Amantii Qadaraatti

Amantiin Qadaraatti Islaamummaa keessatti dirqama yookiin hirkattummaa hin argisiisu, garuu fedhii Rabbiitti amanuu fi itti gaafatamummaa namaa mirkaneessuudha. Haqa Rabbiin qabu safartuu namoota hanqaaqaa ta'een hin safaramu; akkuma barataan adabbii barsiisaa isaa jallina fakkeessu, garuu faayidaa isaatiif haqa ta'e, qadara Rabbiin nuuf ifa hin taane fakkaachuu danda'a, garuu bu'uura isaa keessatti ogummaa fi haqa guutummaatti hin hubanneedha.

Rabbiin namaaf sammuu fi fedhii kenna, akkasumas dandeettii fi bilisummaa isaa keessatti qofa isa gaafata. Barreeffamoonni dirqama agarsiisan dhimmoota addunyaa dandeettii keenyaa ol ta'an kan gabrichi irratti hin gaafatamne argisiisu, yeroo hojiin mindaa fi adabbii qabu filannoo namaa keessa jiru. Kanaaf, qajeelchaa fi jallinni bu'aa carraaqqii namaa fi hojiiwwan inni fedhii bilisaa isaatiin filateeti.

Salafni Saalih amantii qadaraatti kaka'umsa hojii, jihaadaa fi sababa qabachuuf godhatan, rizqii fi ajalli murtaa'aa ta'uu amanuudhaan, kanaafuu, dadhabbii yookiin laafina malee jabaatanii hojjetanii Rabbiitti hirkatan. Qadaraan sababa gochuun hanqina yookiin cubbuu sababeessuuf garuu ragaa laafaa fi fudhatama hin qabneedha, sababiin isaa namni waan dhokataa hin beeku, garuu fedhii isaa hordofa, kanaafuu, namni tokko waan Rabbiin isa ajaje dhiisuuf sababa hin qabu.

الإيمان بالقدر في الإسلام لا يعني الجبر أو التواكل، بل هو إقرار بمشيئة الله مع إثبات مسؤولية الإنسان. إن عدالة الله لا تُقاس بمقاييس البشر القاصرة؛ فكما قد يرى التلميذ تأديب معلمه ظلماً وهو عين العدل لمصلحته، قد تبدو لنا أقدار الله غامضة، لكنها في جوهرها حكمة وعدل لا نحيط بكافة جوانبهما.

يعطي الله الإنسان عقلاً وإرادة، ويحاسبه في نطاق قدرته وحريته فقط. النصوص التي توحي بالإجبار تشير إلى أمور كونية فوق طاقتنا لا يُسأل عنها العبد، بينما الأعمال التي يترتب عليها الثواب والعقاب هي في دائرة اختيار الإنسان. لذا، فإن الهداية والضلال هما نتيجة لسعي المرء وأعماله التي اختارها بإرادته الحرة.

اتخذ السلف الصالح من الإيمان بالقدر دافعاً للعمل والجهاد والأخذ بالأسباب، مؤمنين أن الرزق والأجل مقدران، فعملوا بجد وتوكلوا على الله دون كسل أو خمول. أما الاحتجاج بالقدر لتبرير التقصير أو المعصية فهو حجة واهية ومردودة، لأن الإنسان لا يعلم غيبه، بل يستجيب لشهوته، فليس لأحد عذر في ترك ما أمره الله به.