Ghaiba Amanuu
Addunyaan kun wantoota miira keenya daangeffamee hubatu qofa miti; dhugaan garuu addunyaa mul'ataa fi qaamaa caalaa bal'aadha. Lubbuun, kan inni iccitii jireenya keenyaa ta'e, dhugaa jiruudha, kan nuti amannu, yoo xiqqaate iyyuu, uumamni isaa hubannoo miira keenyaaf hin jiru. Kanaafuu, Ghaiba amanuun mallattoo mu'uminaati, sababiin isaa inni wantoota qaamaa oli jiran dhugoomsa, odeeffannoo dhugaa Rabbii irratti hundaa'uun, kunis sadarkaa dhugummaa isa olaanaadha.
Ogummaa fi rahmata Rabbii irraa kan ka'e, wantoota sammuun keenya kophaa isaa hubachuu hin dandeenye nuuf himeera, kunis ergamoota Isaa kanneen ofii keenya ala dhufaniin. Odeeffannoon Rabbii kun karaa dhaabbataa qaba, isa guddaan isaanii ergamoota gara ergamoota filatamoo shari'aa dabarsuuf erguudha; kunis ibsa nuuf ta'ee, nu qaama dhiphina irraa gara bal'ina beekumsa Rabbii fi hojii Guyyaa Aakhiraatti nu baasuuf.
Amalli gaariin kan sirraayu amantii irratti yoo hundaa'e qofaadha. Mu'uminiin kan Rabbiin iccitii fi ifatti isa arga jedhee amanu, inni qofti gaarummaa hojjeta, hammina irraa fagaata, yoo galata argate yookiin yoo hin arganne iyyuu. Namni hojii isaa sababoota qaamaa qofatti hidhu garuu, fedhii dhuunfaa isaatiif booji'amaa ta'ee hafa, guddina hafuuraa fi qabeenya namaa olaanaa irraa garagalee.
Xumura irratti, Ghaiba amanuun seera uumamaa waliin hin wal dhabu, Rabbiin sababootaa fi bu'aalee uumaadha. Wanti namoonni tokko tokko saayinsii fi ghaiba gidduutti wal dhabbiitti lakkaayan, dhugumatti hubannoo dhabuudha. Fakkeenyaaf, odeeffannoon qilleensaa ghaiba hubachuu miti, garuu seera Rabbii wantoota qaamaa mul'atan keessatti qorachuudha, akkuma nama ergaa dhufaa jiru argee osoo hin ga'in dura himuuti.
إن العالم لا يقتصر على ما تدركه حواسنا المحدودة، فالحقيقة أوسع من عالم الشهادة المادي. فالروح، التي هي سر حياتنا، حقيقة قائمة نؤمن بها رغم غياب ماهيتها عن إدراكنا الحسي. وهكذا، يُعد الإيمان بالغيب تمييزاً للمؤمن، حيث يصدق بما وراء المادة اعتماداً على خبر الله الصادق، وهو أسمى مراتب اليقين.
من حكمة الله ورحمته بنا أن أخبرنا عما تعجز عقولنا عن إدراكه وحده، وذلك عبر رسالاته التي جاءت من خارج ذواتنا. وقد اتخذت هذه الأخبار الإلهية طرقاً ثابتة، أعظمها إرسال الملائكة إلى الرسل المصطفين لتبليغ الشريعة؛ ليكون ذلك بياناً لنا يخرجنا من ضيق المادة إلى رحابة المعرفة بالله والعمل لليوم الآخر.
إن الأخلاق الفاضلة لا تستقيم إلا إذا بُنيت على أساس العقيدة الإيمانية، فالمؤمن الذي يوقن بأن الله يراه في سره وعلانيته هو وحده الذي يلتزم الخير ويجتنب الشر، سواء وجد ثناءً أو لم يجد. أما من يربط أفعاله بالأسباب المادية وحدها، فإنه يظل أسيراً لمصالحه الشخصية، معرضاً عن الرقي الروحي والقيم الإنسانية السامية.
ختاماً، إن الإيمان بالغيب لا يتناقض مع السنن الكونية، فالله هو خالق الأسباب والمسببات. وما يظنه البعض تعارضاً بين العلم وبعض الغيبيات، هو في الحقيقة قصور في الفهم. فالنشرة الجوية مثلاً ليست إدراكاً للغيب، بل استقراءً لسنن الله في الظواهر المادية المشهودة، تماماً كمن يرى قدوم البريد ويخبر به قبل وصوله.