سندن ﷺ جو روئڻ ۽ خشوع
نماز ۾ سندن ﷺ جو روئڻ
حضرت عبدالله بن شخير رضي الله عنه فرمائن ٿا: ”آئون رسول الله ﷺ جي خدمت ۾ حاضر ٿيس، جڏهن هو نماز پڙهي رهيا هئا، ۽ سندن سيني مان روئڻ سبب اهڙو آواز اچي رهيو هو، جهڙو ديڳڙي جي اُبلڻ جو هوندو آهي.“ - هن حديث کي امام احمد ۽ ابو داؤد روايت ڪيو آهي ۽ ابن حبان، ابن خزيمه ۽ حاڪم ان کي صحيح قرار ڏنو آهي. ’ازيز‘ ديڳڙي جي اُبلڻ جو آواز آهي - هي سندن ﷺ جي سخت روئڻ ۽ الله تعاليٰ جي خوف کان سندن سيني جو ڳوڙهن سان ڀرجي وڃڻ جو استعارو آهي.
- نماز ۾ روئڻ سبب سندن سيني مان ديڳڙي جي اُبلڻ جهڙو آواز ايندو هو - رواه ابو داؤد
- پاڻ ﷺ روئي ڏنائون جڏهن سندن سامهون سورة النساء جي گواهي واري آيت پڙهي وئي - متفق عليه
- هڪ پوري رات صبح تائين هيءَ آيت ورجائيندا رهيا: {جيڪڏهن تون انهن کي عذاب ڏين ته اهي تنهنجا ٻانها آهن} - رواه احمد
قرآن ٻڌڻ وقت سندن ﷺ جو روئڻ
حضرت ابن مسعود رضي الله عنه فرمائن ٿا: ”رسول الله ﷺ مون کي فرمايو: مون کي قرآن پڙهي ٻڌاءِ. مون عرض ڪيو: يا رسول الله! آئون اوهان کي پڙهي ٻڌايان، جڏهن ته قرآن اوهان تي نازل ٿيو آهي؟ پاڻ فرمايائون: مون کي ٻئي ڪنهن کان ٻڌڻ وڻندو آهي. پوءِ مون سورة النساء پڙهڻ شروع ڪئي، جيستائين هن آيت تي پهتس: {پوءِ ڪهڙو حال ٿيندو جڏهن اسان هر امت مان هڪ گواهه آڻينداسين ۽ (اي نبي!) توکي انهن مٿان گواهه ڪري آڻينداسين} - ته مون ڏٺو ته نبي ڪريم ﷺ جون اکيون ڳوڙها وهائي رهيون هيون.“ - رواه البخاري ومسلم.
- پاڻ ﷺ جڏهن قرآن ڪريم ٻڌندا هئا ته پنهنجي رب جي خوف کان روئي پوندا هئا
- پاڻ ﷺ روئي ڏنائون جڏهن سندن سامهون سورة النساء جي گواهي واري آيت پڙهي وئي - متفق عليه
- سندن ﷺ جا ڳوڙها الله جي رحمت آهن، جيڪا هو رحمدل ماڻهن جي دلين ۾ وجهي ٿو
پنهنجي امت لاءِ رحمت طور سندن ﷺ جو روئڻ
حضرت عبدالله بن عمرو رضي الله عنهما فرمائن ٿا: ”رسول الله ﷺ جي زماني ۾ هڪ ڏينهن سج گرهڻ لڳو، پوءِ پاڻ نماز لاءِ بيٺا ۽ ايتري دير بيٺا رهيا جو لڳو پئي ته رڪوع نه ڪندا، پوءِ رڪوع ڪيائون ته ايتري دير ڪيائون جو لڳو پئي ته رڪوع مان مٿو نه کڻندا، پوءِ پاڻ سڏڪا ڀرڻ ۽ روئڻ لڳا ۽ فرمائڻ لڳا: اي منهنجا رب! ڇا تو مون سان واعدو نه ڪيو هو ته تون انهن کي عذاب نه ڏيندين جيستائين آئون انهن ۾ موجود آهيان؟“ - رواه الترمذي في الشمائل.
- پاڻ ﷺ الله جي عظمت سبب سندس خوف کان روئندا هئا، نه ڪي گناهن جي ڊپ کان
- پاڻ ﷺ پنهنجي نياڻي جي وفات تي روئي ڏنائون ۽ سندن اکين مان ڳوڙها وهي رهيا هئا - رواه انس عند البخاري
- پاڻ ﷺ سج گرهڻ جي نماز ۾ پنهنجي امت تي شفقت ۽ الله جي عذاب جي خوف کان روئي ڏنائون
- پاڻ ﷺ الله جي ويجهو ۽ بلند درجي تي هجڻ جي باوجود، سڀني ماڻهن کان وڌيڪ الله کان ڊڄندا هئا