Haasawa Isaa, Kofla Isaa fi Qoosasa Isaa ﷺ
Qajeelfama Isaa ﷺ Haasawa Keessatti
A'ishaan (Rabbiin ishii irraa haa jaalatu) akkana jette: «Ergamaan Rabbii ﷺ akka isin dubbattan kana hin dubbatan turan, garuu haasawa ifaa fi adda baafame dubbatu turan, kan namni isa bira taa'e hunduu yaadatu.» — Bukhari fi Muslimtu gabaase. Hasan ibn Alii (Rabbiin isaan lamaan irraa haa jaalatu) haasawa Ergamaa Rabbii ﷺ irratti gaafatamee ture. Akkana jedhe eessumni isaa Hind ibn Abi Haalaan (Rabbiin isaa irraa haa jaalatu): «Inni ﷺ yeroo hundumaa yaaddoo qaba ture, yeroo hundumaa yaada keessa ture, boqonnaa hin qabu ture, callisuu baay'isa ture, haajaa malee hin dubbatu ture, haasawa isaa maqaa Rabbii tiin eegalee xumura, jechoota gaggabaaboo fi hiika guddaa qaban dubbata, haasawa isaa ifaa fi adda baafame ture, wanti dabalataa yookiin hir'ina hin qabu, kofli isaa irra caalaan isaa seeqa ture, ilkaan isaa akka bishaan duumessaa irraa bu'uutti ifa ture.»
- Haasawni isaa ifaa fi adda baafame ture, kan namni isa bira taa'e hunduu yaadatu — A'ishaa (Rabbiin ishii irraa haa jaalatu) irraa walii galame.
- Jechoota sadii deebisee dubbata ture, akka sirriitti hubatamuuf — Bukhariin Anas irraa gabaase.
- Callisuu baay'isa ture — Ahmad Jabiir ibn Samuraa (Rabbiin isaa irraa haa jaalatu) irraa gabaase.
- Haasawa isaa keessa tartiiba fi suuta jedhu ture — Abu Daawudtu gabaase.
- Haajaa malee hin dubbatu ture, wanta dhandhamame hin ceepha'u yookiin hin faarsu ture.
Kofla Isaa ﷺ fi Fuula Ifaa Isaa
Abdullah ibn Al-Haaris (Rabbiin isaa irraa haa jaalatu) akkana jedhe: «Nama Ergamaa Rabbii ﷺ caalaa seequ tokkollee hin argine.» — Tirmiziitu gabaasee, 'Hasan Sahiih' jedhe. Jabiir ibn Samuraan (Rabbiin isaa irraa haa jaalatu) akkana jedhe: «Ergamaan Rabbii ﷺ seeqaa malee hin koflan turan.» — Tirmiziitu gabaase. Jariir ibn Abdullah (Rabbiin isaa irraa haa jaalatu) akkana jedhe: «Nabiyyiin ﷺ Islaamummaa fudhadhee kaasee na hin dhoksine, yeroo na argu hundumaa fuula koo irratti seeqa ture.» — Bukhari fi Muslimtu gabaase.
- Kofli isaa ﷺ irra caalaan isaa seeqa ture — ilkaan isaa akka bishaan duumessaa irraa bu'uutti adii fi ifaa ture.
- Yeroo hundumaa fuula ifaa qaba, amala laafaa fi gara laafessa ture — Alii ibn Abi Taalib (Rabbiin isaa irraa haa jaalatu) jedhe.
- Yeroo sahaabonni isaa haasawan, baay'isanii dubbatan, inni seeqa ture — Ahmadtu gabaase.
- Hadisa tokkollee seeqaa malee hin dubbatu ture — Tabaraaniin Abi Dardaa irraa gabaase.
Qoosasa Isaa ﷺ fi Jaalala Isaa
Anas (Rabbiin isaa irraa haa jaalatu) akkana jedhe: «Nabiyyiin ﷺ isaaf akkana jedhan: 'Yaa gurra qabeessa!'» isa qoosuuf — Ahmad, Abu Daawud fi Tirmiziitu gabaasan. Inni ﷺ obboleessa Anasiif kan xiqqaa ture bira dhaqee akkana jedha ture: «Yaa Aba Umeyr, sinbirroon xiqqoon sun maal taate?» — Walii galame. Yeroo tokko namtichi tokko akkana jedhe: «Yaa Ergamaa Rabbii, ati nu qoosita!» Inni ﷺ akkana jedhe: «Eeyyee, garuu dhugaa malee hin dubbadhu.» — Tirmiziitu gabaase.
- Inni ﷺ qoosu ture garuu dhugaa malee hin dubbatu ture — Tirmiziin Abi Hurayraa (Rabbiin isaa irraa haa jaalatu) irraa gabaase.
- Anasiif akkana jedhe: «Yaa gurra qabeessa!» onnee isaa gammachiisuuf — Abu Daawudtu gabaase.
- Namticha tokkoof akkana jedhe: «Ani si harree ilmoo gaalaa irra nan baadha.» Innis jedhe: «Gaalli gaala dhalaa malee ni deessaaree?» — Tirmiziitu gabaase.
- Jaartii tokkoof akkana jedhe: «Jannata jaartiin hin seentu.» Ergasii koflee akkana jedhe: «Dargaggeettii taatee seenti.» — Tirmiziin Ash-Shamaa'il keessatti gabaase.