Isingeniso Encwadini

Udumo lonke lungoluka-Allah, iNkosi yemihlaba, futhi izibusiso eziphelele nokuthula makube phezu kwalowo othunywe njengomusa emhlabeni wonke, inkosi yethu u-Muhammad bin Abdullah, othembekile esithembisweni sakhe, kanye nasemndenini wakhe nakubangane bakhe abahloniphekile, nalabo ababalandelayo ngokulunga kuze kube uSuku loVuko. Udumo malube kuwe, O Allah, asinalo ulwazi ngaphandle kwalokho osifundise khona. O Allah, sifundise lokho okuzosizuzisa, futhi usizuzise ngalokho osifundise khona, futhi usengezelele ulwazi, ukubekezela, nokuhlakanipha. Impela Wena unguMazi, oBekezelayo, oHlakaniphileyo. Nkosi yami, vula isifuba sami, ukhulule ifindo olimini lwami ukuze baqonde inkulumo yami.

Ngemuva kwalokho, kuyangijabulisa ukwethula kumfundi ohloniphekile iqoqo elikhethiwe lezisho ezimfushane kodwa ezinothile zikaMprofethi, engizikhethe encwadini yami edume kakhulu ethi Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa (Ama-hadith Akhethiwe KaMprofethi). Lawa ngama-hadith okuvunyelwene ngobuqiniso bawo abaholi abaningana be-Sahih. Lokhu kuza emva kwempumelelo yencwadi ethi al-Safwa, okuyireferensi ebanzi nehlanganisa konke u-Allah angihloniphe ngokuqoqwa kwayo, ukuyilungisa, ukuyihlela ngezigaba, nokuchaza amagama ayo angajwayelekile eminyakeni edlule. Ngomusa ka-Allah, yamukelwe ngezandla ezimhlophe emikhakheni yezifundo zama-Arabhu nezama-Islami emhlabeni wonke, ngenxa yokuthi iqukethe ama-hadith abaluleke kakhulu naqinile kaMprofethi angenangabaza ngobuqiniso bawo, njengoba abaholi be-hadith bevumelene ngawo. Lawa ngama-hadith umSulumane awadingayo enkolweni yakhe nasempilweni yakhe yomhlaba. Encwadini ethi al-Safwa, ngigxile kuma-hadith aphathelene nezinkolelo, izenzo zokukhonza, imithetho, ukuhlakanipha kukaMprofethi, isikhuthazo nesixwayiso, izimfanelo ezinhle, izici zikaMprofethi, isimilo, ulwazi, ezokwelapha, ukuchazwa kwe-Qur'an, izindaba zeziphithiphithi nezibonakaliso zehora, izincazelo zoSuku loVuko, iPharadesi, noMlilo, nakho konke okuzuzisa umSulumane enkolweni yakhe nasempilweni yakhe, nezinye iziyalo nezikhumbuzo ezithambisa inhliziyo. Lokhu kwenzelwe ukuba kube yireferensi ye-hadith efinyeleleka kalula kubacwaningi, nokuba kube yincwadi yobufakazi lapho kuvela khona ama-hadith okuvunyelwene ngawo phakathi kwabaholi be-hadith, ephawulwe ngezimpawu zababaluleke kakhulu abawaqoqile, uma u-Allah ethanda.

Le ncwadi inconywe izazi eziningi, abahlaziyi be-hadith, nabanolwazi abayibheka njengereferensi yesimanje nephelele ye-hadith ngenxa yokuthi ihlanganisa ama-hadith ayiqiniso kakhulu naqine kakhulu ngokochungechunge lwabalandelisi nokuqukethwe. Le ncwadi iyingqayizivele emkhakheni wayo. Ngemuva kokushicilelwa kwayo kweshumi nane, ngibonile ukuthi le ncwadi, naphezu kokubaluleka kwayo nesikhundla sayo njengereferensi ephelele yama-hadith ayiqiniso kaMprofethi kulabo abafuna ukuqinisekisa ubuqiniso, ithinta kakhulu isigaba sezazi, abacwaningi, nabafundi bolwazi. Ngokulandela isifiso sabanye abafowethu abanolwazi nobuhle abacele ukuba kuncishiswe incwadi ethi al-Safwa ngenxa yokuba khona kwamanye ama-hadith aphindaphindiwe ngenxa yomehluko ekuqaleni kwawo, noma ukwengezwa kwegama noma amagama, noma umehluko wabalandelisi emibhalweni yeminye yayo nakuba incazelo ifana, sikhethe ukuwasusa kuleli qoqo lezisho ezimfushane zikaMprofethi. Lokhu kwenzelwe ukuba kube lula ukuyithola nokuyibamba ngekhanda kulabo abafuna ukwenza njalo. Kepha lowo ofuna iqoqo lama-hadith angenangabaza ngobuqiniso bawo, kufanele abuyele encwadini ethi Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa ephelele. Ngakho-ke, le ncwadi yezisho ezimfushane zikaMprofethi izoba lula ukusetshenziswa nokutholwa yizinhlobo ezahlukene zabafundi bezifundo zenkolo nezasemhlabeni, ukuze kuvezwe ubuhle bama-hadith oMprofethi ﷺ, izisho zakhe ezijulile, nezenzo zakhe. Uma ikholwa noma elingakholwa nomhlaziyi ekubuka lokhu, kuzovela kuye ngokucacile ugqozi lwaphezulu u-Allah aluphe isiThunywa esingafundile ﷺ, esakha ama-hadith ahlakaniphile namangalisayo angaphuma kuphela kulabo u-Allah abakhethile ukuba babe wumusa emhlabeni wonke, njengoba uMdali ethe: 'Futhi asikuthumanga ngaphandle kokuba ube wumusa emhlabeni wonke.' Futhi yena ﷺ wathi ngaye uqobo: 'Impela ngingumusa ophiwe abantu.' Lawa ma-hadith aqinisekisa lezi zincazelo futhi ahambisana nokuhlakanipha, izindinganiso, isimilo sama-Islami nesobuntu esihle, esizokwaziswa futhi sihlonishwe yibo bonke abacwaningi nezazi zomhlaba ezinobulungiswa nezihloniphekile.

Ngokunjalo, bengifuna ukuqondisa lokhu kuhlakanipha nobuhle buka-Muhammad kubafowethu abahlala emazweni angaphandle ukuze bazame ukukwethula njengemibhalo engcwele yama-Islami. Ngicela wonke umuntu phakathi kwabo onekhono ukuba azame ukuyihhumushela ezilimini eziphila emazweni abo, njengesethulo sokwethula umcabango omkhulu wama-Islami njengomlayezo womhlaba wonke oqukethe umusa, uthando, nobuzalwane kulabo abamela ukuhlalisana ngokuthula, ubulungiswa, nesimilo esihle.

Njengoba isiko (Sunnah) lesiThunywa esihloniphekile ﷺ linendima eyingqayizivele nehlukile ekwakheni impucuko yama-Arabhu neyama-Islami, futhi linesikhundla esiyisisekelo emithethweni yama-Islami, kwafika umyalo ocacile waphezulu mayelana nesidingo sokunamathela ezifundisweni zoMkhethwa ﷺ. U-Allah oPhakeme wathi encwadini yakhe eqinile: 'Futhi noma yini isiThunywa esinika yona, ithatheni; futhi noma yini esinqabela yona, yiyekeni.' Futhi u-Allah uSomandla wamkhetha ngokuthi: 'Futhi impela wena uholela endleleni eqondile.' Futhi wathi emakholweni: 'Impela nibe nesibonelo esihle esiThunyweni sika-Allah kulowo othemba u-Allah noSuku lokugcina futhi okhumbula u-Allah kakhulu.'

Ngaphezu kwalokho, uMdali uSomandla wayala isiThunywa sakhe esihloniphekile ﷺ ukuba sidlulise lokho okwembulwe kuso ngokuthi: 'O wena siThunywa, dlulisa lokho okwembulwe kuwe okuvela eNkosini yakho.' Kwezinye izivesi, iQiniso uSomandla lichaza ukuthi lembule isikhumbuzo esihlakaniphile esiThunyweni sakhe esihloniphekile ukuze sisichaze futhi sisicacisele abantu ngokuthi: 'Futhi sethule kuwe isikhumbuzo ukuze ucacisele abantu lokho okwethulwe kubo nokuthi mhlawumbe bangacabanga.' Futhi iQiniso uSomandla liqinisekisa ukuthi phakathi kwezimpawu ezivelele zekholwa wukuzibophezela kulokho u-Allah nesiThunywa sakhe abakunqumile ngokuthi: 'Akufanele ikholwa lesilisa noma ikholwa lesifazane, lapho u-Allah nesiThunywa sakhe sebenqume udaba, ukuba babe nokuzikhethela odabeni lwabo; futhi lowo ongamlaleli u-Allah nesiThunywa sakhe, impela usedukile ukuduka okusobala.' Futhi uSomandla uyaqinisekisa ukuthi isiThunywa esihloniphekile ﷺ asikhulumi ngezifiso zaso, kodwa ngesiqondiso sesambulo saphezulu ngokuthi: 'Futhi asikhulumi ngezifiso.' Futhi wayala amakholwa ukuba amhloniphe, futhi wahlanganisa ukulalela isiThunywa ﷺ nokulalela u-Allah uSomandla lapho ethi: 'Futhi lowo olalela u-Allah nesiThunywa, labo bayoba kanye nalabo u-Allah ababusisile phakathi kwabaprofethi, abaqotho, ofakazi, nabalungileyo; futhi yeka ukuthi bahle kanjani njengabangane.' Kunezinye izivesi eziningi ezikhuthaza umSulumane ukuba alandele izifundiso zesiThunywa ﷺ, agweme izinto esizinqabelayo, futhi abambelele esikweni laso.

Akungabazeki ukuthi i-Qur'an Engcwele ingumthombo wokuqala wemithetho yama-Islami, nokuthi isiko (Sunnah) loMprofethi ﷺ elihlanganisa amazwi nezenzo lingumthombo wesibili. Yilo elicacisa imithetho ye-Qur'an Engcwele, licacise okujwayelekile, libeke imingcele kulokho okunganamkhawulo, noma lichaze okufingqiwe. Eqinisweni, lingase libe lodwa ekumiseni imithetho yezinto ezingaveli nhlobo ku-Qur'an Engcwele. Ngenxa yalesi sikhundla, izazi nabaholi besizwe banikeze ukunakekela okukhulu, basebenzisa izinto eziyigugu nezibizayo ekuqoqweni nasekuqinisekisweni kwayo, futhi babonisa ubuciko ekuqoqweni kwe-hadith kaMprofethi nokuyihlela ngokwezinjongo nezinhloso zabo, bahambela kude ngenxa yayo futhi bazinikela ekuyibhaleni naseku yihleleni ngezigaba.

Lokhu kwaqala ngokuthi abangane boMprofethi abahloniphekile babambe ngekhanda ama-hadith ezifubeni zabo futhi bawabeka ekujuleni kwezinhliziyo zabo. Babencintisana ukuwabamba ngekhanda nokuqinisekisa ubuqiniso bawo, ngoba uMprofethi ohloniphekile ﷺ waqale wabanqabela ukuwabhala ngezinsuku zokuqala zokubizelwa enkolweni, ngenxa yokwesaba ukuthi angase ahlangane ne-Qur'an Engcwele. Ngemva kwalokho, izibusiso zika-Allah zibe phezu kwakhe, wavumela abanye babangane bakhe ukuba babhale, njengo-Ali bin Abi Talib, u-Abu Shah, no-Jabir bin Abdullah, kwangathi u-Allah angajabula ngabo, kwase kulandela u-Abdullah bin Amr bin al-Aas, kwangathi u-Allah angajabula ngabo bobabili. Lokhu kwenzeka ngemva kokuba abanye abangane bembone ebhala konke okuphuma kuMprofethi ﷺ, bathi kuye: 'Ingabe ubhala konke okuzwa kuMprofethi ﷺ, kanti uMprofethi ungumuntu okhuluma ngesikhathi sethukuthele nangesikhathi ejabulile?' Wakusho lokhu kuMprofethi ﷺ, yena wathi kuye: 'Bhala, ngifunga ngalowo ophethe umphefumulo wami, akukho okuphuma lapha — ekhomba umlomo wakhe — ngaphandle kweqiniso.' U-Abu Hurairah wakuqinisekisa lokhu ngokuthi: 'Akekho phakathi kwabangane boMprofethi onama-hadith amaningi kunami ngaphandle kuka-Abdullah bin Amr, ngoba yena wayebhala kanti mina ngangingabhali.' Ukubhala kuka-Abdullah bin Amr bin al-Aas kwaduma phakathi kwabangane bakhe futhi bakubiza ngokuthi yi-Sahifa al-Sadiqa (Incwadi Yeqiniso). Konke lokhu kwakuwubufakazi bokukhathalela kwabangane abahloniphekile, kwangathi u-Allah angajabula ngabo, nokuzimisela kwabo ukubamba ngekhanda amazwi nezenzo zoMprofethi ohloniphekile ﷺ, baze bakwenza kwaba yindlela yabo yokuphila nenkambiso yabo kuzo zonke izimo. Basizwa kulokhu amandla abo okukhumbula, izinhliziyo zabo ezihlanzekile, kanye nokuthi abaningi babo babhala ama-hadith amaningi, kangangokuba umphakathi wabangane e-Medina waba yisithombe esiphelele somphakathi wokuqala wamaSulumane obambelele enkambisweni ehloniphekile yoMprofethi. Konke lokhu kwadluliselwa abangane, kwangathi u-Allah angajabula ngabo, kubalandeli babo (aba-Tabi'un), lapho ababalisi abakhulu phakathi kwabalandeli badlulisela lezi zicebi ezinhle nezinto eziyigugu ezizukulwaneni ezazizolandela.

Lapho i-Islam isakazeka, umbuso wamaSulumane wanwebeka, nabangane boMprofethi behlakazekela emazweni ahlukahlukene, kwaba nesidingo sokubhala ama-hadith ezincwadini ezihleliwe neziphelele. Phakathi kwabaqala ukukhathalela lolu daba kwakungu-Khalifa Umar bin Abd al-Aziz, owakhipha umyalo kubabusi bakhe nasezifundisweni zamazwe ukuba baqoqe futhi babhale ama-hadith. Abokuqala ukuqala lo msebenzi kwakungu-Ibn Shihab al-Zuhri (owashona ngonyaka we-124 we-Hijri), u-Ibn Ishaq (owashona ngo-151), no-Sufyan al-Thawri (owashona ngo-161). Phakathi kwezincwadi ezidume kakhulu ezasifinyelela zangaleso sikhathi yi-Muwatta ka-Imam Malik (93-179), kwase kulandela i-Musannaf ka-Abd al-Razzaq (owashona ngo-211), ne-Musannaf ka-Ibn Abi Shaybah (owashona ngo-235), nabanye. Ngemva kwalokho, kwaqala isigaba esisha sokuhlelwa kwama-hadith ahloniphekile, lapho abanye babeqoqa konke okwakulandiswa kuMprofethi ﷺ, babhala ama-Musnad, okuyizincwadi ezihlanganisa ama-hadith oMprofethi ﷺ nochungechunge lwababalisi bawo ngaphandle kokuhlukanisa phakathi kwalawo ayiqiniso nalawo angewona. Phakathi kwabaqala ukubhala ama-Musnad kwakungu-Imam Ahmad (owazalwa ngo-164 washona ngo-241), u-Uthman bin Abi Shaybah (156-239), nabanye. Abanye bakhetha ukuqoqa ama-hadith ayiqiniso kuphela bashiye abuthakathaka, kanti owokuqala ukuhlela ngale ndlela kwakungu-Imam al-Bukhari (256), kwase kulandela u-Imam Muslim (261). Izazi eziningi ezivelele zalandela indlela yabo, kwase kwanda izincwadi zama-hadith ngazo zonke izinhlobo nezindlela, kuhlanganise nama-Musnad, ama-Sahih, ama-Sunan, ama-Mustadrak, ama-Mustakhraj, ama-Jami', nezinye izincwadi zesayensi ye-hadith zezinhlobo namazinga ahlukahlukene. Konke lokhu kwaba yisisekelo sesayensi ye-hadith mayelana nokulandiswa nokucwaningwa kwayo.

Akukho lwazi emlandweni olwaziwayo olwathola ukuxhumana kochungechunge lwababalisi abathembekile, abalungile, nabanamandla okubamba ngekhanda, njengalesi sikhundla esiphakeme esatholwa yi-Sunnah yoMprofethi. Izazi nabaholi bomphakathi bayinaka kakhulu, baze bakwazi ukwakha umtapo wezincwadi omkhulu ongakaze ubonwe emlandweni. Bavelela ekuqoqweni nasekuhlelweni kwama-hadith oMprofethi, kanti lokhu kwaqala kusukela ezinsukwini zokuqala zokubizelwa enkolweni. Kufike kithi amakhulu ezincwadi zama-hadith, kanti iningi lalezi zincwadi liqukethe ama-hadith ayiqiniso (Sahih), amahle (Hasan), abuthakathaka (Da'if), namanye aqanjiwe (Mawdu').

Ngeke ngikufihle ukuthi kusukela ekuqaleni kwempilo yami yobuhlakani, into engangiyithanda kakhulu kwakuwukufunda nokufunda izincwadi ze-Sunnah nama-hadith. Ngokuvamile ngangizithola ngisenjabulweni enkulu ngenkathi ngicwaninga, ngiqinisekisa, futhi ngihlaziya ama-hadith oMprofethi Okhethiweyo. Nokho, into eyayiphazamisa injabulo yami kwakuwukuba khona kwama-hadith athile anzima ukungqikithi yawo engahambisani nezinjongo zomthetho we-Sharia okhanyayo. Ngangivame ukucela izazi nabacwaningi bama-hadith ukuba basiphe incwadi eyodwa ehlanganisa ama-hadith oMprofethi ayiqiniso abaluleke kakhulu naqinile umSulumane awadingayo enkolweni yakhe nasempilweni yakhe yomhlaba. Lokhu kungenxa yokuthi umfundi wolu lwazi ofuna i-hadith ethile ezincwadini ezahlukene uvame ukuzithola ephambi kwenqwaba yama-hadith eyeqa ezinkulungwaneni eziyikhulu, lapho imibono yezazi ihlukahluka khona mayelana nezinga lobuqiniso noma ubuthakathaka be-hadith ngayinye. Ngangizibuza: UmSulumane angakwazi kanjani ukufunda umthombo wesibili obaluleke kakhulu womthetho wakhe phakathi kwamashumi ezinkulungwane zama-hadith lapho ngisho nongoti bedideka olwandle lwawo?

Lokhu kwangenza ukuba ngiphinde ngifunde izincwadi zama-hadith ezidume kakhulu ngokulandiswa nangokucwaningwa kwazo. Ngawaqhuba ucwaningo lwami oluthobekile ngaze ngathola ukuthi bambalwa abacwaningi bama-hadith ababeke umbandela wobuqiniso ezincwadini zabo futhi babeka imithetho nemibandela yokwamukela i-hadith. Abaluleke kakhulu kubo yilabo abashiwo ngu-Imam al-Suyuti esingenisweni sencwadi yakhe i-al-Jami' al-Kabir, lapho aveza khona ukuthi izincwadi zabo 'ziphawulwe njengeziyiqiniso'. Lo mqondo waqinisekiswa umkhulu wami, u-Imam nomcwaningi wama-hadith u-Muhammad bin Ja'far al-Kattani encwadini yakhe i-al-Risala al-Mustatrafa, lapho athi khona: 'Phakathi kwazo kukhona izincwadi ababhali bazo abazibophezela ukuthi zibe neziyiqiniso kuphela.' Lezi zazi zanikela ngesikhathi sazo, ingcebo yazo, nemizamo yazo ukuze ziqinisekise ubuqiniso bakho konke okulandiswa ngoMprofethi ﷺ. Iningi lezazi zama-hadith lavumelana ngokuhlukanisa ama-hadith oMprofethi ngezinhlobo ezintathu eziyinhloko:

Iyiqiniso (Sahih), Enhle (Hasan), nebuthakathaka (Da'if), nansi imininingwane:

Okokuqala: I-hadith eyiqiniso (al-Hadith al-Sahih) yileyo elandiswa ngumuntu olungile nonamandla okubamba ngekhanda kusukela komunye olungile nonamandla okubamba ngekhanda kuze kuyofika ekugcineni, futhi ihlukaniswe ngezigaba ezintathu:

I-Hadith e-Mutawatir: Yileyo elandiswa yiqulu labantu lisuka kwelinye iqulu labantu, lapho kungenakwenzeka khona ukuthi bangahlangana bonke ekuqambeni amanga.

I-Hadith e-Mashhur: Yileyo elandiswa okungenani abalandisi abathathu abathembekile.

I-Hadith ye-Ahad: Yileyo hadith eyiqiniso elandiswa ngumuntu oyedwa othembekile kuphela.

Okwesibili: I-Hadith e-Hasan: Yileyo ehlanganisa izimpawu zokwamukeleka ezingeni eliphansi kakhulu.

Okwesithathu: I-Hadith e-Da'if: Yileyo engahlanganisi lutho ezimpawini zokwamukeleka, futhi inezigaba eziningi.

Mayelana nama-Hadith a-Qudsi: Yilawo ma-hadith uMprofethi ﷺ awalanda evela kuMdali, oPhakeme noKhazimulayo. La ma-hadith, njengamanye ama-hadith oMprofethi, kukhona kuwo ayiqiniso, ama-hasan, abuthakathaka, kanti amanye aqanjiwe.

Ngokusekelwe kulezi zifundo ze-hadith ezibanzi, ngigxile encwadini yami yokuqala ethi Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya kulawa ma-hadith okuvunyelwene ngobuqiniso bawo ngabaholi abaningi be-hadith eyiqiniso. Lapho i-hadith isayinwe ngokukhishwa ngabaholi abaningi be-hadith eyiqiniso naphezu kokuhluka kwemicabango yabo, izindawo zabo, nezikhathi zabo, lokhu kusho ukuthi yilowo nalowo kubo wenze konke okusemandleni akhe ukuqinisekisa ukuthi le hadith ivela ngempela kuMprofethi oHloniphekile, ukuthula nezibusiso kube kuye. Lokhu kunikeza isiqiniseko somcabango, sendawo, nesomlando ekubhalweni kwayo, ngakho-ke kuphakamisa ama-hadith e-Safwat al-Ahadith ezingeni lokuqiniseka okuphelele ngobuqiniso bokuthi avela kuMprofethi oHloniphekile ﷺ. Akunakwenzeka ukuthi bonke bahlangane ephutheni, noma ekunganakini, noma ekukhohlisweni bebonke. Ngokwesibonelo, lapho sazi ukuthi i-hadith ehloniphekile ethi: 'Yenzani, ngoba wonke umuntu wenziwa lula kulokho adalelwe khona,' ilandiswe ngabaholi abangaphezu kweshumi abakhulu be-hadith eyiqiniso, lokhu kusiholela ekuqinisekeni ukuthi iphakathi kwama-hadith ayiqiniso kakhulu.

Ngakho-ke, ngithe ukwethemba kwethu ubuqiniso be-hadith ethile kuyakhula ngokwanda kwenani labaqoqi bayo abavela kubaholi be-hadith eyiqiniso. Lokhu kuholele kuleli qoqo elikhethekile nelimangalisayo lama-hadith okuvunyelwene ngobuqiniso bawo inani elithile labaholi be-hadith eyiqiniso, kanti angaba yizinkulungwane ezine zama-hadith ahlanganisa amagatsha oMthetho oNgcwele kusukela ezinkolelweni, ezenzweni zokukhonza, ekuhwebeni, ezijezisweni, ekuziphatheni, nasekuphathweni, nezinye izinto. Wonke la ma-hadith awashayisani ne-Qur'an eNgcwele, noma izinhloso nezisekelo zoMthetho oNgcwele, noma ulwazi oluqinisekisiwe ngokuphelele.

Ngibhale izimpawu zabaholi be-hadith ngokulandelana kwesikhathi sabo kule ncwadi yami, futhi ngezansi ngibala izifingqo ezibaluleke kakhulu engizikhethile zabaholi be-hadith, u-Allah abajabulele, okuvunyelwene ngazo iningi labaholi be-hadith, okuyilezi:

(Kha) okuka-Al-Bukhari, (Ma) okuka-Muslim, (Qa) okwalokho okuvunyelwene ngakho phakathi kwabo bobabili, (Da) okuka-Abu Dawud, (Ta) okuka-Al-Tirmidhi, (Na) okuka-Al-Nasa'i, (Ha) okuka-Ibn Majah, (Abane) okwalaba abane, (Abathathu) okwabo ngaphandle kuka-Ibn Majah, (Hama) okuka-Ahmad bin Hanbal encwadini yakhe i-Musnad, (Ama) okwezengezo zendodana yakhe u-Abdullah, (Ka) okuka-Al-Hakim encwadini yakhe i-Mustadrak, (Haba) okuka-Ibn Hibban encwadini yakhe i-Sahih, (Khaza) okuka-Ibn Khuzaymah encwadini yakhe i-Sahih, (Taba), (Tasa), (Tasa) okuka-Al-Tabarani ezincwadini zakhe i-Al-Kabir, i-Al-Awsat, ne-Al-Saghir, (Sa) okuka-Sa'id bin Mansur encwadini yakhe i-Sunan, (Khada) okuka-Al-Bukhari encwadini yakhe i-Al-Adab, (Takha) okuka-Al-Bukhari encwadini yakhe i-Tarikh, (Da) okuka-Diya al-Maqdisi encwadini yakhe i-Al-Mukhtara, (Fa'i) okuka-Al-Shafi'i encwadini yakhe i-Musnad, (Sha) okuka-Ibn Abi Shaybah encwadini yakhe i-Al-Musannaf, (Aba) okuka-Abd al-Razzaq encwadini yakhe i-Al-Jami' ne-Al-Musannaf, (A) okuka-Abu Ya'la encwadini yakhe i-Musnad, (Qata) okuka-Al-Daraqutni ezincwadini zakhe i-Sunan ne-Al-Afrad, (Fara) okuka-Al-Daylami encwadini yakhe i-Al-Firdaws, (Hala) okuka-Abu Nu'aym encwadini yakhe i-Al-Hilya, (Haba, Haqa) okuka-Al-Bayhaqi ezincwadini zakhe i-Shu'ab al-Iman, i-Al-Sunan, i-Al-Ma'rifa, i-Dala'il al-Nubuwwa, ne-Al-Asma' wa al-Sifat, (Ada) okuka-Ibn Adi encwadini yakhe i-Al-Kamil, (Aqa) okuka-Al-Uqayli encwadini yakhe i-Al-Du'afa, (Khata) okuka-Al-Khatib ezincwadini zakhe i-Al-Jami' ne-Al-Tarikh, (Maya) okuka-Al-Darimi encwadini yakhe i-Sunan, (Ta) okuka-Al-Tayalisi encwadini yakhe i-Musnad, (Kara) okuka-Ibn Asakir encwadini yakhe i-Tarikh, (Baza) okuka-Al-Bazzar encwadini yakhe i-Sunan.

Ngikhethe lezi zicucu ezinhle kakhulu zama-hadith kaMprofethi encwadini yami ethi Safwat al-Ahadith al-Nabawiyya al-Shareefa, ngazibiza ngokuthi Jawaami' al-Kalim al-Nabawiy al-Sharif. Aqukethe okukhethwe phakathi kokukhethiwe nesiqongo sobuhle bama-hadith aqinisekisa ubukhulu boMthunywa ohloniphekile ﷺ, ukuhlakanipha kwakhe, ulwazi lwakhe, ukufinyelela kwakhe emhlabeni wonke, ukubekezela kwakhe, isibindi sakhe, ukulwa kwakhe nokungabi nabulungisa nabacindezeli, nokumisa kwakhe iqiniso nokuqeda amanga, ukuze kube yisibani kubantwana bethu nakuso sonke isizwe.

Ngifisa ngobuqotho ku-Allah ukuthi ngibe ngenze umsebenzi omkhulu kwi-Islam yonkana, nakwi-Sunnah yoMprofethi ehloniphekile ikakhulukazi; umsebenzi ozofaka isandla, uma u-Allah evuma, ekuhlanganiseni amaSulumane, futhi usondeze i-Islam ngomoya wayo ongafi ezinhliziyweni zabafundile nasezingqondweni zabacabangi abahloniphekile empumalanga nasentshonalanga yomhlaba. U-Allah ukhuluma iqiniso, futhi Yena uqondisa endleleni eqondile. Udumo malube ku-Allah Othe: 'Futhi ngaphezu kwawo wonke umuntu onolwazi kukhona Omazi kakhulu.' Ukuthula kube kini, nomusa ka-Allah nezibusiso zakhe.

uProfessor Dr. Abd al-Qadir al-Makki al-Kattani
Umeluleki noProfessor wezobuNjiniyela neziFundo ze-Islam eziPhezulu

Wathi ﷺ: 'Allah amkhanyisele (amvumele ukuba ajabule) umuntu olalele kithi into athi ayidlulisele njengoba ayizwile; kwesinye isikhathi lowo odlulisiwe uyaqonda kangcono kunomlaleli.'