَقِرُAti dariji awọn obi wa, awọn idile wa, ati awọn aladugbo wa, nitori gbogbo wa, Oluwa mi, ni o nilo idariji Rẹ gidigidi.
وقَدْ أَتَتْ بِذُنُوبٍ لاَ عِدَادَ لَها
لكِنْ عَفْوَكَ لا يُبْقى ولا يَذَرُBi o tilẹ jẹ pe a ti wa pẹlu awọn ẹṣẹ ti ko ni iye, idariji Rẹ ti ko ni opin ko fi ohunkohun silẹ ti ko si da ẹbi kankan si.
والهَمُّ عَنْ كُلِّ ما أَبْغِيهِ أَشْمَلَنِي
وقَدْ أَتَى خاضِعاً وَالقَلْبُ مُنْكَسِرٌAibalẹ nipa gbogbo ohun ti mo n wa ti bo mi, mo si wa siwaju Rẹ ni irẹlẹ pẹlu ọkan ti o fọ.
أَرْجُوكَ يَا رَبِّ في الدَّارَيْنِ تَرْحَمُنا
بِجَاهِ مَنْ فِي يَدَيْهِ سَبَّحَ الحَجَرُMo bẹ Ọ, Oluwa mi, lati ṣaanu wa ni aye yii ati ni ọrun, nipasẹ ọla ẹni ti okuta funra rẹ ti yìn Olorun ninu ọwọ rẹ.
يَا رَبِّ أَعْظِمْ لَنا أجْراً وَمَغْفِرَةً
لأَنَّ جُودَكَ بَحْرٌ لَيْسَ يَنْحَصِرُOluwa mi, fun wa ni ere nla ati idariji, nitori inurere Rẹ jẹ okun ti ko ni opin ti ko si ni aala.
وكُنْ لَطِيفاً بِنَا في كلِّ نَازِلَةٍ
لُطْفاً جَمِيلاً بهِ الأهْوَالُ تَنْحَسِرُAti ki O jẹ onirẹlẹ pẹlu wa ni gbogbo ajalu, pẹlu irẹlẹ ti o lẹwa nipasẹ eyiti gbogbo ẹru ati ipọnju ti n lọ kuro.
بالمُصْطَفَى المُجْتَبَى خَيْرِ الأنامِ ومَنْ
جَلاَلَةً نَزَلَتْ في مَدْحِهِ السُّوَرُFi eyi fun wa nipasẹ ọla Al-Mustafa, Ayanfẹ, ẹni ti o dara julọ ninu gbogbo eniyan, fun ẹniti awọn ori Al-Qur’an ti sọkalẹ lati yìn i.
ثُمَّ الصَّلاَةُ عَلَى المُخَتارِ ما طَلَعَتْ
شَمْسُ النَّهارِ وما قَدْ شَعْشَعَ الْقَمَرُLẹhinna ki ibukun wa lara Ayanfẹ niwọn igba ti oorun ba n yọ ni gbogbo ọjọ ti oṣupa si n tan imọlẹ.
ثُمَّ الرِّضَا عَنْ أبي بَكْرٍ خَلِيفَتِهِ
مَنْ قَامَ مِنْ بَعْدِهِ لِلدِّينِ يَنْتَصِرُLẹhinna ki Olorun ni inu didun si Abu Bakr, arole rẹ, ẹni ti o dide lẹhin rẹ lati gbe ati lati ṣe atilẹyin fun ẹsin.
وَعَنْ أَبِي حَفْصٍ الفَارُوقِ صاحِبِهِ
مَنْ قَوْلُهُ الْفَصْلُ في أحْكامِهِ عُمَرُAti ki Olorun ni inu didun si Abu Hafs Al-Farooq, ọrẹ rẹ Umar, ẹni ti ọrọ rẹ jẹ ipinnu ninu awọn idajọ rẹ.
وَجُدْ لِعُثْمَانَ ذِي النورَيْنِ مَنْ كَمُلَتْ
لَهُ المَحَاسِنُ في الدَّارَيْنِ والظَّفَرُAti ki O jẹ oninurere si Uthman Dhun-Nurayn, fun ẹniti awọn pipe ti pari ni aye mejeeji, ti o si ṣẹgun.
كَذَا عَلِيٌّ مَعَ ابْنَيْهِ، وَأُمِّهِمَا
أَهْلِ العَبَاءِ، كَمَا قَدْ جَاءَنَا الخَبَرُBakanna, Ali, pẹlu awọn ọmọkunrin rẹ mejeeji ati iya wọn — Awọn eniyan Aṣọ-ikele — gẹgẹ bi iroyin ti de ọdọ wa.
كَذَا خَدِيجَةُ الكُبْرَى الَّتِي بَذَلَتْ
أَمْوَالَهَا لِرَسُولِ اللهِ يَنْتَصِرُBakanna, Khadijah Nla, ẹni ti o funni ni ọrọ rẹ ki Ojiṣẹ Olorun le ri atilẹyin ki o si ṣẹgun.
وَالطَّاهِرَاتُ نِسَاءُ المُصْطَفَى، وَكَذَا
بَنَاتُهُ، وَبَنُوهُ، كُلَّمَا ذُكِرُواAti awọn iyawo mimọ ti Anabi Ayanfẹ; bakanna awọn ọmọbinrin rẹ ati awọn ọmọkunrin rẹ, ni gbogbo igba ti a ba mẹnuba wọn.
سَعدٌ سَعِيدُ بنُ عَوْفٍ طَلْحَةٌ وَأَبُو
عُبَيْدَةَ وَزُبَيْرٌ سادَةٌ غُرَرٌAti Saad, Saeed ibn Awf, Talha, Abu Ubaidah, ati Zubair, gbogbo wọn jẹ olori ọlọla ati olokiki.
وَالآلِ وَالصَّحْبِ والاتْبَاعِ فاطِمَةٌ
ما حَنَّ لَيْلُ الدَّيَاجِي أَوْ بَدَا السَّحَرُAti lori idile, awọn ọrẹ, ati awọn ọmọlẹyin, pẹlu Fatima, niwọn igba ti alẹ dudu ba n fẹ owurọ tabi imọlẹ owurọ ba han.