Amantii Guyyaa Aakhiraa

Muslimni duuti dhuma jiraachuu miti jedhee amana, garuu iddoo hojii irraa gara jireenya bara baraatti ce'umsa, kan jalqaba dhugaa nama hundaa ti. Warri dagatan du'a dhuma yoo godhan, Mu'minni garuu duuti daggaggii addunyaa irraa dammaquu ta'uu isaa ni beeka, akka jireenyi Barzakhii, kan qananii yookiin adabbii cimaa dura jiru, jalqabamuuf. Kunis mu'mina yeroo hundaa tawbaa, istighfaara fi haqa namootaaf deebisuudhaan Rabbiin qunnamuuf qophaa'aa akka ta'u isa taasisa.

Guyyaa Aakhiraa yaadachuun utubaa jireenya mu'minaa to'atu isa guddaa dha; inni awwaalchaa fi qabrii yoo argu, isaanis qooda isaa ta'uu isaa ni yaadata, garuu hin na'u, kanaa mannaa yeroon osoo hin darbin of qorata. Mu'minni dhugaan Aakhiraa yaadachuudhaan ibaadaa irratti obsuuf gargaarsa ni argata, akkasumas cubbuu hojjechuu irraa isa dhoorkuuf humna cimaa ni argata, jaalala Rabbii barbaaduufi adabbii Isaa sodaachuuf, guyyaa onneewwanii fi iji keessa garagalan sana.

Yeroo Qiyaamaan dhaabbattuufi namoonni qabrii isaanii keessaa kaafaman, namni hundi haala inni irratti du'e irratti kaafama, hunduu walitti qabamuuf oofama, akka mana murtii haqa Rabbii duratti dhaabbatan. Guyyaa rakkisaa sana, namni hundi kitaaba isaa kan hojiin isaa sirriitti keessatti galmaa'e ni dubbisa, iddoo sana sadarkaan yookiin qabeenyi homaa hin fayyadu, kanaa mannaa, namni hojiin isaa gaarii ture ni baraarama, namni fedhii lubbuu isaa hordofee Rabbii isaa faalleesse ni salphata, namni hundi amantii fi hojii isaa irratti hundaa'ee mindaa isaa ni argata.

Sadarkaan mu'minootaa Jannata keessatti iklaasaa fi qabsoo isaanii irratti hundaa'ee garaagarummaa qaba, Jannannis mana Rabbiin warra addunyaa irratti haqa irratti obsan, warra Rabbiin sodaataniif qopheesse dha. Warri kafaran, warri didan garuu, kafrii isaanii irratti cichuu isaaniitiif mindaa isaanii ni argatu, Guyyaa Qiyaamaa, yeroo gaabbiin homaa hin fayyadne, balaa guddaa sana ni hubatu. Kanaaf, mu'minni warra mirgaa kan rahmataa fi dhiifama Rabbii kajeelan keessaa ta'uuf carraaqqa, akkasumas wanta dallansuu fi adabbii Isaa fidu hunda irraa fagaata.

يؤمن المسلم بأن الموت ليس نهاية الوجود، بل هو انتقال من دار العمل إلى حياة أبدية هي البداية الحقيقية لكل إنسان. فبينما يرى الغافلون الموت غايةً، يدرك المؤمن أنه يقظة من غفلة الدنيا، لتبدأ حياة البرزخ التي تسبق النعيم المقيم أو العذاب الأليم، مما يجعل المؤمن دائم الاستعداد للقاء الله بالتوبة والاستغفار ورد الحقوق لأهلها.

إن استحضار اليوم الآخر يُعدُّ ركناً أصيلاً يضبط حياة المؤمن؛ فهو يرى الجنائز والقبور فيتذكر أنها مصيره، لكنه لا يجزع بل يحاسب نفسه قبل فوات الأوان. فالمؤمن الصادق يجد في استذكار الآخرة عوناً على الصبر على الطاعات، ووازعاً قوياً يمنعه من ارتكاب المعاصي، طمعاً في رضا الله وخوفاً من عقابه يوم تتقلب فيه القلوب والأبصار.

عند قيام الساعة وبعث الناس من قبورهم، يُبعث كل امرئ على الحالة التي مات عليها، فيساق الجميع للحشر ليقفوا أمام محكمة العدل الإلهي. في ذلك اليوم العصيب، يقرأ كل إنسان كتابه الذي سُجلت فيه أعماله بدقة متناهية، ولا يغني فيه جاه ولا مال، بل ينجو من كان عمله صالحاً، ويذلُّ من اتبع هواه وعصى ربه، فلكل جزاؤه بحسب إيمانه وعمله.

تتفاوت منازل المؤمنين في الجنة بحسب إخلاصهم وجهادهم، وهي دار أعدها الله للمتقين الذين صبروا في الدنيا على الحق. أما المنكرون المعاندون فيلقون جزاء إصرارهم على الكفر، حيث يدركون يوم القيامة عظم الخسارة حين لا ينفع الندم. لذا، يسعى المؤمن ليكون من أصحاب اليمين الذين يرجون رحمة الله وعفوه، ويجتنب كل ما يؤدي إلى سخطه وعذابه.