وُلِدَ الهُدى

نهج الهمزية في المولد النبوي — أمير الشعراء أحمد شوقي (ت 1351هـ / 1932م)

قصيدة أحمد شوقي في المولد النبوي الشريف، عارض بها همزية البوصيري، ومطلعها الخالد: «وُلد الهدى فالكائنات ضياء». من أكثر قصائد المديح حضورًا في الاحتفال بالمولد النبوي.

Wulida al-Huda — Ahmad Shawqi, iNkosana Yezimbongi

Inkondlo ka-Ahmed Shawqi, eyabhalwa ngosuku lokuzalwa loMprofethi ohloniphekile, ingumsebenzi omuhle kakhulu olingisa i-Hamziyya ka-Al-Busiri. Ivesi layo lokuqala elingafi, 'Ukuqondiswa kwazalwa, ngakho-ke indawo yonke iyakhanya,' laziwa kabanzi. Le nkondlo ihlala ingenye yezinkondlo ezivelele kakhulu futhi ezishiwo njalo ngesikhathi sokugubha ukuzalwa koMprofethi ﷺ.

وُلِدَ الهُدى فَالكائِناتُ ضِياءُ
وَفَمُ الزَمانِ تَبَسُّمٌ وَثَناءُ

Lapho ukuqondiswa kuzalwa, konke okudaliwe kwaba ukukhanya, nomlomo wesikhathi waba ukumamatheka nengoma yokudumisa.

الروحُ وَالمَلَأُ المَلائِكُ حَولَهُ
لِلدينِ وَالدُنيا بِهِ بُشَراءُ

UMoya kanye namabutho ezingelosi bamhaqa, bephethe izindaba ezinhle zokholo nomhlaba ngokufika kwakhe.

وَالعَرشُ يَزهو وَالحَظيرَةُ تَزدَهي
وَالمُنتَهى وَالسِدرَةُ العَصماءُ

Isihlalo sobukhosi saphezulu siyakhazimula, indawo engcwele iyachuma, nomngcele ophezulu nesihlahla sawo esikhulu seLote kuhlotshiswe ngobukhazikhazi.

وَحَديقَةُ الفُرقانِ ضاحِكَةُ الرُبا
بِالتُرجُمانِ شَذِيَّةٌ غَنّاءُ

Ingadi ye-Criterion (i-Quran) inamagquma ayo emamatheka, enziwe anuke kamnandi futhi anomculo yiMhumushi yayo ﷺ.

وَالوَحيُ يَقطُرُ سَلسَلًا مِن سَلسَلٍ
وَاللَوحُ وَالقَلَمُ البَديعُ رُواءُ

Isambulo siconsa njengomfula ohlanzekile, ogeleza, siqeda ukoma kweThebula Eligciniwe kanye nePen elihle.

نُظِمَت أَسامي الرُسلِ فَهيَ صَحيفَةٌ
في اللَوحِ وَاسمُ مُحَمَّدٍ طُغَراءُ

Amagama abaProfethi abhalwe njengomqulu eThebuleni Eligciniwe, negama likaMuhammad ﷺ njengophawu lwayo olukhulu lobukhosi.

اسمُ الجَلالَةِ في بَديعِ حُروفِهِ
أَلِفٌ هُنالِكَ وَاسمُ طَهَ الباءُ

Igama Lobukhosi, ezinhlamvini zalo ezimangalisayo, lithola i-Alif yalo lapho, kanti igama elithi Taha ﷺ lifaka i-Ba yalo.

يا خَيرَ مَن جاءَ الوُجودَ تَحِيَّةً
مِن مُرسَلينَ إِلى الهُدى بِكَ جاؤوا

O wena ongcono kunabo bonke abake baba khona, yamukela ukubingelela okuvela kubaProfethi abathi, ngawe, baletha ukuqondiswa.

بَيتُ النَبِيّينَ الَّذي لا يَلتَقي
إِلّا الحَنائِفُ فيهِ وَالحُنَفاءُ

Leli yikhaya labaProfethi, lapho kungekho muntu oqoqana khona ngaphandle kwabaqotho nabakholwa kuNkulunkulu oyedwa abahlanzekile.

خَيرُ الأُبُوَّةِ حازَهُمْ لَكَ آدَمٌ
دونَ الأَنامِ وَأَحرَزَت حَوّاءُ

U-Adam wakuvikela uhlu lozalo oluhle kakhulu lobubaba ngaphezu kwesintu sonke, no-Eva naye waluthola.

هُم أَدرَكوا عِزَّ النُبُوَّةِ وَانتَهَت
فيها إِلَيكَ العِزَّةُ القَعساءُ

Babamba inkazimulo yobunhloli, kodwa kuwe, leyo nkazimulo ephakeme futhi enhle yafinyelela umvuthwandaba wayo wokugcina.

خُلِقَت لِبَيتِكَ وَهوَ مَخلوقٌ لَها
إِنَّ العَظائِمَ كُفؤُها العُظَماءُ

Le nkazimulo yadalelwa indlu yakho, nendlu yakho yadalelwa yona, ngoba ngempela, izinto ezinkulu zihlale zifanele abakhulu.

بِكَ بَشَّرَ اللَهُ السَماءَ فَزُيِّنَت
وَتَضَوَّعَت مِسكًا بِكَ الغَبراءُ

Ngawe, u-Allah wanikeza izindaba ezinhle emazulwini, ewahlenzisa, futhi ngawe, uthuli lomhlaba lwaba nephunga elimnandi lemisk.

وَبَدا مُحَيّاكَ الَّذي قَسَماتُهُ
حَقٌّ وَغُرَّتُهُ هُدىً وَحَياءُ

Futhi ubuso bakho ﷺ bavela, izici zabo ziyiqiniso ngokwazo, nobunye bakho obukhazimulayo bukhanya ngokuqondiswa nangokuthobeka.

وَعَلَيهِ مِن نورِ النُبُوَّةِ رَونَقٌ
وَمِنَ الخَليلِ وَهَديِهِ سيماءُ

Kuye ﷺ kuhlala ubukhazikhazi obuvela ekukhanyeni kobunhloli, ephinde ephethe uphawu oluhlukanisayo loMngane (u-Abraham) nokuqondiswa kwakhe.

أَثنى المَسيحُ عَلَيهِ خَلفَ سَمائِهِ
وَتَهَلَّلَت وَاهتَزَّتِ العَذراءُ

UMesiya wamdumisa ﷺ ngaphesheya kwezulu lakhe, nentombi (uMariya) yajabula futhi yaqhaqhazela ngokwesaba.

يَومٌ يَتيهُ عَلى الزَمانِ صَباحُهُ
وَمَساؤُهُ بِمُحَمَّدٍ وَضّاءُ

Usuku olusasa lalo luziqhayisa ngaso sonke isikhathi, futhi kusihlwa kwalo kwenziwa kukhazimule nguMuhammad ﷺ.

الحَقُّ عالي الرُكنِ فيهِ مُظَفَّرٌ
في المُلكِ لا يَعلو عَلَيهِ لِواءُ

Ngalolu suku, iQiniso, nensika yalo ephakeme, liyanqoba, futhi embusweni walo, akukho bhana eliyoke liphakame ngaphezu kwalo.

ذُعِرَت عُروشُ الظالِمينَ فَزُلزِلَت
وَعَلَت عَلى تيجانِهِم أَصداءُ

Izihlalo zobukhosi zabacindezeli zashaywa uvalo futhi zazamaziswa, nemihosha yokuwa kwabo yaphakama ngaphezu kwemiqhele yabo.

وَالنارُ خاوِيَةُ الجَوانِبِ حَولَهُمْ
خَمَدَت ذَوائِبُها وَغاضَ الماءُ

Nomlilo, owawungenalutho nhlangothi zonke ubazungezile, wabona amalangabi awo ecisha, kanti amanzi ahlehla.

وَالآيُ تَترى وَالخَوارِقُ جَمَّةٌ
جِبريلُ رَوّاحٌ بِها غَدّاءُ

Izimpawu zalandelana futhi izimangaliso ziningi, noJibra'il eziletha ekuseni nakusihlwa.

نِعمَ اليَتيمُ بَدَت مَخايِلُ فَضلِهِ
وَاليُتمُ رِزقٌ بَعضُهُ وَذَكاءُ

Yeka intandane enhle, izimpawu zayo zobuhle zazibonakala, ngoba ubutandane ngokwabo buyisibusiso, ingxenye yaso iyisipho saphezulu kanti enye ingxenye iyisizathu sobuhlakani obukhulu.

في المَهدِ يُستَسقى الحَيا بِرَجائِهِ
وَبِقَصدِهِ تُستَدفَعُ البَأساءُ

Ngisho nasesibelethweni, imvula yayifunwa ngethemba kuye, nangomgomo wakhe, zonke izinhlupheko zazixoshwa.

بِسِوى الأَمانَةِ في الصِبا وَالصِدقِ لَم
يَعرِفهُ أَهلُ الصِدقِ وَالأُمَناءُ

Abantu beqiniso nabathembekile babemazi ebusheni bakhe kuphela ngokwethembeka kwakhe nokuqotho kwakhe okungantengantengi.

يا مَن لَهُ الأَخلاقُ ما تَهوى العُلا
مِنها وَما يَتَعَشَّقُ الكُبَراءُ

O wena, izimilo zakho zinjengokuthi ubukhosi ngokwabo buyazifisa, nabakhulu bayazithanda.

لَو لَم تُقِم دينًا لَقامَت وَحدَها
دينًا تُضيءُ بِنورِهِ الآناءُ

Ukube awuzange usungule inkolo, lezi zimilo ngokwazo zazizoma zodwa njengokholo, zikhanyisa zonke izinkathi ngokukhanya kwazo okukhazimulayo.

زانَتكَ في الخُلُقِ العَظيمِ شَمائِلٌ
يُغرى بِهِنَّ وَيولَعُ الكُرَماءُ

Esimilweni sakho esihle, wawuhlotshiswe ngezimpawu ezinhle eziheha futhi zithathe izinhliziyo zabo bonke abanomoya ophanayo.

أَمّا الجَمالُ فَأَنتَ شَمسُ سَمائِهِ
وَمَلاحَةُ الصِدّيقِ مِنكَ أَياءُ

Ngokuqondene nobuhle, wena uyilanga lalo lonke isibhakabhaka, nobuhle bomuntu oqotho kakhulu buyisibuko nje esithathwe kuwe.

وَالحُسنُ مِن كَرَمِ الوُجوهِ وَخَيرُهُ
ما أوتِيَ القُوّادُ وَالزُعَماءُ

Ubuhle beqiniso buvela ebuhleni bobuso, futhi ukubonakala kwabo okuhle kakhulu yilokho okunikezwa abaholi nabaphathi.

فَإِذا سَخَوتَ بَلَغتَ بِالجودِ المَدى
وَفَعَلتَ ما لا تَفعَلُ الأَنواءُ

Lapho uphana, ukuphana kwakho kwafinyelela umvuthwandaba wako, ufeza lokho ngisho namafu emvula amaningi kakhulu ayengakwazi ukukwenza.

وَإِذا عَفَوتَ فَقادِرًا وَمُقَدَّرًا
لا يَستَهينُ بِعَفوِكَ الجُهَلاءُ

Futhi lapho uthethelela, wakwenza ngamandla nangokuhlonishwa okukhulu, kangangokuthi ngisho nabangazi abazange balokothe bahleke usulu intethelelo yakho.

وَإِذا رَحِمتَ فَأَنتَ أُمٌّ أَو أَبٌ
هَذانِ في الدُنيا هُما الرُحَماءُ

Futhi lapho ubonisa isihe, wawunjengomama noma ubaba, ngoba laba ababili yibo abanesihawu kakhulu emhlabeni.

وَإِذا غَضِبتَ فَإِنَّما هِيَ غَضبَةٌ
في الحَقِّ لا ضِغنٌ وَلا بَغضاءُ

Futhi lapho uthukuthela, kwakungenxa yeqiniso kuphela, kungenalo ulaka noma inzondo.

وَإِذا رَضيتَ فَذاكَ في مَرضاتِهِ
وَرِضا الكَثيرِ تَحَلُّمٌ وَرِياءُ

Futhi lapho ujabula, kwakuhlale kuhambisana nentando Yakhe yaphezulu, ngokungafani nokwaneliseka kwabaningi, okuyinto evame ukuba yisenzo sokuzenzisa nokuzenzisa.

وَإِذا خَطَبتَ فَلِلمَنابِرِ هِزَّةٌ
تَعرو النَدِيَّ وَلِلقُلوبِ بُكاءُ

Futhi lapho unikeza intshumayelo, izinkundla zazizamazama, ukuthuthumela kwakubamba umhlangano, nezinhliziyo zazikhala.

وَإِذا قَضَيتَ فَلا ارتِيابَ كَأَنَّما
جاءَ الخُصومَ مِنَ السَماءِ قَضاءُ

Futhi lapho wahlulela, kwakungekho ndawo yokungabaza, njengokungathi isinqumo sasihlilele abamangalelwa ngqo ezulwini.

وَإِذا حَمَيتَ الماءَ لَم يورَد وَلَو
أَنَّ القَياصِرَ وَالمُلوكَ ظِماءُ

Futhi uma uvikele amanzi, akekho owayengalokotha awasondela, ngisho noma ombusi namakhosi ayomile ngokuphathelene nokoma.

وَإِذا أَجَرتَ فَأَنتَ بَيتُ اللهِ لَم
يَدخُل عَلَيهِ المُستَجيرَ عَداءُ

Futhi uma unikeza isivikelo, wawunjengeNdlu kaNkulunkulu ngokwayo, lapho kungekho butha obungafinyelela khona umuntu ofuna isiphephelo ngaphakathi kwemingcele yayo.

وَإِذا مَلَكتَ النَفسَ قُمتَ بِبِرِّها
وَلَوَ اَنَّ ما مَلَكَت يَداكَ الشاءُ

Futhi uma unomphefumulo, wawuzowuphatha ngomusa omkhulu, ngisho noma lokho izandla zakho ezazikuphethe kwakuyizimvu ezithobekile nje.

وَإِذا بَنَيتَ فَخَيرُ زَوجٍ عِشرَةً
وَإِذا ابتَنَيتَ فَدونَكَ الآباءُ

Futhi lapho wakha umndeni, wawungumngane ongcono kakhulu njengomyeni, futhi lapho usungula ifa, bonke okhokho babemi ngaphansi kwempumelelo yakho enkulu.

وَإِذا صَحِبتَ رَأى الوَفاءَ مُجَسَّمًا
في بُردِكَ الأَصحابُ وَالخُلَطاءُ

Lapho uhamba nabantu, abangane bakho nabahlanganyeli babebona ukwethembeka kubonakala ngaphakathi kwengubo yakho.

وَإِذا أَخَذتَ العَهدَ أَو أَعطَيتَهُ
فَجَميعُ عَهدِكَ ذِمَّةٌ وَوَفاءُ

Noma ngabe wenza isifungo noma wasinikeza, zonke izivumelwano zakho zaziyithemba elingcwele nokwethembeka.

وَإِذا مَشَيتَ إِلى العِدا فَغَضَنفَرٌ
وَإِذا جَرَيتَ فَإِنَّكَ النَكباءُ

Lapho uqhubekela phambili ubhekene nezitha, wawuyingonyama, futhi lapho uhlasela, wawungumoya ovunguzayo obhubhisayo.

وَتَمُدُّ حِلمَكَ لِلسَفيهِ مُدارِيًا
حَتّى يَضيقَ بِعَرضِكَ السُفَهاءُ

Wawunikeza ukubekezela kwakho kwabangenangqondo ngobunono, kuze kube yilapho abangenangqondo bekhungathekiswa ubukhulu bakho.

في كُلِّ نَفسٍ مِن سُطاكَ مَهابَةٌ
وَلِكُلِّ نَفسٍ في نَداكَ رَجاءُ

Kuwo wonke umphefumulo, kwakukhona ukwesaba okubangelwa ubukhosi bakho, futhi kuwo wonke umphefumulo, kwakukhona ithemba ekuphayo kwakho.

وَالرَأيُ لَم يُنضَ المُهَنَّدُ دونَهُ
كَالسَيفِ لَم تَضرِب بِهِ الآراءُ

Inkemba ebukhali yayingakhishwanga ngaphandle kwesahlulelo sakho, ngoba imibono ayishayi ngamandla anjalo.

يا أَيُّها الأُمِيُّ حَسبُكَ رُتبَةً
في العِلمِ أَن دانَت بِكَ العُلَماءُ

O wena ongafundile, kwanele ngesikhundla sakho olwazini ukuthi bonke osolwazi bazithoba ekuhlakanipheni kwakho.

الذِكرُ آيَةُ رَبِّكَ الكُبرى الَّتي
فيها لِباغي المُعجِزاتِ غَناءُ

I-Qur'an iwuphawu olukhulu kakhulu lweNkosi yakho, lapho kukhona ukwaneliseka okwanele kulabo abafuna izimangaliso.

صَدرُ البَيانِ لَهُ إِذا التَقَتِ اللُغى
وَتَقَدَّمَ البُلَغاءُ وَالفُصَحاءُ

Ubuholi bokukhuluma obuhle babungobakhe lapho izilimi zihlangana futhi kuphuma izikhulumi ezinekhono nezicacile.

نُسِخَت بِهِ التَوراةُ وَهيَ وَضيئَةٌ
وَتَخَلَّفَ الإِنجيلُ وَهوَ ذُكاءُ

I-Torah, nakuba yayikhazimula, yachithwa yiyo, neVangeli, nakuba lalikhanya, ladlulwa.

لَمّا تَمَشّى في الحِجازِ حَكيمُهُ
فُضَّت عُكاظُ بِهِ وَقامَ حِراءُ

Lapho ukuhlakanipha kwayo kusakazeka kulo lonke i-Hijaz, i-Ukaz yachithwa yiyo, futhi i-Hira yaphakama ngobukhulu.

أَزرى بِمَنطِقِ أَهلِهِ وَبَيانِهِمْ
وَحيٌ يُقَصِّرُ دونَهُ البُلَغاءُ

Isambulo, lapho izikhulumi ezinekhono kakhulu zihluleka khona, sehlisa isithunzi sokucabanga nokukhuluma kwabantu bakhe.

حَسَدوا فَقالوا شاعِرٌ أَو ساحِرٌ
وَمِنَ الحَسودِ يَكونُ الاستِهزاءُ

Babenomona, ngakho bathi, "Imbongi noma umthakathi," ngoba ukuklolodela kuvela kubanomona.

قَد نالَ بِالهادي الكَريمِ وَبِالهُدى
ما لَم تَنَل مِن سُؤدُدٍ سيناءُ

Ngomholi ohloniphekile ﷺ nesiqondiso saphezulu, kwafinyelela inkazimulo iSinai engakaze iyifinyelele.

أَمسى كَأَنَّكَ مِن جَلالِكَ أُمَّةٌ
وَكَأَنَّهُ مِن أُنسِهِ بَيداءُ

Waba, ngobukhosi bakho, njengesizwe sonke, futhi umhlaba, ngokujwayelana nawe, waba njengogwadule olukhulu, oluvulekile.

يوحى إِلَيكَ الفَوزُ في ظُلُماتِهِ
مُتَتابِعًا تُجلى بِهِ الظَلماءُ

Ukunqoba kwembulwa kuwe phakathi kobumnyama bakho, kuza ngokulandelana, ngakho konke ukudangala kwaxoshwa.

دينٌ يُشَيَّدُ آيَةً في آيَةٍ
لَبِناتُهُ السوراتُ وَالأَدواءُ

Inkolo yakhiwa, uphawu phezu kophawu, ngezitini zayo eziyizisurah namakhambi.

الحَقُّ فيهِ هُوَ الأَساسُ وَكَيفَ لا
وَاللهُ جَلَّ جَلالُهُ البَنّاءُ

Iqiniso liyisisekelo sayo, futhi kungenzeka kanjani ukuthi lingabi njalo, lapho u-Allah, udumo lube kuBukhosi Bakhe, enguMaki?

أَمّا حَديثُكَ في العُقولِ فَمَشرَعٌ
وَالعِلمُ وَالحِكَمُ الغَوالي الماءُ

Ngokuqondene nenkulumo yakho ezingqondweni, iyindawo yokuchelela, futhi ulwazi nokuhlakanipha okuyigugu kungamanzi ayo angenakulinganiswa.

هُوَ صِبغَةُ الفُرقانِ نَفحَةُ قُدسِهِ
وَالسينُ مِن سَوراتِهِ وَالراءُ

Kungumongo we-Criterion, umoya wobungcwele bayo, ngisho ne-'Seen' ne-'Ra' kuvela ezahlukweni zayo ezingcwele.

جَرَتِ الفَصاحَةُ مِن يَنابيعَ النُهى
مِن دَوحِهِ وَتَفَجَّرَ الإِنشاءُ

Kusukela emvelaphi yakhe ehloniphekile, ukukhuluma okuhle kwageleza emithonjeni yokuhlakanipha, futhi ukubhala kwaphuma ngamandla.

في بَحرِهِ لِلسابِحينَ بِهِ عَلى
أَدَبِ الحَياةِ وَعِلمِها إِرساءُ

Olwandle lwakhe olukhulu, kulabo abahamba ekujuleni kwalo, kukhona ukubambelela okuqinile ezimweni zokuziphatha nolwazi lwempilo.

أَتَتِ الدُهورُ عَلى سُلافَتِهِ وَلَم
تَفنَ السُلافُ وَلا سَلا النُدَماءُ

Iminyaka idlulile phezu komongo wakhe okhethekile, kodwa lowo mongo awukaze ubhubhe, futhi nabangane bakhe abakaze bakhathele.

بِكَ يا ابنَ عَبدِ اللهِ قامَت سَمحَةٌ
بِالحَقِّ مِن مَلَلِ الهُدى غَرّاءُ

Ngawe, O ndodana ka-Abdullah ﷺ, indlela yokubekezela nekhazimulayo, esekelwe eqinisweni, yavela ekukhathaleni kwesiqondiso.

بُنِيَت عَلى التَوحيدِ وَهيَ حَقيقَةٌ
نادى بِها سُقراطُ وَالقُدَماءُ

Yakhiwe phezu komgomo wobunye bukaNkulunkulu, iqiniso uSocrates nabantu basendulo ababelishumayele.

وَجَدَ الزُعافَ مِنَ السُمومِ لِأَجلِها
كَالشَهدِ ثُمَّ تَتابَعَ الشُهَداءُ

Ngenxa yayo, bathola ubuthi obuyingozi kakhulu bunjengobumnandi njengoju, kwase kulandela abafel’ ukholo ngomunye nangomunye.

وَمَشى عَلى وَجهِ الزَمانِ بِنورِها
كُهّانُ وادي النيلِ وَالعُرَفاءُ

Ngokukhanya kwayo, abapristi baseNile Valley nabantu abanolwazi bahamba phezu kobuso besikhathi.

إيزيسُ ذاتُ المُلكِ حينَ تَوَحَّدَت
أَخَذَت قِوامَ أُمورِها الأَشياءُ

Lapho u-Isis, umbusi, amukela ubunye bukaNkulunkulu, zonke izindaba zakhe zathola ukuhleleka kwazo okufanele.

لَمّا دَعَوتَ الناسَ لَبّى عاقِلٌ
وَأَصَمَّ مِنكَ الجاهِلينَ نِداءُ

Lapho ubiza abantu, abahlakaniphile baphendula, kodwa ubizo lwakho lwenza abangenalwazi babe yizithulu.

أَبَوا الخُروجَ إِلَيكَ مِن أَوهامِهِمْ
وَالناسُ في أَوهامِهِمْ سُجَناءُ

Benqaba ukuphuma emicabangweni yabo eyiphutha ukuze bajoyine wena, ngoba abantu bavame ukuba yiziboshwa emicabangweni yabo eyiphutha.

وَمِنَ العُقولِ جَداوِلٌ وَجَلامِدٌ
وَمِنَ النُفوسِ حَرائِرٌ وَإِماءُ

Phakathi kwezingqondo, kukhona imifudlana egeleza namatshe aqinile, futhi phakathi kwemiphefumulo, kukhona abakhululekile nabagqilaziwe.

داءُ الجَماعَةِ مِن أَرِسطاليسَ لَم
يوصَف لَهُ حَتّى أَتَيتَ دَواءُ

Isifo somphakathi, esaqhubeka kusukela esikhathini sika-Aristotle, sasingenalo ikhambi elimisiwe kuze kube yilapho ufika ﷺ.

فَرَسَمتَ بَعدَكَ لِلعِبادِ حُكومَةً
لا سوقَةٌ فيها وَلا أُمَراءُ

Ngakho-ke, wena ﷺ wachazela isintu uhulumeni ozokulandela, lapho kungekho zikhonzi ezivamile noma amakhosi abusa ngendlela yendabuko.

اللهُ فَوقَ الخَلقِ فيها وَحدَهُ
وَالناسُ تَحتَ لِوائِها أَكفاءُ

Kulolu hulumeni, uNkulunkulu kuphela ongaphezu kwazo zonke izidalwa, futhi bonke abantu ngaphansi kwefulegi lakhe bayalingana.

وَالدينُ يُسرٌ وَالخِلافَةُ بَيعَةٌ
وَالأَمرُ شورى وَالحُقوقُ قَضاءُ

Futhi inkolo ilula, ubukhosi buyisifungo sokwethembeka, ukubusa kungokubonisana, namalungelo avikelwe ubulungiswa.

الإِشتِراكِيّونَ أَنتَ إِمامُهُمْ
لَولا دَعاوي القَومِ وَالغُلَواءُ

Wena ﷺ ungumholi weqiniso wama-socialist, ukube bekungengenxa yezimangalo ezihambile nokweqisa kwabanye abantu.

داوَيتَ مُتَّئِدًا وَداوَوا ظَفرَةً
وَأَخَفُّ مِن بَعضِ الدَواءِ الداءُ

Wena ﷺ welapha ngokubekezela nangokucophelela, kanti abanye bafuna ukuphulukisa ngokushesha, futhi ngempela, ngezinye izikhathi isifo ngokwaso silula kunezinye zezixazululo ezihlongozwayo.

الحَربُ في حَقٍّ لَدَيكَ شَريعَةٌ
وَمِنَ السُمومِ الناقِعاتِ دَواءُ

Kuwe ﷺ, impi ngenxa efanele ingumthetho waphezulu, futhi ingaba ikhambi elitholakala ebuthini obuyingozi kakhulu.

وَالبِرُّ عِندَكَ ذِمَّةٌ وَفَريضَةٌ
لا مِنَّةٌ مَمنونَةٌ وَجَباءُ

Futhi ukulunga, ngokubona kwakho ﷺ, kuyithemba elingcwele nesibopho, hhayi umusa okufanele uziqhayise ngawo noma intela nje okufanele iqoqwe.

جاءَت فَوَحَّدَتِ الزَكاةُ سَبيلَهُ
حَتّى التَقى الكُرَماءُ وَالبُخَلاءُ

Kwafika, futhi i-Zakat yahlanganisa indlela yayo, ihlanganisa ngisho nabaphana nabancishayo.

أَنصَفَت أَهلَ الفَقرِ مِن أَهلِ الغِنى
فَالكُلُّ في حَقِّ الحَياةِ سَواءُ

Waletha ubulungiswa kwabampofu ngokuphikisana nabacebile, ngoba bonke bayalingana ngelungelo lokuphila.

فَلَوَ اَنَّ إِنسانًا تَخَيَّرَ مِلَّةً
ما اختارَ إِلّا دينَكَ الفُقَراءُ

Ukuba umuntu ubengakhetha inkolo, abampofu bebengakhethi enye ngaphandle kwenkolo yakho ﷺ.

يا أيُّها المُسرى بِهِ شَرَفًا إِلى
ما لا تَنالُ الشَمسُ وَالجَوزاءُ

O wena ﷺ owathathwa ohambweni ngenhlonipho wayiswa ezindaweni eziphakeme ngaphezu kokufinyelela kwelanga nomkhathi weGemini.

يَتَساءَلونَ وَأَنتَ أَطهَرُ هَيكَلٍ
بِالروحِ أَم بِالهَيكَلِ الإِسراءُ

Bayabuza ukuthi uhambo lwasebusuku lwalungolomoya noma ngomzimba, kanti wena ﷺ uyisimo esihlanzeke kakhulu.

بِهِما سَمَوتَ مُطَهَّرَينِ كِلاهُما
نورٌ وَرَيحانِيَّةٌ وَبَهاءُ

Ngazo zombili, wenyuka ﷺ, zombili zihlanjululiwe, zifaka ukukhanya, iphunga elimnandi, nobukhazikhazi.

فَضلٌ عَلَيكَ لِذي الجَلالِ وَمِنَّةٌ
وَاللهُ يَفعَلُ ما يَرى وَيَشاءُ

Kungumusa nomusa phezu kwakho ﷺ okuvela eNkosini yoBukhosi, ngoba uAllah wenza lokho Akubona kufanelekile futhi Akufisayo.

تَغشى الغُيوبَ مِنَ العَوالِمِ كُلَّما
طُوِيَت سَماءٌ قُلِّدَتكَ سَماءُ

Wadabula ﷺ imihlaba engabonakali, futhi ngaso sonke isibhakabhaka esigoqiwe, esinye isibhakabhaka sakuhlobisa.

في كُلِّ مِنطَقَةٍ حَواشي نورُها
نونٌ وَأَنتَ النُقطَةُ الزَهراءُ

Kuwo wonke umkhakha, imingcele yawo ekhanyayo ithi "Nun," futhi wena ﷺ uyichashazi elikhazimulayo.

أَنتَ الجَمالُ بِها وَأَنتَ المُجتَلى
وَالكَفُّ وَالمِرآةُ وَالحَسناءُ

Wena ﷺ ubuhle ngaphakathi kuyo, lowo owembuliwe, isandla, isibuko, nomuhle.

اللهُ هَيَّأَ مِن حَظيرَةِ قُدسِهِ
نَزُلًا لِذاتِكَ لَم يَجُزهُ عَلاءُ

UAllah walungisa endaweni Yakhe engcwele indawo yokuhlala yobuntu bakho ﷺ, ubukhulu bayo obungadlulwanga muntu.

العَرشُ تَحتَكَ سُدَّةً وَقَوائِمًا
وَمَناكِبُ الروحِ الأَمينِ وِطاءُ

Isihlalo sobukhosi sasingaphansi kwakho ﷺ njengesihlalo nezinsika zaso, futhi amahlombe kaMoya oThembekile (uJibril) asebenza njengomcamelo.

وَالرُسلُ دونَ العَرشِ لَم يُؤذَن لَهُمْ
حاشا لِغَيرِكَ مَوعِدٌ وَلِقاءُ

Futhi izithunywa ezingaphansi kwesihlalo sobukhosi azizange zivunyelwe, ngoba akekho omunye ngaphandle kwakho ﷺ owayenjalo isikhathi sokuhlangana.

الخَيلُ تَأبى غَيرَ أَحمَدَ حامِيًا
وَبِها إِذا ذُكِرَ اسمُهُ خُيَلاءُ

Amahashi enqaba noma yimuphi umvikeli ngaphandle kuka-Ahmad ﷺ, futhi ukuziqhenya kuyawagcwalisa lapho kukhulunywa igama lakhe.

شَيخُ الفَوارِسِ يَعلَمونَ مَكانَهُ
إِن هَيَّجَت آسادَها الهَيجاءُ

Yena ﷺ uyinkosi yamaqhawe; bayazi isikhundla sakhe lapho impi ivusa amabhubesi ayo.

وَإِذا تَصَدّى لِلظُبا فَمُهَنَّدٌ
أَو لِلرِماحِ فَصَعدَةٌ سَمراءُ

Futhi uma ebhekana ﷺ nezinkemba, uyinkemba yaseNdiya, noma uma ebhekana nemikhonto, umkhonto onesiphini esimnyama.

وَإِذا رَمى عَن قَوسِهِ فَيَمينُهُ
قَدَرٌ وَما تُرمى اليَمينُ قَضاءُ

Futhi uma edubula ﷺ ngomnsalo wakhe, isandla sakhe sokudla siyisiphetho, futhi lokho isandla sakhe sokudla esikujikijelayo kuyisinqumo saphezulu.

مِن كُلِّ داعي الحَقِّ هِمَّةُ سَيفِهِ
فَلِسَيفِهِ في الراسِياتِ مَضاءُ

Kuwo wonke ummemezeli weqiniso kuvela ukuzimisela kwenkemba yakhe ﷺ, ngoba inkemba yakhe inamandla okungena ngisho nasezintweni eziqinile kakhulu.

ساقي الجَريحِ وَمُطعِمُ الأَسرى وَمَن
أَمِنَت سَنابِكَ خَيلِهِ الأَشلاءُ

Yena ﷺ nguyena ophanisa abalimele, ondle iziboshwa, futhi izinselo zamahhashi akhe zasindisa izidumbu ezihlakazekile.

إِنَّ الشَجاعَةَ في الرِجالِ غَلاظَةٌ
ما لَم تَزِنها رَأفَةٌ وَسَخاءُ

Ngempela, isibindi emadodeni siwubulukhuni kuphela uma singalinganiswa ububele nokuphana.

وَالحَربُ مِن شَرَفِ الشُعوبِ فَإِن بَغَوا
فَالمَجدُ مِمّا يَدَّعونَ بَراءُ

Futhi impi iphakathi kwezinto ezihlonipha izizwe, kodwa uma zephula umthetho, khona-ke inkazimulo ayinacala ngalokho abakushoyo.

وَالحَربُ يَبعَثُها القَوِيُّ تَجَبُّرًا
وَيَنوءُ تَحتَ بَلائِها الضُعَفاءُ

Impi ivuswa abanamandla ngokuziqhenya kwabo, kanti ababuthakathaka bayabubula ngaphansi kwezinhlekelele zayo.

كَم مِن غُزاةٍ لِلرَسولِ كَريمَةٍ
فيها رِضىً لِلحَقِّ أَو إِعلاءُ

Zingaki izimpi ezinhle uMthunywa ﷺ azenza, lapho kwakunokwaneliseka ngeqiniso noma ukuphakanyiswa kwalo.

كانَت لِجُندِ اللهِ فيها شِدَّةٌ
في إِثرِها لِلعالَمينَ رَخاءُ

Kulezo zimpi, amasosha kaNkulunkulu abhekana nobunzima, kodwa emva kwazo kwaba khona ukukhululeka kuyo yonke imihlaba.

ضَرَبوا الضَلالَةَ ضَربَةٌ ذَهَبَت بِها
فَعَلى الجَهالَةِ وَالضَلالِ عَفاءُ

Bashaya iphutha ngesiteleka esaliqeda, ngakho-ke phezu kokungazi nokuphambuka kube ukubhujiswa okuphelele.

دَعَموا عَلى الحَربِ السَلامَ وَطالَما
حَقَنَت دِماءً في الزَمانِ دِماءُ

Basungula ukuthula phezu kwempi, futhi isikhathi eside, igazi lalichitha igazi kuyo yonke iminyaka.

الحَقُّ عِرضُ اللهِ كلُّ أَبِيَّةٍ
بَينَ النُفوسِ حِمىً لَهُ وَوِقارُ

Iqiniso liyihlonipho likaNkulunkulu, futhi wonke umphefumulo ohloniphekile phakathi kwabantu ungumvikeli nomhloniphi walo.

هَل كانَ حَولَ مُحَمَّدٍ مِن قَومِهِ
إِلا صَبِيٌّ واحِدٌ وَنِساءُ

Kwakukhona yini eduze kukaMuhammad ﷺ kubantu bakhe ngaphandle komfana oyedwa nabesifazane?

فَدَعا فَلَبّى في القَبائِلِ عُصبَةٌ
مُستَضعَفونَ قَلائِلٌ أَنضاءُ

Ngakho wabiza, futhi iqembu lezizwe laphendula, babebuthakathaka, bebalwa ngesibalo, futhi bekhathazekile.

رَدّوا بِبَأسِ العَزمِ عَنهُ مِنَ الأَذى
ما لا تَرُدُّ الصَخرَةُ الصَمّاءُ

Ngokuzimisela kwabo okuqinile, bamxosha ﷺ ububi obunjalo ngisho nedwala eliqinile elalingeke likwazi ukulixosha.

وَالحَقُّ وَالإيمانُ إِن صُبّا عَلى
بُردٍ فَفيهِ كَتيبَةٌ خَرساءُ

Futhi ukuba iqiniso nokholo kwakungathululelwa phezu kwengubo, bekungaqukatha ibutho elithule.

نَسَفوا بِناءَ الشِركِ فَهوَ خَرائِبٌ
وَاستَأصَلوا الأَصنامَ فَهيَ هَباءُ

Babhidliza isakhiwo sokukhonza izithombe, ngakho-ke silele emanxiweni, futhi basiphula izithombe, ngakho-ke ziyizintuli nje.

يَمشونَ تُغضي الأَرضُ مِنهُمْ هَيبَةً
وَبِهِمْ حِيالَ نَعيمِها إِغضاءُ

Bahamba, futhi umhlaba wehlisa amehlo ngenxa yokwesaba bona, futhi bona, ngakolunye uhlangothi, bagwema ukubuka izinto zawo zokunethezeka.

حَتّى إِذا فُتِحَت لَهُمْ أَطرافُها
لَم يُطغِهِمْ تَرَفٌ وَلا نَعماءُ

Ngisho nalapho iziphetho zawo zivulelwa kubo, akukho ukunethezeka noma izinjabulo ezabenza bazikhukhumeza.

يا مَن لَهُ عِزُّ الشَفاعَةِ وَحدَهُ
وَهوَ المُنَزَّهُ ما لَهُ شُفَعاءُ

O wena onobukhazikhazi bokuncenga wedwa, kanti Yena (uNkulunkulu) uphakeme, engadingi abancengi.

عَرشُ القِيامَةِ أَنتَ تَحتَ لِوائِهِ
وَالحَوضُ أَنتَ حِيالَهُ السَقاءُ

Esihlalweni sobukhosi soVuko, wena ﷺ uzoba ngaphansi kwefulegi laso, naseChibini (Kawthar), wena ﷺ uzoba ngumphakeli wamanzi.

تَروي وَتَسقي الصالِحينَ ثَوابَهُمْ
وَالصالِحاتُ ذَخائِرٌ وَجَزاءُ

Uzokwanelisa ﷺ futhi uphuzise abalungileyo umvuzo wabo, ngoba izenzo ezilungileyo ziyingcebo nomvuzo.

أَلِمِثلِ هَذا ذُقتَ في الدُنيا الطَوى
وَانشَقَّ مِن خَلَقٍ عَلَيكَ رِداءُ

Kwakungenxa yesiphetho esinjalo yini ukuthi wena ﷺ wazwa indlala kulo mhlaba, futhi ingubo egugile yadabuka phezu kwakho?

لي في مَديحِكَ يا رَسولُ عَرائِسٌ
تُيِّمنَ فيكَ وَشاقَهُنَّ جَلاءُ

Nginezinkondlo ezikudumisayo, O Mthunywa ﷺ, ezithunjwe nguwe futhi zilangazelela ukwembulwa kwazo.

هُنَّ الحِسانُ فَإِن قَبِلتَ تَكَرُّمًا
فَمُهورُهُنَّ شَفاعَةٌ حَسناءُ

Zinhle, ngakho-ke uma wena ﷺ uzamukela ngomusa, umlobokazi wazo uzoba ukuncenga okuhle.

أَنتَ الَّذي نَظَمَ البَرِيَّةَ دينُهُ
ماذا يَقولُ وَيَنظُمُ الشُعَراءُ

Wena ﷺ uyilowo inkolo yakhe ehlele yonke indalo; pho-ke yini abangayisho noma bayiqambe izimbongi?

المُصلِحونَ أَصابِعٌ جُمِعَت يَدًا
هِيَ أَنتَ بَل أَنتَ اليَدُ البَيضاءُ

Abaguquli bafana neminwe ehlanganiswe yaba isandla, futhi leso sandla nguwe, cha, wena uqobo uyisandla esingavamile, esiphana kakhulu.

ما جِئتُ بابَكَ مادِحًا بَل داعِيًا
وَمِنَ المَديحِ تَضَرُّعٌ وَدُعاءُ

Angizanga emnyango wakho ngizokudumisa nje, kodwa ngizokuncenga, ngoba ngempela, ekudumiseni uqobo kuvela ukunxusa okuthobekile nomthandazo.

أَدعوكَ عَن قَومي الضِعافِ لِأَزمَةٍ
في مِثلِها يُلقى عَلَيكَ رَجاءُ

Ngikubiza ﷺ egameni labantu bami ababuthakathaka, ababhekene nenkinga lapho ithemba, ezimweni ezinjalo ezinzima, libekwa kuwe kuphela.

أَدرى رَسولُ اللهِ أَنَّ نُفوسَهُمْ
رَكِبَت هَواها وَالقُلوبُ هَواءُ

UMthunywa kaAllah ﷺ uyazi kahle ukuthi imiphefumulo yabo izithobe ezifisweni zabo, futhi izinhliziyo zabo zifana nezitsha ezingenalutho, ezishintsha kalula.

مُتَفَكِّكونَ فَما تَضُمُّ نُفوسَهُمْ
ثِقَةٌ وَلا جَمَعَ القُلوبَ صَفاءُ

Bahlukene, imiphefumulo yabo ayiboshwe ukwethemba, futhi izinhliziyo zabo azihlanganiswanga ubumsulwa benhloso.

رَقَدوا وَغَرَّهُمُ نَعيمٌ باطِلٌ
وَنَعيمُ قَومٍ في القُيودِ بَلاءُ

Balale ubuthongo, bakhohliswa ukunethezeka okungamanga, okwesikhashana, kodwa ukunethezeka kwabantu abasezibophweni akuyona into ngaphandle kwesilingo esinzima.

ظَلَموا شَريعَتَكَ الَّتي نِلنا بِها
ما لَم يَنَل في رومَةَ الفُقَهاءُ

Bonile umthetho wakho ongcwele, ﷺ, esazuza ngawo lokho izazi zomthetho eRoma, ngabo bonke ubuhlakani bazo, ezingakaze zikuzuze.

مَشَتِ الحَضارَةُ في سَناها وَاهتَدى
في الدينِ وَالدُنيا بِها السُعَداءُ

Impucuko uqobo yaqhubeka ekukhanyeni kwayo okukhazimulayo, futhi ababusisiwe bathola isiqondiso ngayo ezindabeni zenkolo nezindaba zalomhlaba.

صَلّى عَلَيكَ اللهُ ما صَحِبَ الدُجى
حادٍ وَحَنَّت بِالفَلا وَجناءُ

Kwangathi uAllah angakuthumelela izibusiso ﷺ inqobo nje uma umshayeli wamakhamela ehambisana nobumnyama bobusuku ngengoma yakhe, futhi ikamela elinesifuba esiqinile likhathazeka ehlane elikhulu.

وَاستَقبَلَ الرِضوانَ في غُرُفاتِهِمْ
بِجِنانِ عَدنٍ آلُكَ السُمَحاءُ

Futhi umndeni wakho ohloniphekile, ophana kakhulu ﷺ wahlangana nenjabulo yaphezulu emakamelweni abo aphakeme phakathi kwezingadi zase-Edeni.

خَيرُ الوَسائِلِ مَن يَقَع مِنهُم عَلى
سَبَبٍ إِلَيكَ فَحَسبِيَ الزَهراءُ

Indlela engcono kakhulu ukuthola ukuxhumana nawe ﷺ ngomunye wezihlobo zakho ezihloniphekile, futhi kimi, u-Al-Zahra (Fatima) wanele njengaleso sixhumanisi esithandekayo.