Nyaata fi Dhugaatii Isaa ﷺ

Qajeelfama Isaa ﷺ Nyaata Keessatti

Nabiyyiin ﷺ quba sadiin nyaata turan, maqaa Rabbii dhahu turan, akkasumas waan isa bira jiru irraa nyaatu turan. Nyaata erga xumuranii booda quba isaanii sadii arrabsu turan, hin arrabsiniin dura huccuun hin haxaa'an turre. Akkasumas, «Isin eessatti akka barakaan jirtu hin beektan» jedhu turan. Nabiyyiin ﷺ takkaa hin ciisanii nyaatan. Akkasumas, «Ani gabraadha, akka gabri nyaatutti nyaadha, akka gabri taa'uttis taa'a» jedhan.

  • Mirgaan fi waan isa bira jiru irraa nyaatu turan.
  • Nyaata booda quba isaanii sadii arrabsu turan.
  • Rabbiif of gadi qabanii takkaa hin ciisanii nyaatan.
  • Jalqaba nyaataa maqaa Rabbii dhahu turan, xumura irrattis Rabbiin galateeffatu turan.
  • Nyaata hin ceepha'an yookiin hin faarsan turre — yoo isa fedhan nyaatu, yoo jibban immoo dhiisu turan.

Nyaata Isaaf ﷺ Jaallatamaa Turan

Inni ﷺ dubbaa (qara'a) jaallatu turan, akkasumas qara'a garaa saahifaa irraa barbaadu turan. Qixaa (cucumber) fi rutab (date) waliin nyaatu turan — Al-Bukhari fi Muslim Abudullah ibn Ja'afar irraa gabaasan. Fuduraan Isaaf ﷺ jaallatamaan rutab (date) fi batixaa (watermelon) turan.

  • Dubbaa (Qara'a) — garaa meeshaa irraa barbaadu turan.
  • Qixaa fi Rutab waliin — irratti waliigalameera (Al-Bukhari fi Muslim).
  • Rutab fi Batixaa waliin — Abu Dawud fi At-Tirmidhi gabaasan.
  • Damma — Inni ﷺ mi'aawaa fi damma jaallatu turan.
  • Foon — keessattuu foon irree.
  • Sariid — Akkasumas Inni ﷺ jedhan: «Sariid nyaata hundaa irra caaluun isaa akka A'ishaan dubartoota hundaa irra caaltuuti.»

Dhugaatii Isaa ﷺ

Inni ﷺ yeroo sadii hafuura fudhachuun dhugu turan — jalqaba irratti maqaa Rabbii dhahu, xumura irrattis Rabbiin galateeffatu turan. Damma fi bishaan dhuguu jaallatu turan. Dhugaatiin Isaaf ﷺ jaallatamaan mi'aawaa qorraa ture.

  • Yeroo sadii hafuura fudhachuun dhugu, akkasumas meeshaa keessatti hin hafuurfatani.
  • Jalqaba irratti maqaa Rabbii dhahu, xumura irrattis Rabbiin galateeffatu.
  • Dhugaatii Isaaf jaallatamaa: Mi'aawaa qorraa.
  • Meeshaa mirga isaatiin naanneessu, akkasumas nama mirga isaa jiru irraa jalqabu turan.