Fuula Isaa Kabajamaa ﷺ

Ifa Fuula Isaa ﷺ

Al-Baraa' ibn 'Aazib (Rabbiin isa haa jaalatu) akkana jedhe: «Ergamaan Rabbii ﷺ nama hundarra fuula bareedaa fi amala gaarii qaba ture. Dheeraa baay'ee hin turre, gabaabaas hin turre.» — Bukharii fi Muslimtu gabaase. Abuu Hurayraa (Rabbiin isa haa jaalatu) immoo akkana jedhe: «Waan Ergamaa Rabbii ﷺ caalaa bareedu takkaa hin argine. Akkuma aduun fuula isaa keessa deemtu ture.» — Ahmadtu sanada sirrii ta'een gabaase. Ar-Rubayyi' bint Mu'awwiz (Rabbiin isii haa jaalatu) immoo akkana jette: «Osoo isa argitee, aduun baatee argita turte.» — Ad-Daarimiitu gabaase.

• Nama hundarra fuula bareedaa — Al-Baraa' ibn 'Aazib (Rabbiin isa haa jaalatu) Sahiiheyn keessatti jedhe.
• Akkuma aduun fuula isaa ﷺ keessa deemtu — Abuu Hurayraa (Rabbiin isa haa jaalatu) Musnad Ahmad keessatti jedhe.
• Akkuma aduun baatee — Ar-Rubayyi' bint Mu'awwiz Ad-Daarimii keessatti jette.
• Fuulli isaa akkuma ji'a guutuu halkan guutuu ifu ifa ture — Hind ibn Abii Haala (Rabbiin isa haa jaalatu) ibse.
• Namoonni ifa fuula isaa irraa waraana fi imala keessatti ifa argatu turan.

Mallattoolee Fuula Isaa ﷺ Bal'inaan

Hind ibn Abii Haala (Rabbiin isa haa jaalatu) fuula isaa kabajamaa ibsuun akkana jedhe: «Adda bal'aa, arrabsoo hin qabneen qamaa bal'aa qaba.» Alii immoo akkana jedhe: «Fuulli isaa geengoo xiqqoo qaba.» Qamni isaa ﷺ jallataa, dheeraa fi furdaa ture, walitti hin qabamne. Gidduu isaaniitti hidda dallansuu yeroo dallanu mul'atu qaba ture. Funyaan isaa 'aqnaa' ture — jechuunis, funyaan isaa kabajamaa keessatti olka'iinsa xiqqoo qaba ture — akkasumas ifa isa irra jiru kan namni hin ilaalle funyaan isaa guddaa sehu qaba ture.

• Adda bal'aa — Addi isaa kabajamaan bal'aa ta'uun mallattoo hubannaa fi hogganummaa ti.
• Qamaa jallataa — Qamni isaa lamaan qarqara irratti qallaa, dheeraa fi jallataa turan.
• Gidduu isaaniitti hidda dallansuu yeroo dallanu mul'atu — Hidda gidduu qamaa lamaanii jiru kan yeroo haqaaf dallanu ol ba'u.
• Aqnaa Al-'Arniin — Olka'iinsa funyaan isaa kabajamaa keessatti.
• Maddii laafaa — Maddiin isaa kabajamaan laafaa fi wanti ol ba'e hin jiru.
• Areedni isaa furdaa fi guutuu fuula isaa kabajamaa guutu ture.

Dhiibbaa Argannoon Lubbuu Irratti Qabu

Argannoon isaa ﷺ nama isa arge jijjiira ture; namni isa arge hunduu onnee isaa keessatti ulfinaa fi kabajaa malee hin turre. Amr ibn Al-'Aas (Rabbiin isa haa jaalatu) akkana jedhe: «Ergamaan Rabbii ﷺ waan hundarra natti jaalatamaa ture, ulfina isaaf qabu irraa kan ka'e ija koo guutuu isa ilaaluu hin dandeenye.» Qays ibn Sa'd (Rabbiin isa haa jaalatu) immoo akkana jedhe: «Osoo An Nabii hin ta'in ta'ee, fuulli kun hin sobu jedha ture.» Yaziid Al-Faarisii immoo akkana jedhe: «Nabii ﷺ abjuudhaan arge, yeroon isa ilaalaa jiru, fuulli isaa akkuma ji'a guutuu halkan guutuu ifu arge.»

• Namni isa arge onneen isaa ulfinaa fi kabajaan guutama — Amr ibn Al-'Aas (Rabbiin isa haa jaalatu) jedhe.
• Sodaa fi jaalala guddaa irraa kan ka'e ija koo guutuu isa ilaaluu hin dandeenye.
• Fuulli isaa hin sobu — Sahaabonni fi gabaastonni jedhan.
• Namni isa jalqaba arge isa sodaata, namni isa waliin jiraate immoo isa jaalata.